Wieczór pod Renesansowym Stropem - dr Adam Hajduga

Dr Adam Hajduga – gość Wieczoru pod Renesansowym Stropem 10 maja 2026 roku – nie jest z urodzenia Tarnogórzaninem (pochodzi z Rudy Śląskiej), ale jest związany z bardzo ważnym i atrakcyjnym elementem miejskiej historii jako dyrektor Szybu Staszic, instytucji kultury stworzonej w oparciu o zabytkową Stację Wodociągową Staszic. Na spotkaniu w tarnogórskim Muzeum opowiadał m.in. właśnie o niezwykle ważnej przeszłości i planowanej przyszłości tego obiektu. Wpisana na Listę UNESCO stacja wodociągowa kryje w sobie studnię artezyjską sięgającą 200 metrów w głąb ziemi, a także chodniki i sztolnie kilkadziesiąt metrów pod ziemią – gdzie zachowała się wyjątkowa maszyna parowa. Przypomniał m.in. rok 1918, podział Górnego Śląska i strategiczne znaczenie, jakie ten szyb, wówczas noszący nazwę Adolfschacht, miał dla całego regionu. W umowie polsko-niemieckiej z tamtego czasu poświęcono mu cały rozdział. Mówiąc o przyszłości, Adam Hajduga przedstawił plany przygotowania i udostępnienia obiektu dla ruchu turystycznego. Będzie to jednak proces rozłożony na lata, bo tylko w pierwszym etapie może kosztować ok. 20 mln zł. Jako jeden z twórców Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego, przypomniał trudne początki szlaku, powstającego na początku XXI wieku. Mówił o nieufności, jaką budziła ta odgórna inicjatywa władz wojewódzkich, a także o przełomie, jakim było święto szlaku czyli Industriada i o potrzebie uporządkowania szlaku (m.in. skategoryzowania jego obiektów), którym od niedawna ponownie kieruje. Zachęcił do odwiedzenia Zagłębia Ruhry, skąd on sam i inni twórcy szlaku czerpali inspirację. Adam Hajduga to także wiceprezydent Europejskiego Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego (ERIH), jednego z kluczowych Szlaków Kulturowych Rady Europy. Dzieląc się wiedzą o podziemnych zabytkach w innych krajach, nawiązał do zabrzańskiej kopalni Guido, zaznaczając, że nie ma w Europie drugiego takiego kompleksu podziemnego, ponieważ nikt nie odważył się utrzymywać takiego obiektu. W Zabrzu było i jest to możliwe dzięki wciąż działającej w pobliżu kopalni Makoszowy, która umożliwia wentylację i odwadnianie. W odpowiedzi na tradycyjne pod muzealnym renesansowym stropem pytanie o marzenie, dyrektor Szybu Staszic wyznał, że oczywiście jest nim powodzenie jego misji udostępnienia szybu dla turystyki. „Żebyśmy wszyscy spotkali się na jego otwarciu i to na dole, czyli na poziomie -50 metrów” – dodał. Wśród wielu barwnych opowieści, które mogła usłyszeć tego wieczoru publiczność w Muzeum w Tarnowskich Górach, było również niecodzienne i napawające dumą spostrzeżenie Adama Hajdugi na temat Tarnogórzan: „Powiem to na każdym publicznym spotkaniu, jeśli o tym będę rozmawiał: nie znam drugiej takiej miejscowości, w której mieszkańcy tak kochają swoje dziedzictwo. Naprawdę nie widziałem nigdy w życiu ludzi, którzy mają wytatuowane elementy swojego lokalnego dziedzictwa, a tu to jest dość częste.”