Tadeusz Kantor - Dziś są moje urodziny - Today is my birthday - Aujourd'hui c'est mon anniversaire

All rights belong to their rightful owners. This video was not made for profit, no copyright infringement intended. ~ "Kilka dodatkowych objaśnień i dygresji: W tej nękającej mnie szamotaninie rozmyślań, uczuć, wątpliwości, nadziei... muszę uporządkować moją przeszłość, dokonać przeglądu moich idei w stosunku do dnia dzisiejszego, "stare" złożyć w kufrze pamięci, po prostu oczyścić pole działania dla nowego spektaklu. Mój pokój na scenie i jaka będzie jego "fabuła", nie ta znana, ze wszystkich dramatów, z przebiegiem wypadków, z epilogiem i.t.d. Raczej jaka będzie jego "h i s t o r i a". Rzecz się dzieje na scenie. Realnie. Załóżmy: Postanowiłem zamieszkać na scenie - mieć łóżko, stół, krzesła, i oczywiście obrazy. Moje. Często wyobrażałem sobie swoje mieszkanie w teatrze, w środku, niemal na scenie, - nie w hotelu.- A więc mój - jak ja to nazywam - Biedny Pokoik Wyobraźni - na scenie. - Muszę go urządzić. Nie powinien wyglądać jak dekoracja. Zgromadzić na scenie przedmioty z mojego pokoju. Tak jakbym zrobił, gdybym rzeczywiście postanowił mieszkać i żyć (!) na scenie. Więc: łóżko, stół, krzesła, drzwi (ważne), piecyk z rurą no i "płótna" na sztalugach." (Tadeusz Kantor, rękopisy przechowywane w Archiwum Cricoteki, nr inw.: I/000142) ~ Przeniesienie spektaklu z Teatru CRICOT 2. Rejestracja telewizyjna odbyła się w hali „Sokoła", która kolejny raz stała się dla przedstawienia tym, co Artysta określał mianem „przestrzeni życiowej". Przestrzeń życiowa, czyli realna -- bowiem Iluzja i Realność to dwa terminy, a zarazem problemy stanowiące w widowisku „Dziś są moje urodziny" cel przemyśleń, wątpliwości i analizy Twórcy. „Iluzja" i „Realność" pojawiały się właściwie stale w poprzednich spektaklach Kantora, ale tym razem podjął próbę prześledzenia i unaocznienia granicy, która przebiega pomiędzy tymi dwoma światami. A właściwie spektakl -- materializując rozważania i wnioski -- miał przekraczać tę granicę. W wersji pierwotnej początek widowiska „od zaraz" wprowadzał widza wyraziście na płaszczyznę, gdzie miał się rozegrać „ów rozpad iluzji" -- otóż sam Kantor miał wyjść do publiczności i opowiadać zdarzenie, a będący w ramach (Autoportret Twórcy) aktor reagował w pewnym momencie wychodząc z owych ram. W obecnej wersji wymiar realny buduje głos z taśmy... Na scenie Biedny Pokój Wyobraźni, ramy obrazów, w nich w jednym rogu Autoportret Autora, w drugim„ Infantka " Velazqeza, na wprost widzów rama obrazu, a w niej drzwi, przez które wchodzą i wychodzą Drodzy Umarli. Postaci z obrazu -- ram, przekraczając ramy, łamiąc iluzję wchodzą w świat realny, ale przecież ten świat realny jest nadal iluzją, bowiem my, widzowie postrzegamy go jako świat sceny... Pokój Wyobraźni staje się w spektaklu polem bitwy, miejscem ponownych narodzin, pomieszczeniem, gdzie pojawiają się nieżyjący przyjaciele, gdzie wszystkich dosięga gwałt i przemoc i gdzie na pobojowisku w „finale" pozostaje tylko Autoportret Artysty. W Kantorowskim Pokoju Wyobraźni cała ludzkość może pomieścić swój los, ogrom talentu twórcy pozwala każdemu coś znajdować i o coś pytać -- chociaż odpowiedź jest nieubłaganie kontynuacją tamtej z „Umarłej klasy..." Życie można wyrazić w sztuce jedynie przez brak życia, przez odwołanie się do śmierci, przez Pozory, przez Pustkę i brak Przekazu -- podkreślał Kantor w manifeście „Teatr Śmierci" (1975). „Dziś są moje urodziny" to ostatnie, nieukończone dzieło wybitnego twórcy. Widowisko powstało w oparciu o partyturę spektaklu, było grane w Krakowie w ramach imprez towarzyszących KBWE. Próby do tego spektaklu zaczęły się w styczniu 1989 roku, odbywały się w Krakowie i Tuluzie. Premiera miała miejsce w Tuluzie w styczniu 1991 roku. Tadeusz Kantor zmarł w Krakowie 8 grudnia 1990 roku. Miał 75 lat. Czas: 78 min Scenariusz i reżyseria: Tadeusz Kantor Realizacja TV: Stanisław Zajączkowski Premiera 1992