dr Milica Bakić Hayden ‒ Jedan osvrt na diskurse koji su prethodili raspadu Jugoslavije

Predavanje "Od jedinstva u razlikama do nepremostivih razlika: Jedan osvrt na diskurse koji su prethodili raspadu Jugoslavije, dr Milice Bakić Hayden, predavačice emerite na Univerzitetu u Pitsburgu (SAD), održano je 4.11.2025. u okviru ciklusa predavanja „Jugoslavija na istoku? (Samo)određivanje Jugoslavije i Jugoslovenstva”. Kroz predavanje je tematizovana postepena promena retoričkog naglaska sa jedinstva i sličnosti između naroda u Jugoslaviji, na njihove razlike, koje su se sve više tumačile kao nepremostive i upućivale na nemogućnost zajedničkog opstanka u istoj državi. Diskursi koji su se u tom procesu razvili stvorili su simboličku geografiju Jugoslavije koja je oživela imperijalne i ideološke naslage i nasleđa iz prošlosti i pokidala stvarne veze koje su postojale u sadašnjosti. Dr Milica Bakić Hayden na Univerzitetu u Pitsburgu predaje predmete iz oblasti religije i društva na Balkanu i u Južnoj Aziji. Doktorirala je na Univerzitetu u Čikagu, a poznata je po radu na temama identiteta, religije i kulturne geografije. Autorka je uticajnog pojma „ugnežđeni orijentalizmi”, kojim je opisala hijerarhijske predstave o „Istoku” unutar samog Balkana i način na koji su one oblikovale kulturne i političke narative o prostoru bivše Jugoslavije. Objavila je brojne studije o odnosima religije, nacije i identiteta, a njeni tekstovi ušli su u antologije i udžbenike širom sveta. Ciklus predavanja „Jugoslavija na istoku? (Samo)određivanje Jugoslavije i Jugoslovenstva” deo je programske linije „Razgovori o Jugoslaviji”, koja u Muzeju Jugoslavije otvara prostor za nova čitanja, dijalog i promišljanje složenog jugoslovenskog iskustva. Ova predavanja bavila su se pitanjem predstavljanja i samopredstavljanja Kraljevine Jugoslavije i Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije u političkom, kulturnom i simboličkom prostoru Evrope. Jugoslavija se često opisuje kao zemlja „na granici Istoka i Zapada”, kao prostor susreta, preplitanja i napetosti između različitih tradicija i sistema. Cilj ovog ciklusa predavanja je preispitivanje tih predstava, kao i mehanizama njihovog oblikovanja.