Տօն Կաթուղիկէ Սուրբ Էջմիածնի։ Զաքարիա #սրբազան

Այս տոնը կատարվում է Ս. Հոգեգալստից երկու շաբաթ հետո՝ ս. Գրիգոր Լուսավորչի Խոր վիրապից ելնելու հիշատակին նվիրված տոնին անմիջապես հաջորդող կիրակի օրը: Ս. Էջմիածնի տոնին հիշատակվում է Ագաթանգեղոսի կողմից նկարագրված Լուսավորչի տեսիլքը, ըստ որի՝ Աստծո Միածին Որդին, իջնելով երկնքից, ոսկե մուրճով խորտակեց Վաղարշապատի հին հայկական հեթանոսական պաշտամունքի վայրը և հաստատեց Իր լուսեղեն տաճարը: Այս հիշատակով տոնում ենք Հայ Եկեղեցու և հայրապետության, միաժամանակ և ամբողջ ընդհանրական Եկեղեցու ստեղծումը: ԵԿԵՂԵՑՈՒ ՏՈՆԵՐ Եկեղեցու տոներ են կոչվում Եկեղեցու իմաստը և էությունը փառաբանելու համար սահմանված հիշատակները: Ինչպես որ «եկեղեցի» բառը երկու իմաստ ունի, այնպես էլ նրան նվիրված տոները երկու բնույթի են` վերաբերելով Եկեղեցի-ժողովրդին և եկեղեցի-տաճարին: Դրանք են Զատիկին անմիջապես հաջորդող երկու կիրակիները. Նոր կիրակին՝ նվիրված նոր, քրիստոնեական Եկեղեցու ստեղծմանը, և Աշխարհամատրան կիրակին՝ նվիրված առաջին եկեղեցի-մատուռին՝ Երուսաղեմի վերնատանը: Եկեղեցու տոներից են նաև Ս. Էջմիածնի և Շողակաթի տոները. առաջինը սահմանված է Հայաստանում քրիստոնեության հաստատման և Հայ Եկեղեցու հիմնադրման պատվին, իսկ երկրորդը նվիրված է ս. Գրիգոր Լուսավորչի կողմից Ս. Էջմիածնի տաճարի կառուցման հիշատակին: Եկեղեցուն է նվիրված Տապանակի տոնը (կատարվում է Պայծառակերպության կիրակիին նախորդող շաբաթ օրը)՝ սահմանված ի հիշատակ ուխտի տապանակի, որը դիտվում է իբրև քրիստոնեական Եկեղեցու խորհրդանիշ և քրիստոնեական տաճարի նախօրինակ: Եկեղեցու տոն է համարվում նաև նավակատիքը, այսինքն՝ նորակառույց եկեղեցու բացման և օծման հանդիսավոր արարողությունը: Ի հիշատակ Երուսաղեմի Ս. Հարության տաճարի նավակատիքի, որը կատարվեց խաչափայտի հանդիսավոր բարձրացման նախօրեին, Եկեղեցու տոն է սահմանված Խաչվերացին նախորդող շաբաթ օրը, ինչպես նաև Խաչվերացի տոնախմբական յոթնյակի երեքշաբթի, չորեքշաբթի և հինգշաբթի օրերին՝ իբրև հիշատակություն Բեթղեհեմում, Ձիթենյաց լեռան վրա և Գեթսեմանիի ստորոտում՝ Աստվածամոր գերեզմանի վրա կառուցված ևս երեք եկեղեցիների նավակատիքների: Խորեն Պալյան