Etruskowie - Pierwsza Wielka Cywilizacja Italii

Początki dziejów ludu Rasenna spowija gęsta mgła tajemnicy, ale nie jest to dla nas niczym szczególnie zaskakującym, Półwysep Italski trzy tysiące lat temu w przeciwieństwie do ówczesnego Egiptu czy Mezopotamii nie był miejscem w którym istniały bardzo zaawansowane cywilizacje powszechnie wykorzystujące dar pisma. Sami Etruskowie z typowym dla siebie fatalistycznym determinizem twierdzili, że długość dziejów ich ludu była od samego początku określona przez bogów. Okładka: Rekonstrukcja fresku z Grobowca François w Vulci Źródła: Herodot z Halikarnasu, Dzieje, Czytelnik, Warszawa 2020 Liwiusz, Tytus, Dzieje Rzymu od założenia miasta, Księga V, Ossolineum 1968 Opracowania: Awianowicz B. A., Język łaciński z elementami epigrafiki i numizmatyki rzymskiej, Literat, Toruń Bonfante L., Język etruski, Wydawnictwo RTW, Warszawa 1998 Cunliffe B., Europe between the Oceans 9000 BC - AD 1000, Yale University Press 2011 Dobrowolski W., Malarstwo Etrusków, PIW, Warszawa 1979 Dobrowolski W., Sztuka Etrusków, PIW, Warszawa 1971 Heurgon J., Życie codzienne Etrusków, PIW, Warszawa 1966 Turfa J.M. (ed.), The Etruscan World, Routledge, London & New York 2018 Hagner C.J., Adams jr. R.B., Anker Ch. (eds.), Etruskowie: Umiłowanie Życia, Amber, Warszawa 1997 Artykuły: Cosimo Posth et al., The origin and legacy of the Etruscans through a 2000-year archeogenomic time transect.Sci. Adv.7,eabi7673(2021).DOI:10.1126/sciadv.abi7673 Ścieżka dźwiękowa: https://www.epidemicsound.com/track/a... https://www.epidemicsound.com/track/w... https://www.epidemicsound.com/track/7... https://www.epidemicsound.com/track/I... https://www.epidemicsound.com/track/n... https://www.epidemicsound.com/track/W... https://www.epidemicsound.com/track/F... https://www.epidemicsound.com/track/p... https://www.epidemicsound.com/track/F... https://www.epidemicsound.com/track/4... https://www.epidemicsound.com/track/g... https://www.epidemicsound.com/track/d... CC Images Sources zwei Pommerellische Gesichtsurnen https://commons.wikimedia.org/wiki/Fi... Perugia, Museo archeologico Nazionale dell'Umbria, cippo di Perugia https://commons.wikimedia.org/wiki/Fi... https://commons.wikimedia.org/wiki/Fi... https://commons.wikimedia.org/wiki/Fi... Crest with runes HARJA. From Vimose https://commons.wikimedia.org/wiki/Fi... https://commons.wikimedia.org/wiki/Fi... British Museum Etruscan bronze dedication to Culsans (background removed) https://commons.wikimedia.org/wiki/Fi... https://commons.wikimedia.org/wiki/Fi... Zagrebačka mumija https://commons.wikimedia.org/wiki/Fi... Liber linteus Zagrebiensis https://commons.wikimedia.org/wiki/Fi... Fresco of Hades ("Aita") https://commons.wikimedia.org/wiki/Fi... https://commons.wikimedia.org/wiki/Fi... https://commons.wikimedia.org/wiki/Fi... https://commons.wikimedia.org/wiki/Fi... L'Arringatore inscription https://commons.wikimedia.org/wiki/Fi... Licencje Creative Commons: https://creativecommons.org/licenses/... https://creativecommons.org/licenses/... https://creativecommons.org/licenses/... https://creativecommons.org/licenses/... https://creativecommons.org/licenses/... https://creativecommons.org/licenses/... https://creativecommons.org/licenses/... https://creativecommons.org/licenses/... 0:00 Proroctwo Spurinny 2:00 Pochodzenie Etrusków 14:00 Genetyka 26:00 Etruria 32:00 Villanova 39:30 Orientalizacja, Grecy i Fenicjanie 46:25 Alfabet i język etruski 1:06:48 Religia, bogowie i demony 1:17:30 Osiągnięcia cywilizacyjne 1:25:00 Społeczeństwo 1:38:00 Zwyczaje i kobiety 1:43:47 Ekspansja 1:49:00 Schyłek 1:57:30 Romanizacja 2:05:20 Bibliografia i patroni