Alzheimer: Từ Não bộ khỏe mạnh đến ký ức vụn vỡ - Gen Health Podcast Tập 22

Chủ đề: Alzheimer – Từ não bộ khỏe mạnh đến ký ức vụn vỡ Host: Linh Nguyễn Khách mời: Bác sĩ Võ Phương Quỳnh - Bác sĩ chuyên khoa Thần kinh, hiện đang công tác tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM Alzheimer không chỉ là một căn bệnh của người già, mà là hành trình ký ức dần vụn vỡ, bắt đầu từ “vùng xám” - nơi trí nhớ trở nên chập chờn, cho đến “vùng đen” khi người bệnh dần đánh mất khả năng nhận biết và kết nối với thế giới xung quanh. Trong tập podcast này, Host Linh Nguyễn và bác sĩ Võ Phương Quỳnh sẽ cùng đi qua các giai đoạn tiến triển của Alzheimer, từ suy giảm nhận thức nhẹ (MCI), sa sút trí tuệ nhẹ, trung bình cho đến giai đoạn nặng nhất. Cuộc trò chuyện cũng mở ra những vấn đề ít được nhắc tới: vì sao phụ nữ, đặc biệt sau mãn kinh, lại dễ mắc Alzheimer hơn; vai trò của gen di truyền và những yếu tố nguy cơ như bệnh nền, lối sống, stress và rối loạn giấc ngủ; cùng 10 dấu hiệu cảnh báo sớm có thể xuất hiện ở cả người trẻ tuổi. Không chỉ mang tính khoa học, tập này còn chạm đến khía cạnh nhân văn – nỗi đau của gia đình khi chứng kiến người thân dần quên đi tất cả, và cũng là lời nhắc nhở để mỗi người trong chúng ta chủ động bảo vệ sức khỏe não bộ, xây dựng “dự trữ nhận thức” từ hôm nay. Đây là một tập podcast dành cho tất cả những ai quan tâm đến sức khỏe trí nhớ - từ người trẻ đang lo lắng về “não cá vàng”, cho đến những gia đình có người thân đối diện với Alzheimer. Một cuộc trò chuyện vừa khoa học, vừa lay động, giúp ta hiểu hơn về căn bệnh của ký ức và học cách trân trọng từng khoảnh khắc còn nguyên vẹn. ⸻ 🎧 Gen Health Podcast – chương trình giáo dục sức khoẻ được thực hiện bởi Naturiq Việt Nam, dành cho thế hệ trẻ tìm kiếm hiểu biết khoa học, chính xác và dễ tiếp cận. 👉 Nghe podcast tại: Spotify: Apple Podcast: ❤️ Theo dõi Naturiq Việt Nam để ủng hộ chương trình: Website: https://naturiq.co/ Facebook: @naturiqvn Instagram: @naturiqvn TikTok: @naturiqvietnam ✨ Đội ngũ thực hiện: Host: Linh Nguyễn Khách mời: Bác sĩ Võ Phương Quỳnh Creative, Hỗ trợ sản xuất: Mo Nguyen 0:00 Giới thiệu chủ đề & khách mời – BS. Võ Phương Quỳnh 0:45 Vì sao Alzheimer còn xa lạ ở Việt Nam? 1:40 Alzheimer là bệnh gì? – Giải thích dễ hiểu về cơ chế thoái hóa não 2:30 Câu chuyện bác sĩ Alois Alzheimer và bệnh nhân đầu tiên 3:30 Triệu chứng & hành trình tiến triển của người bệnh Alzheimer 4:15 Cơ chế bệnh: amyloid beta, acetylcholine và giấc ngủ sâu 6:00 Suy nghĩ nhiều có làm não “hao mòn”? – Khái niệm dự trữ nhận thức 7:00 Stress tốt & stress xấu – Khi nào não bộ “quá tải”? 7:40 Các yếu tố nguy cơ KHÔNG thay đổi được: tuổi, giới tính, di truyền 8:20 Vì sao phụ nữ dễ mắc Alzheimer hơn nam giới? – Vai trò của estrogen 9:00 Yếu tố gia đình & di truyền – khi nào nên xét nghiệm gen 10:00 Thực trạng xã hội & gánh nặng chăm sóc người bệnh Alzheimer ở Việt Nam 11:00 Các yếu tố nguy cơ CÓ THỂ thay đổi: trầm cảm, mất ngủ, bệnh mạch máu nhỏ 12:00 Lối sống & vận động trí óc – học vấn cao giúp bảo vệ não bộ 13:00 Não trái, não phải & cân bằng giữa tư duy và giao tiếp xã hội 14:00 Sáu lĩnh vực nhận thức của con người – cách não vận hành tư duy 15:00 Tập trung chú ý, trí nhớ, thị giác không gian, ngôn ngữ, điều hành, xã hội 17:00 Vì sao người bệnh Alzheimer mất khả năng định hướng & ghi nhớ mới 19:00 Sự khác biệt giữa học tập, trí nhớ và khả năng điều hành 20:00 Nhận thức xã hội & hành vi bất thường – “cười trong đám ma” và lý do khoa học 22:00 Các giai đoạn tiến triển: bình thường – suy giảm nhận thức nhẹ (MCI) – sa sút trí tuệ 23:00 Dấu hiệu cảnh báo: quên lặp lại, quản lý tiền bạc, nấu ăn, lái xe 25:00 Bài test TNMY (tnmytest.com) – sàng lọc sớm tại nhà 27:00 Khi nào cần đi khám chuyên khoa thần kinh? 29:00 Định kiến xã hội về bệnh Alzheimer & cách thuyết phục người lớn tuổi đi khám 30:30 Tư duy “vùng xám”: can thiệp sớm trước khi não teo 32:00 Vai trò của lối sống & phòng bệnh chủ động 33:00 Điều trị Alzheimer – có thuốc hay không thuốc 34:00 Thuốc bổ não Ginkgo Biloba và hoạt chất EGB761 36:00 Cơ chế thuốc: tăng lưu thông máu & giảm stress oxy hóa 36:30 Giấc ngủ sâu – “thời điểm não tự giải độc” 38:00 Melatonin & hygiene giấc ngủ 39:00 Kiểm soát bệnh nền: huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu 40:00 Tầm soát gen APOE4 & xét nghiệm dịch não tủy 42:00 Cách phát hiện sớm Alzheimer qua PET scan và xét nghiệm sinh học 47:00 Các triệu chứng giai đoạn đen: quên tên người thân, mất định hướng 49:00 Alzheimer mạch máu & những trường hợp khởi phát sớm 50:00 Ảnh hưởng của COVID-19 & “não sương mù” hậu COVID 51:00 10 dấu hiệu cảnh báo sớm Alzheimer 54:00 Hành vi bất thường & thay đổi tính cách – cần lưu ý 56:00 Người chăm sóc (caregiver) – stress & giải pháp “daycare” 59:00 Chăm sóc bệnh nhân nặng: hoạt động cộng đồng, vẽ, vận động nhẹ 1:01:00 Già hóa dân số & hệ thống chăm sóc người cao tuổi ở Việt Nam 1:03:00 Liệu pháp kháng thể đơn dòng 1:04:40 Gánh nặng tinh thần & kinh tế của bệnh Alzheimer 1:06:00 Thông điệp cuối: Phát hiện sớm – Chẩn đoán sớm – Sống minh mẫn dài lâu 1:07:00 Kết thúc & lời chào