การแสดงชุด คนิงแก้วสีดา (ภาควิชาศิลปะการแสดง)

วรรณคดีรามายณะ ซึ่งเป็นวรรณคดีประเภทมหากาพย์ของอินเดีย เป็นนิทานที่เล่าสืบต่อกันมายาวนาน และมีการดัดแปลงเล่าใหม่ เป็นที่นิยมแพร่หลายในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยมีรายละเอียดเนื้อหาและชื่อเรียกแตกต่างกันไปในแต่ละท้องที่ แต่ยังคงเรื่องราวเกี่ยวกับการทำศึกสงครามระหว่างฝ่ายพระราม กับ ฝ่ายทศกัณฑ์ ซึ่งเป็นสัญลักษณ์แทนความดี และความชั่ว การสร้างสรรค์การแสดงชุด คนิงแก้วสีดา ครั้งนี้ผู้สร้างสรรค์ศึกษาค้นคว้าข้อมูลจากวรรณกรรมเรื่อง พระลัก พระลาม ในสำนวนอีสานจากหนังสือผูก วัดเหนือ จังหวัดสกลนคร ซึ่งได้รับการปริวัติโดย พระอริยนุวัตร เขมจารีเถระ วัดมหาชัย จังหวัดมหาสารคาม จากการศึกษาวรรณกรรม พระลัก พระลาม ในตอนที่ พระลัก พระลาม ได้ยินข่าวนางสีดาที่กลุ่มพ่อค้าโจษขานกันเกี่ยวกับความงดงามของนางสีดา เลื่องลือมาถึงเมืองจันทบุรีศรีสัตตนาค แล้วมีใจปฏิพัทธ์ต่อนางสีดา โดยครั้งนี้เป็นการสร้างสรรค์การแสดงในรูปแบบของการฟ้อน ใช้การฟ้อนแบบพื้นเมืองผสมผสานกับการรำแบบละครรำราชสำนัก เพื่อสะท้อนพลวัฒความหลากหลายทางวัฒนธรรมที่ปรากฏอยู่ในศิลปะการแสดงอีสาน ถ่ายทอดเป็นผลงานสร้างสรรค์ทางด้านนาฏยประดิษฐ์ ชุด“คนิงแก้วสีดา” การแสดงประกอบไปด้วย ช่วงที่ 1 บทสรรเสริญพระพุทธคุณ ถวายการฟ้อนและการอ่านคัมภีร์เป็นพุทธบูชา เพื่อให้ผลบุญในการฟ้อนเล่าเรื่องคัมภีร์ในชาดกนี้ เป็นผลบุญแก่ผู้ได้ยินและได้ชม ช่วงที่ 2 กล่าวถึง พระลัก พระลาม เมื่อเจริญวัยได้ 14 ปี ได้รับการสถาปนามุรธาภิเษกเป็นเจ้าชายแห่งจันทบุรีศรีสัตตนาค ช่วงที่ 3 กล่าวถึงห้วงคำนึงของพระลัก พระลาม เมื่อได้ยินคำเล่าลือความงามของนางสีดา จนมีใจปฏิพัทธ์ต่อนางสีดา ลักษณะของคำประพันธ์ที่ใช้ในการแสดง ประกอบด้วย ครรโลงเทศน์ กลอนลำผญา และบทพากษ์หนังปะโมทัย ลักษณะการขับร้องในการแสดง ประกอบด้วย การขับร้องด้วยทำนองการเทศน์แหล่แบบอีสาน ทำนองลำพื้น ลำเดิน และทำนองการพากย์หนังปะโมทัย ดนตรีที่ใช้ประกอบการแสดง ใช้เครื่องดนตรีพื้นเมืองอีสานบรรเลงประกอบทำนองลำพื้น ทำนองเพลงกาไว จากวงมโหรีพื้นบ้าน และจบลงด้วยออกซุ้มลาวแพน การแต่งกาย แบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มที่ 1 กลุ่มวรรณะกษัตริย์ ประกอบด้วย พระลาม พระลัก และนางสีดา แต่งกายตามคตินิยมความเชื่อแบบสยาม โดยมีแรงบันดาลใจจากฮูปแต้ม (จิตรกรรมฝาผนังอีสาน) วัดป่าเลไลย์ ตำบลดงบัง อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม กลุ่มที่ 2 กลุ่มเล่าเรื่อง แต่งกายด้วยผ้าพื้นเมืองแบบอีสาน