เพลง แขกโอด เถา

รายการสืบสานงานบันทึกเสียงของครูประสิทธิ์ ถาวร โดยศูนย์ข้อมูลวัฒนธรรมดนตรี (ประสิทธิ์ ถาวร) สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย มหาวิทยาลัยมหิดล สำหรับผลงานการบันทึกเสียงเพลงไทยเทปนี้เป็นการบรรเลงวงปี่พาทย์ไม้แข็ง เพลง โอด เถา โดยคณะสิทธิ ถาวร ขับร้องโดยครูทัศนีย์ ขุนทอง บรรเลงระนาดเอกโดย ครูนัฐพงศ์ โสวัตร ควบคุมการบรรเลงโดย ครูประสิทธิ์ ถาวร เพลงแขกโอดนี้ แต่โบราณมีเพียงทำนอง ๒ ชั้น เป็นเพลงในประเภทโยนหน้าทับสองไม้ สำหรับร้องหรือบรรเลงประกอบกับบทที่แสดงความเศร้าโศก แต่ทำนองเพลงมีสำเนียงแขกปนอยู่นิดหน่อย จึงเรียกว่า แขกโอด ส่วนทำนอง ๓ ชั้น ที่ได้รับความนิยมบรรเลงกันอยู่ทั่ว ๆ ไป ครูช้อย สุนทรวาทิน เป็นผู้แต่ง โดยพยายามแทรกแซงสำเนียงแขกเข้าไว้อีกมาก ทำให้สมชื่อและน่าฟังยิ่งขึ้น ส่วนทำนอง ๒ ชั้น และชั้นเดียว ที่บรรเลงติดต่อให้ครบเป็นเถา หลวงประดิษฐไพเราะ ( ศร ศิลปบรรเลง ) ได้ตัดและแต่งจากเค้า ๓ ชั้น ของครูช้อย สุนทรวาทิน ที่กล่าวแล้วเมื่อราว พ.ศ. ๒๔๘๐ นับว่าเพลงเถานี้เป็นเพลงที่มีเชิงลูกเล่นพลิกแพลงน่าฟังตลอดทั้งเถา บทร้องเพลงแขกโอด เถา ( ข้อมูลถอดเสียงจากเทปรีล ) ๓ ชั้น กลับเสียใจอาลัยขุนช้างเล่า นิจจาเจ้าหลับกลิ้งอยู่ไกลหมอน จะเย็นฉ่ำน้ำค้างขจายจร ใครจะซ้อนผ้าห่มให้ผัวรัก เห็นม่านขาดกลาดขวางอยู่กลางห้อง สองมือตีอกเพียงอกหัก ๒ ชั้น จัณฑาลผลาญทำเจ็บช้ำนัก สะอื้นฮักฮักแล้วเดินมา ถึงหอกลางเกลื่อนกลาดด้วยทาสหญิง นอนกลิ้งนิ่งหลับไม่เงยหน้า ดูพลางทางคิดอนิจจา ถึงห้องแก้วกิริยายิ่งเศร้าใจ ชั้นเดียว พี่จะลาไปก่อนแล้วเจ้าเเก้วเอ๋ย สิ่งใดเคยที่พี่ทำเจ้าจำได้ ขอฝากขุนช้างด้วยช่วยปลอบใจ ข้าวปลาหาให้เหมือนพี่ยัง ถึงกรงขุนทองขวางอยู่ทั้งคู่ นกโนรีแขวนอยู่ที่เตียงตั้ง ( เสภาเรื่องขุนช้างขุนแผน พระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ ๒ ตอนที่ ๑๘ ขุนแผนพานางวันทองหนี ) อ้างอิง มนตรี ตราโมท และวิเชียร กุลตัณฑ์. ( ๒๕๒๓ ). ฟังและเข้าใจเพลงไทย. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์ไทยเขษม. สำเนียง มณีกาญจน์ และสมบัติ จำปาเงิน. ( ๒๕๓๙ ). ประชุมเพลงเถาไทย. พิมพ์ครั้งที่ ๑. กรุงเทพมหานคร : ต้นอ้อ แกรมมี่ จำกัด.