ŻEBY POLSKA BYŁA TUTAJ

ŻEBY POLSKA BYŁA TUTAJ.... (100.lecie III Powstania Śląskiego) „Żeby Polska była tutaj...” to tytuł nowego filmu dokumentalnego Adama Turuli, tym razem poświęconego III Powstaniu Śląskiemu. Film zamyka „Powstańczą Trylogię” realizowaną od roku 2019 dla Muzeum Historii Polski w Warszawie. Zgodnie z założeniami cyklu poznajemy kulisy i przebieg powstańczego zrywu z dwóch równoległych perspektyw – zawodowych historyków, znawców przedmiotu oraz przedstawicieli powstańczych rodzin. Czasem są to dzieci, ale częściej wnuki a nawet prawnuki weteranów walki o polskość Śląska. Zarówno narracja zawodowych historyków jak opowieści rodzinne niosą wiele ciekawostek – nieznanych bądź zapomnianych faktów o przygotowaniach i przebiegu zwycięskiego powstania. Wśród historyków znaleźli się: prof. Michał Lis z Uniwersytetu Opolskiego – sekretarz zespołu redakcyjnego „Encyklopedii Powstań Śląskich”, prof. Grzegorz Nowik z Instytutu Nauk Politycznych Polskiej Akademii Nauk, kierownik Działu Historii i Badań Naukowych Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku oraz prof. Lech Krzyżanowski z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, redaktor naczelny rocznika „Almanach Powstańczy”. Dzięki ekspertom dowiemy się m.in. w jakim stopniu do ostatecznego zwycięstwa przyczynił się powstańczy wywiad oraz kto i daczego został wyznaczony na jego szefa. Wśród przedstawicieli rodzin o powstańczym rodowodzie znalazły się zarówno osoby szerzej nieznane jak i przedstawiciele życia publicznego. O swoich śląskich – powstańczych korzeniach opowiada m.in. b. wicepremier Janusz Steinhoff oraz Jerzy Markowski - b. wiceminister odpowiedzialny w dwóch kolejnych ministerstwach – Przemysłu i Handlu oraz Gospodarki – m.in. za sprawy górnictwa, prof. Julian Gembalski – b. rektor Akademii Muzycznej im.Karola Szymanowskiego w Katowicach – wspomina swoją babcię – powstańczą łączniczkę, która nie bała się przemycania brono dla powstańców.Józef Musioł – Sędzia Sądu najwyższego w st. sp. dzieli się rodzinnym wspomnieniami, ale też swoją pionierską pracą badawczą nad bezprecedensowym – i wzorowym zarazem – sądownictwem powstańczym, które pomagało utrzymać dyscyplinę w szeregach. A badania te rozpoczęły się od romzowy z Ojcem, który w takich Sądach uczestniczył. O roli Sosnowca jako zaplecza dla przygotowań powstańczych opowiada dr Maciej Hamankiewicz – bratanek powstańca śląskiego Franciszka Hamankiewicza odpowiedzialnego za zaopatrzenie walczących. Dzięki dalszym, mniej znanym bohaterom filmu poznajemy m.in. kulisy przemytu broni dla Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska, spoglądamy na bitwy i potyczki tak jak przechowała je pamięć rodzinna – m.in. dzięki Karolowi Goździewiczowi – synowi i wnukowi zarazem – żołnierzy legendarnej Grupy Destrukcyjnej „Wawelberga”, którzy wysadzając mosty na Odrze odcięli Niemcom możliwość dostarczenia wojskowych posiłków na teren Górnego Śląska. III Powstanie Śląskiego wybuchło w nocy z 2/3 maja 1921 roku jako reakcja na przegrany przez Polskę plebiscyt i niekorzystny dla Polski podział Górnego Śląska. Dzięki powstańczej armii, która liczyła ponad 50000 żołnierzy , po dwóch miesiąch walki ustały a Polsce przypadła najbardziej uprzemysłowiona, wschodnia część regionu. Stała się ona podstawą gospodarki przemysłowej Rzeczpospolitej , odbudowującej się po latach zaborów. Przyznaną Polsce część Górnego Śląska przyłączono uroczyście w czerwcu i lipcu 1922 roku. Całość Górnego Śląska znalazła się w granicach Polski dopiero w roku 1945. „Żeby Polska była tutaj ...” - film dl Muzeum Historii Polski zrealizował Adam Turula a producentem wykonawczym było Studio Arka Górnośląska z Katowic. Partnerami projektu były też: Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu (dofinansowanie) oraz portal internetowy Dzieje.pl Adam Turula to niezależny dziennikarz, historyk i producent tv od ponad 25 lat specjalizujący się w tematyce historycznej i edukacyjnej. Przez 16 lat pracował w redakcji programów informacynych TVP Katowice, był też wieloletnim wydawcą „Regionalnego Magazynu Historycznego : Było- nie minęło...” Mana swoim koncie klkadziesiąt produkcji historyznych, dokumentalnych i reporterskich, m.in. zrealizowane dla Muzeum Historii Polski filmy o I i II Powstaniu Ślaskim : „Gdy Polska była wielkim marzeniem” oraz „Od Cudu nad Wisłą do Cudu nad Rawą”, ponadto film „Aby żyć trzeba sobie wybaczyć...” o Akcji Wisła, „Za waszą i naszą niewolę” na temat interwencji w Czechosłowacji w 1968 roku czy – zrealizowany wraz z Aleksandrą Fudalą - i wielokrotnie nagradzany - film „Tragedia Górnośląska 1945”. W grudniu 2020 roku premierę miał film biograficzny Adama Turuli, według scenariusza Mariii Wilgus „Człowiek służby – rzecz o Eugeniuszu Wróblu”.