Гитлер армиясидаги ўзбеклар: Туркистон легиони, АҚШ бошпанаси ва СССРга қарши жосус BBC Ibrat Safo

Иккинчи жаҳон урушида Германиянинг фашист армиясига асир тушган юз минглаб туркистонликлар, хусусан ўзбек, қозоқ, қирғиз, тожик ва туркманлардан “Туркистон легиони” ташкил қилинган. Бу легиончилар сўнгра шу вақтгача ўзлари ватан деб билган Совет Иттифоқига қарши жангга ташланганлар. Уларга руслар ишғолчи экани ўқитилди ва немислар Туркистонни озод қилишга ёрдам қилишлари ваъда қилинди. Аммо, уруш Германия мағлубияти билан тугаши ортидан, бу туркистонликлар Европа, Туркия, Яқин Шарқ давлатлари ва АҚШга жойлашишди, чунки ватанга қайтиш улар учун ўлим ёки сургунни англатарди. Уларнинг орасида бўлган қатор зиёли туркистонликлар, хусусан Рўзи Назар, Эргаш Шермат, Мақсудбек Маҳмуд, Ҳусайн Икром ва бошқалар АҚШдан қўним топиб, Европа ва Туркиядаги бошқа легиончиларнинг ҳам Америкага кўчиб келишларига ёрдам қилдилар. “Туркистон легиони” мавзуси ҳануз кенг оммага таниш эмас. Ўзбекистон тарих дарсликларида бу аскарлар ҳақида деярли маълумот йўқ. Улар ўз ватанини сотган хоинлармиди ёки Туркистонни рус ишғолидан озод қилиш учун курашган ватанпарварлар? Ибрат Сафо легиончиларнинг баъзилари нега айнан АҚШга қочганлари ва у ерда қандай фаолият билан шуғулланганларини билиш учун Америкага сафар қилди. Ikkinchi jahon urushida Germaniyaning fashist armiyasiga asir tushgan yuz minglab turkistonliklar, xususan o‘zbek, qozoq, qirg‘iz, tojik va turkmanlardan “Turkiston legioni” tashkil qilingan. Bu legionchilar so‘ngra shu vaqtgacha o‘zlari vatan deb bilgan Sovet Ittifoqiga qarshi jangga tashlanganlar. Ularga ruslar ishg‘olchi ekani o‘qitildi va nemislar Turkistonni ozod qilishga yordam qilishlari va’da qilindi. Ammo, urush Germaniya mag‘lubiyati bilan tugashi ortidan, bu turkistonliklar Evropa, Turkiya, Yaqin Sharq davlatlari va AQShga joylashishdi, chunki vatanga qaytish ular uchun o‘lim yoki surgunni anglatardi. Ularning orasida bo‘lgan qator ziyoli turkistonliklar, xususan Ro‘zi Nazar, Ergash Shermat, Maqsudbek Mahmud, Husayn Ikrom va boshqalar AQShdan qo‘nim topib, Evropa va Turkiyadagi boshqa legionchilarning ham Amerikaga ko‘chib kelishlariga yordam qildilar. “Turkiston legioni” mavzusi hanuz keng ommaga tanish emas. O‘zbekiston tarix darsliklarida bu askarlar haqida deyarli ma’lumot yo‘q. Ular o‘z vatanini sotgan xoinlarmidi yoki Turkistonni rus ishg‘olidan ozod qilish uchun kurashgan vatanparvarlar? Ibrat Safo legionchilarning ba’zilari nega aynan AQShga qochganlari va u erda qanday faoliyat bilan shug‘ullanganlarini bilish uchun Amerikaga safar qildi. Vebsahifamiz: https://www.bbc.com/uzbek Обуна бўлинг -    / @bbcnewsuzbek   BBC News O'zbek янгиликлар каналига хуш келибсиз! Видеога изоҳлар сараланади. Ҳақорат, туҳмат, зўравонликка чақирув, реклама ва спам мазмунидаги изоҳларни ўчириш ҳуқуқимизни ўзимизда қолдирамиз. Афсуски, бизда изоҳларни ўз вақтида чиқариш имконияти йўқ, шу боис билдирган фикрларингиз шу заҳоти чоп этилмаслиги мумкин. Тўғри тушунганингиз учун ташаккур! #bbcuzbek​ #yangiliklar #uzbek Ўзбекистон, Марказий Осиё ва дунё бўйлаб юзлаб мухбирларимиздан келадиган видео янгиликлар ҳар куни мана шу каналда. Нафақат янгиликлар, балки қизиқарли воқеалар, санъат, мусиқа, маданият ва тарих ҳақида бетакрор видео фильмлар учун ҳам каналимизга аъзо бўлинг -    / bbcuzbek​   Вебсаҳифамиз - bbc.com/uzbek Facebook:   / bbcnewsuzbek​   OK.RU: https://ok.ru/bbcuzbek​ Instagram:   / ​   Telegram: https://t.me/bbcuzbek​ BBC News O'zbek - BBC News O'zbek tilida, onlayn, TV va ijtimoiy tarmoqlarda Узбекистан - Uzbekistan - O'zbekiston - Узбекистон