Fikrət Əmirov - Qarabağ Azərbaycan İncisidir (Azerbaijanian Music)

Fikrət Məşədi Cəmil oğlu Əmirov (22 noyabr 1922, Gəncə – 20 fevral 1984, Bakı) — Sovet-Azərbaycan bəstəkarı, musiqi xadimi, Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrının direktoru (1956–1959), Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının bədii rəhbəri (1947), Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının katibi (1959-cu ildən), Azərbaycan SSR Ali Sovetinin IV–IX çağırış deputatı, Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü (1980-ci ildən). Fəaliyyətinə görə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1982), SSRİ xalq artisti (1965), Azərbaycan SSR xalq artisti (1958), Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1955) fəxri adlarına layiq görülmüş, SSRİ Dövlət mükafatı (1980), Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı (1974), II dərəcəli Stalin mükafatı (1949), Azərbaycan SSR Lenin komsomolu mükafatı (1967) laureatı olmuş, iki dəfə "Lenin" ordeni (1959, 1982), iki dəfə "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni (1967, 1971) ilə təltif edilmişdir. Bakı Musiqi Akademiyasında bəstəkar Üzeyir Hacıbəyovun və Boris Zeydmanın sinfində təhsil alıb. Səhnə musiqisi sahəsində fəaliyyətinə "Ürəkaçanlar" və "Gözün aydın" musiqili komediyaları ilə başlayan Fikrət Əmirovun ən uğurlu əsərlərindən biri simli orkestr üçün yazdığı "Nizami" simfoniyasıdır. Bu simfoniya dünyanın ən məşhur dirijorlarının rəhbərliyi ilə ifa olunub. 1948-ci ildə "Şur" və "Kürd-Ovşarı" simfonik muğamlarını yazıb. Bu simfonik muğamlar Bolqarıstanın, Belçikanın, Fransanın, ABŞ-ın konsert salonlarında səsləndirilib. 1950-ci ildə dördhissəli "Azərbaycan" simfonik süitasını bəstələyən Fikrət Əmirov onun ardınca müasir mövzuda milli musiqi tarixinə ilk milli lirik opera kimi daxil olan "Sevil" operasını yazıb. Operaya ictimai baxış 8 oktyabr 1953-cü ildə Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında keçirilib. Bəstəkarın geniş çeşidli yaradıcılığında vokal janrının da özünəməxsus yeri var. O, üç romans və müxtəlif janrda iyirmi beşdən artıq mahnının müəllifidir. 1970-ci illərdə "Nəsimi" vokal xoreoqrafik poemasını, simfonik orkestr üçün "Azərbaycan qravürləri" əsərini, "Gülüstan-Bayatı-Şiraz" simfonik muğamını, "Min bir gecə" nağılları əsasında eyniadlı balet yazır. Fikrət Əmirov 1984-cü ilin yanvarında "Nizami" baletini tamamlayır və 1984-cü il fevralın 20-də Bakıda vəfat edir. Fikrət Əmirov I Fəxri Xiyabanda dəfn olunub. Bu musiqiyə gəldikdə isə, Ermənilərin bizdən oğurladığı məşhur “Qarabağ inciləri” (əsl adı “Qarabağ Azərbaycanın incisidir”) adlı mahnısı... Ara Gevorkyan bu bəstənin ona aid olmasını iddia edir və 2001-ci ildə ilk dəfə orkestr müşayiəti ilə hazırladığını həyasızcasına qeyd edir. Hətta onlar lap irəli gedib: Rio-de Janeyroda Rusiya gimnastika yığmasının erməni mənşəli üzvü Seda Tutxalyan təsnifat mərhələsindəki çıxışını “Artsax” musiqisi altında yerinə yetirib. Bu mahnının müəllifinin F.Əmirov olması Müəllif Hüquqları Agentliyində 1954-cü ildə qeydiyyata alınıb. Bu barədə rəsmi sənəd də var. Fikrət Əmirovun oğlu Cəmil Əmirov da deyir ki, bu, atama aid deyil. Bəziləri iddia edir ki, bu musiqi Azərbaycan musiqisinə intonasiya cəhətdən bənzəyir və əlavə edir ki, xalqlar yüz illərdir qonşudurlar, musiqinin bir-birinə oxşaması təbiidir. Belələrinə demək istəyirəm ki, imkan olsa, erməni bəstəkarlarının əsərlərinə baxsınlar. Azərbaycanda musiqi sənətinin banisi Üzeyir bəy Hacıbəyli belə ermənilərin tarixən Azərbaycan, türk və gürcü mahnılarını öz adlarına çıxdığını deyir. Qeyd edim ki, məşhur musiqişünas A.Koroşşenko özünün “Şərq, daha çox Qafqaz musiqisi üzərində müşahidələr” əsərində yazırdı: “...ermənilərin özlərinin xalq musiqisi yoxdur” (“Moskva xəbərləri”,1896). Yaxşı, bu musiqi kimə məxsusdur?-deyə fikirləşəsi olsaz Ara Gevorkyanın üzərinə bir çox tərəfdən təzyiq oldu və o özü etiraf etdi ki, bu musiqini Tofiq Quliyevdən götürüb. Lakin sonra bunu heç bir yerdə etiraf etmədi. Yaxşı, bu musiqi 1954-cü ildə niyə Fikrət Əmirovun adına qeydiyyata alındı? Bəziləri deyir ki, bəstə Emin Sabitoğluna aiddir. Bəziləri də Tofiq Quliyevə... Biz bu mübahisəni edən zaman isə artıq bu bəstə dünyanın ən nüfuzlu mükafatlarını alır - erməni musiqisi adı altında...” Amma dəlilər bu musiqinin Azərbaycan musiqisi olduğunu göstərir, paylaşaq və bu musiqinin erməni yox elə məhz Azərbaycan musiqisi olduğunu həm özümüzə həm də dünyaya sübut edək. #FikrətƏmirov #QarabağAzərbaycanİncisidir #QarabağAzərbaycandır #KarabakhisAzerbaijan video formatı 1080p instagram:   / vusal_mammadzade_   twitter:   / vusal_mamadzade   facebook:   / vusal.mamadzade