OBÓZ ZAGŁADY ŻYDÓW CHEŁMNO NAD NEREM rozmowy z ocalonym Szymonem Srebrnikiem, "Shoah" C. Lanzmanna

Francuski reżyser Claude Lanzmann, podczas pracy nad filmem „Shoah”, we wrześniu 1978 r. odwiedził obóz zagłady Żydów Chełmno nad Nerem (niem. SS-Sonderkommando Kulmhof) – niemiecki nazistowski ośrodek zagłady Żydów założony przez Niemców we wsi Chełmno nad Nerem (niem. Kulmhof am Nehr). Obóz w Chełmnie nad Nerem był pierwszym ośrodkiem masowej zagłady Żydów. Obóz funkcjonował od jesieni 1941 roku do kwietnia 1943 oraz krótko w 1944 roku. Było to główne miejsce masowej zagłady ludności żydowskiej z Kraju Warty oraz więźniów łódzkiego getta. Lanzmann przeprowadził wywiad z Szymonem Srebrnikiem - jedną z zaledwie trzech osób, które przeżyły niemiecki obóz zagłady w Chełmnie nad Nerem. Mieszkańcy Chełmna zapamiętali trzynastoletniego chłopca, który ze związanymi łańcuchem nogami pięknym głosem śpiewał polskie piosenki. Mając zaledwie 13 i pół roku, Szymon Srebrnik podczas pobytu w obozie brał udział w usuwaniu dowodów eksterminacji Żydów. Brał udział w zbieraniu zmiażdżonych kości i popiołów zagazowanych ofiar. Wiosłował łódką na rzece Ner, gdzie opróżniano worki z popiołem do wody. Podczas wiosłowania Srebrnik zabawiał nazistowskich strażników SS śpiewając pruskie pieśni wojskowe, których go nauczyli esesmani. 18 stycznia 1945 r., dwa dni przed przybyciem wojsk radzieckich i wyzwoleniem obozu, Niemcy zastrzelili żydowskich więźniów Sonderkommando, którzy brali udział w usuwaniu dowodów Holokaustu. Niemcy przestrzelili głowę Srebrnikowi - kula wyszła przez usta, bez znacznej utraty krwi. Znalazł go miejscowy chłop, dzięki temu przeżył. Srebrnik zeznawał w czerwcu 1945 roku w polskim procesie personelu obozu w Chełmnie. Później wyemigrował do Izraela. Ponownie zeznawał o obozie Chełmno w 1961 roku podczas procesu Adolfa Eichmanna w Jerozolimie. Srebrnik zmarł w 2006 r.