DOĞU TÜRKİSTAN Tarihi Coğrafi ve Şimdiki Durumu #doğutürkistan #doguturkistan

DOĞU TÜRKİSTAN Kitaba erişim için tıklayınız: https://play.google.com/store/books/d... Mehmet Emin Buğra tarafından kaleme alınan ve 1952 yılında İstanbul'da yayımlanan "Doğu Türkistan Tarihi, Coğrafi ve Şimdiki Durumu" adlı eser , 20. yüzyılın ortalarında bölgede yaşanan siyasi, askeri ve sosyo-ekonomik dönüşümleri aktaran birinci elden bir kaynak ve dönem belgesidir. Müellif, eseri kaleme alma amacını, Türkiye kamuoyundaki bilgi eksikliğini gidermek ve bölgenin mevcut durumuna dair nesnel bir veri akışı sağlamak olarak ifade etmektedir. Kitap; coğrafi yapı analizi, kronolojik tarih özeti, 1931-1934 inkılap süreci ve 1934-1952 yılları arasındaki Sovyet-Çin kontrol mekanizmaları olmak üzere dört ana bölümden oluşmaktadır. Kitaba erişim için tıklayınız: https://play.google.com/store/books/d... Eserin coğrafi ve demografik inceleme bölümünde, "Sinkiyang" (Yeni Eyalet) adlandırmasının 1877 sonrasında Çin yönetimi tarafından idari bir refleksle üretildiği, ancak yerel halkın etnik ve kültürel kimliği nedeniyle bu tanımı benimsemediği belirtilmektedir. Taklamakan Çölü, Tanrı Dağları ve Altay Sıradağları gibi coğrafi unsurların bölgedeki yerleşim modellerini, tarımsal faaliyetleri ve askeri lojistiği doğrudan sınırlandırdığı aktarılmaktadır. Eserin tarihsel anlatı kısmında, Hun (Kun), Göktürk ve Karahanlı dönemlerinden itibaren bölgede kurulan siyasi yapılar özetlenerek, İslamiyetin kabulüyle birlikte yaşanan kültürel ve hukuki dönüşüm kronolojik bir dizgeyle sunulmaktadır. Kitaba erişim için tıklayınız: https://play.google.com/store/books/d... Kitabın odak noktasını oluşturan 1931 Kumul Vakası ile başlayan bölgesel isyanlar, merkezi otoritenin zayıflamasıyla birlikte geniş çaplı bir ihtilal hareketine dönüşmüştür. Mehmet Emin Buğra’nın askeri komutayı üstlendiği Hoten bölgesindeki yerel başarılar, diğer bölgelerle birleşerek 12 Kasım 1933'te Kaşgar merkezli Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti'nin ilanıyla sonuçlanmıştır. Eserde, bu cumhuriyetin yıkılış süreci askeri ve diplomatik verilerle analiz edilmektedir. Siyasi yapının çöküşündeki temel etkenler; Sovyet Rusya’nın Çinli General Şin-Şi-Sey’e sağladığı motorize birlik, tank ve uçak desteği, yerel güçler arasındaki koordinasyon eksikliği ve stratejik yönetim hataları olarak sıralanmaktadır. 1934-1952 dönemini kapsayan son bölümde ise Sovyet ve Çin yönetimlerinin bölgedeki kontrol mekanizmaları; gizli ticaret anlaşmaları, yeraltı kaynaklarının (uranyum, volfram, petrol) işletilmesi, dinî ve kültürel kurumların (medrese, vakıf mülkleri) kamulaştırılması ve muhalif unsurların tasfiyesi gibi idari ve ekonomik uygulamalar üzerinden rasyonel bir dille incelenmektedir. Kitaba erişim için tıklayınız: https://play.google.com/store/books/d... Eserde adı geçen aktörler, dönemin siyasi ve askeri elitlerini temsil etmektedir. Müellif Mehmet Emin Buğra, Hoten bölgesindeki muvakkat hükümetin askeri liderliğini yürütmüş, 1940'lardaki karma yönetimde bayındırlık bakanlığı ve vali muavinliği görevlerinde bulunarak olayların karar mekanizmasında yer almıştır. İhtilal sürecinin sivil ve hukuki ayağını organize eden Sabit Damolla, Kaşgar'da kurulan cumhuriyetin başbakanlığını üstlenmiş, ancak askeri çöküşün ardından esir alınarak tasfiye edilmiştir. Kumul isyanının askeri figürü Hoca Niyaz Hacı, cumhuriyetin muvakkat cumhurreisi ilan edilmiş, fakat Sovyet Rusya ile girdiği diplomatik angajmanlar ve uzlaşı arayışları neticesinde daha sonra tasfiye edilen bir figür olarak resmedilmektedir. İsa Yusuf Alptekin ise entelektüel ve diplomatik kanatta yer alarak Çin genelinde çıkardığı yayınlarla (Altay, Türkistan Avazı) konuyu uluslararası platformlara taşımaya çalışmış ve eyalet hükümetinin başsekreterliğini yürütmüştür. Askeri kademede yazarın kardeşleri General Abdullah ve General Nurahmet, Tungan güçlerine karşı yürütülen cephe savaşlarında hayatlarını kaybetmişlerdir. 1949 sonrasındaki komünist Çin işgaline karşı Altay bölgesinde silahlı direniş gösteren Kazak liderler Osman Batur ve sabık Maliye Nazırı Canım Han, 1951 yılında esir alınarak Ürümçi'de infaz edilmişlerdir. Karşı cephede ise Sovyet Rusya ile gizli ittifaklar kurarak bölgede otoriter bir yönetim tesis eden Çinli askeri vali Şin-Şi-Sey ile 1949 yılında milliyetçi güçlerin çekilmesi üzerine Doğu Türkistan'ı kayıtsız şartsız komünist Çin ordularına teslim eden Vali Burhan, dönemin idari kırılma noktalarını oluşturan bürokratik figürler olarak kayda geçmiştir. #doğutürkistan #doguturkistan #uygur #china #turkey #google #googlebooks #books Kitaba erişim için tıklayınız: https://play.google.com/store/books/d...