Çerkes Hasan'ın intikamı ve Çerkes Hasan Olayı

Çerkes Hasan Bey merhum; Abdülazîz Han’ın (rahmetullahi aleyh) katlinde mühim rol oynayan ihtilâlci Hüseyin Avni Paşa’yı öldürüp, Padişah'ın intikamını alan bir Osmanlı subayıdır. 1850 yılında İstanbul/Silivri ilçesinde doğdu. Vefatı: 1876. Babası İsmail Bey, Kafkasya'dan göç etmiş bir Çerkes beyiydi. Padişah Abdülaziz'in Han’ın (rahmetullahi aleyh) kayınbiraderidir. 15 Haziran 1876 günü bir Osmanlı hükümet toplantısını basarak 5 devlet adamı kılıklı eşkıyayı öldürmüş, 10 kişiyi de yaralamış, sonrasında ise yakalanıp idam edilmiştir. Çerkes Hasan Bey 1864 yılında Bahriye İdadisine, sonra da Harbiye bölümüne girdi. Ablası Neşerek (Nesrin) Kadınefendi'nin padişah Abdülaziz'le evlenmesiyle padişahın kayınbiraderi oldu. Abdülaziz'in Han’ın büyük oğlu veliaht Yusuf İzzeddin Efendi'nin yâverliğine getirildi. *** Çerkes Hasan Olayı Sultan Abdülaziz'in 30 Mayıs 1876'da askerî darbe ile tahttan indirilmesi ve darbeciler tarafından intihar süsü verilerek şehit edilmesi üzerine, Çerkes Hasan'ın ablası Neşerek Hanımefendi de 11 Haziran 1876'da vefat etti. Bu olaylardan Abdülaziz Han’ı tahttan indiren devlet görevlilerini sorumlu tutan Çerkes Hasan Bey –ki gerçekte de öyledir–, 15 Haziran 1876 günü Midhat Paşa'nın konağına giderek hükümet toplantısını bastı… Başta, “Kinim dînimdir” diyen Serasker (Genel Kurmay Başkanı) Hüseyin Avni Paşa'yı ve Hariciye Nazırı Mehmed Raşid Paşa’yı öldürdü. Midhat ve Ahmed Paşaları da öldürmek için kovaladı. Çerkes Hasan Bey yakalanana kadar 5 kişi ölü yatıyordu. Kısa süren bir duruşma sonucu idama mahkûm edildi ve Edirnekapı Mezarlığında defnedildi. Bu olay üzerine zaten ruhî bir bunalımda olan padişah V. Murat'ın durumu daha da kötüleşti. Tahttan indirilerek yerine II. Abdülhamid Han Cennet mekân hazretleri geçirildi.