Jaap Menten, "Bijna 40 jaar sfeermaker op orgel & accordeon".

MAASTRICHT Joviaal zwaait hij de deur open. Breeduit glimlachend, op een wijze die muzikanten vaak eigen is. Hier, in zijn werkkamer annex leslokaal waar het musiceren centraal staat en waar menige student hem of haar eerste wijsje leerde spelen op een van zijn zes orgels, voelt Jaap Menten zich thuis. Zijn leven staat in het teken van de muziek. Dat was vroeger zo en dat zal wel tot zijn laatste zucht zo blijven. In mei vorig jaar opende hij in de Maastrichtse Rechtstraat een orgelstudio waar volgens de “Yamaha-methode” les wordt gegeven. Jaap Menten: 'het verschil tussen de traditionele en deze methode is dat bij de laatste de leerling na de eerste les al een liedje kan spelen zonder dat de kennis van solfège noodzakelijk is. Dus; eerst praktijk, later pas de theorie. Bij de oude methodiek is het precies andersom. Mijn ervaring heeft mij geleerd dat leerlingen met de nieuwe methode gemotiveerder bezig zijn, al kunnen ze aanvankelijk de noten nog niet benoemen, maar dat komt later wel.' De orgellessen die Jaap Menten propageert zijn gebaseerd op groepslessen, het zogenaamde prakticum-werk (hoewel privé-les) ook mogelijk is. Een groep bestaat uit maximaal vijf personen. Iedereen werkt met een koptelefoon. Zo kan ieder voor zich spelen, zonder gehinderd te worden. De docent kan – eveneens via een koptelefoon- bij elk orgel afzonderlijk meeluisteren en zonodig corrigeren. 'KOSTSCHOOL' Deze Maastrichtenaar is nu 51 jaar. De middelbare school doorliep hij in Weert, intern op kostschool. Jaap; 'daar werd een discipline bijgebracht op een manier die tegenwoordig gelukkig tot een verleden behoort. Ik ben zelfs een beetje traumatisch geworden van die autoritaire aanpak. En al zijn de kostscholen tegenwoordig beslist niet meer te vergelijken met destijds, toch zou ik nooit een kind naar een internaat sturen. De huiselijke sfeer thuis is niet te evenaren.' Daarop vertrok hij naar de kerk-muziek-school in Utrecht, opnieuw drie jaar intern. Koordirectie, Gregoriaans en Begeleiding waren de belangrijkste vakken. In 1955 slaagde hij met vlag en wimpel waarna hij ook nog het staatsdiploma piano behaalde. 'AMUSEMENT' In Bunnik kreeg hij zijn eerste baan, als organist en muziekdocent aan de basisschool, terwijl hij 'tussendoor' voor het Utrechts Nieuwsblad de muziek-recencies verzorgde. Naast dit alles zag hij ook nog kans om privé-lessen orgel te geven. In het begin van de zestiger jaren werd hij aangesteld als organist in de Theresiakerk in Maastricht. Bijna acht jaar lang heeft hij de kerkdiensten opgeluisterd met orgelklanken. In diezelfde tijd trad hij toe tot het orkestje van zijn vader, Servé Menten. Met name in de Bristolbar (generatiegenoten zullen zich ongetwijfeld deze kroeg herinneren) traden zij avond aan avond op. Pa Menten speelde hartstochtelijk accordeon, maar bezat het geduld niet om zijn zoon wegwijs op dit instrument te maken. Daarom leerde Jaap het maar zelf. En hoe! Lachend voegt hij er aan toe: 'Uiteindelijk was dat leven niet vol te houden. Spelen in bars betekent gewoon doorzakken tot s'morgens vroeg. En op zondagmorgen werd ik geacht de hoogmis te spelen. Nou, dan kwam het wel eens voor dat ik 'per ongeluk' een schlager inzette, tot grote hilariteit van de koorleden. Maar op een gegeven moment heb ik achter dit nachtelijk leven een punt gezet. Mijn Pa, die aan een ernstige maagkwaal leed, stierf zowat met zijn trekzak op het podium. En ik heb de kermisvoorstellingen ingeruild voor het smoking-werk. Als solo-artiest trad ik op in sjieke restaurants als Neercanne, de Hamert en de Posthoorn. Trouwens, de eerste plaatopnamen van de Zangeres Zonder Naam vonden plaats in samenwerking met ons orkest. Wij hebben haar begeleid. In Maastricht zijn toen de opnamen gemaakt door de platenmaatschappij van Johnny Hoes. Tijdens het bekijken van foto's (die zo'n twintig jaar geleden de Menten's laten zien voor een zaal vol enthousiastelingen) slikt Jaap een keer extra. 'Weet je, laatst liep ik in Maastricht over de rommelmarkt en opeens ontdekte ik tussen de Gouwe Ouwen een singeltje van mijn Pa en mij, opgenomen bij Johnny Hoes. Moet je je voorstellen, ik lag daar te koop voor één gulden! Ik had dat plaatje niet meer in mijn bezit. Natuurlijk heb ik het gekocht en nu heeft het een ere-plek in mijn werkkamer. Jaap Menten is een man met twee gezichten. Het ene moment de 'bon-vivant', de geinmaker, de lachebek die met zijn humor een hele bar door de krukken kan laten zakken, maar de dag erna kan hij in gepeins verzonken zijn. Dan denkt hij voor een deel in mineur terug aan de jaren die hij er tot nu toe op heeft zitten. Want als muzikant is Jaap Menten geslaagd, in die zin: hij verstaat zijn vak als geen ander. Maar het artiestenleven heeft ook zijn tol geëist. Wie als muzikale nachtvlinder zijn boterham verdiende, krijgt dat privé ook wel eens op zijn brood. 'Het leven is een cirkus, zegt hij wel eens. Spijt? Dat niet mompelt hij. Maar het had anders gekund. Maar dát zeggen er zoveel, nietwaar?'