Cieśnina Ormuz może zostać otwarta w niedzielę - Eugeniusz Romer, Marcin Krzyżanowski

Donald Trump przekazał, że możliwe jest szybkie podpisanie memorandum pokojowego z Iranem i otwarcie Cieśniny Ormuz. Prezydent Stanów Zjednoczonych stwierdził, że może to nastąpić już w weekend. Wcześniej poinformował, że powstrzymał zapowiadane ciężkie ataki na Republikę Islamską w związku z tym, że jej władze zaakceptowały warunki porozumienia. Stwierdził, że zgodziły się na nie także Izrael, Pakistan i inne zainteresowane państwa Bliskiego Wschodu. Według źródeł portalu Axios, premier Izraela Benjamin Netanjahu miał być zaskoczony deklaracjami Trumpa. Wydał po nich oświadczenie, w którym napisano, że Tel Awiw nie będzie stroną porozumienia. Rzecznik ministerstwa spraw zagranicznych Iranu Esmail Baghei poinformował z kolei, że treść umowy nie została jeszcze zaakceptowana. Stwierdził, że w większości jest już gotowa, jednak Amerykanie kilkukrotnie zmieniali swoje stanowisko. Zachodnie źródło Reutersa twierdzi, że układ kończący wojnę może zostać podpisany w niedzielę w Genewie przez wiceprezydenta USA J.D. Vance’a oraz spikera irańskiego parlamentu Mohammada Baghera Ghalibafa. Cztery samoloty amerykańskich sił powietrznych C-17 wyruszyły do Europy, co może świadczyć o przygotowaniach do spotkania. Informator przekazał, że ostatnie negocjacje w tej sprawie jeszcze trwają, a Teheran twardo domaga się zakończenia działań także w Libanie, gdzie Izrael walczy z Hezbollahem. Axios twierdzi, że memorandum zakłada otwarcie cieśniny Ormuz oraz stopniowe znoszenie amerykańskich sankcji na Iran w zależności od realizacji przez ten kraj wzajemnych postanowień. Wprowadza zawieszenie broni, które potrwa 60 dni i będzie dotyczyć także Libanu. Zakłada również zapewnienie, że Teheran nigdy nie będzie posiadać broni jądrowej. Natomiast sprawa programu nuklearnego i irańskich zapasów wzbogaconego uranu ma zostać definitywnie rozwiązana w kolejnym porozumieniu. Nie jest jasne co tekst mówi o przyszłości zamrożonych irańskich aktywów. Republika Islamska domagała się uwolnienia części z nich, Waszyngton natomiast godził się jedynie na przekazanie tych pieniędzy na pomoc humanitarną. Dokument miał już zostać zaakceptowany przez większość irańskiego kierownictwa, ale nie zrobił tego jeszcze najwyższy przywódca Modżtaba Chamenei. Powstał po trwających kilka godzin negocjacjach z udziałem katarskiego mediatora Aliego Al-Thawadiego, który kontaktował się z Amerykanami oraz ministra spraw zagranicznych Iranu Abbasa Aragcziego. Źródła Bloomberga twierdzą natomiast, że negocjacje pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Iranem są powolne ze względu na trudności w komunikacji. Kierownictwo irańskie, obawiając się ataków, pozostaje w ukryciu. Wiadomości są mu przekazywane z opóźnieniem, często przez dostarczających je w formie fizycznej kurierów. Tłumaczy Marcin Krzyżanowski, ekspert ds. Iranu i współpracownik Układu Sił. Partnerem podcastu Espresso jest niezależny program ekonomiczny Horyzonty Rynków dostępny na YouTube i Spotify.