សង្រ្គាមព្រំដែន ចិន-សូវៀត ឆ្នាំ ១៩៦៩ | Soviet Union Border Conflict (1969) - China

សូមស្វាគមន៍មកកាន់ឆាណែល «បុរាណកាល»! ទីនេះគឺជាបណ្ដុំនៃចំណេះដឹង និងរឿងរ៉ាវប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ ក៏ដូចជាប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក។ យើងនឹងនាំអ្នកធ្វើដំណើរត្រឡប់ទៅកាន់អតីតកាល ដើម្បីស្វែងយល់អំពីព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗដែលបានផ្លាស់ប្តូរវាសនាមនុស្សជាតិ។ ------------ គោលបំណងរបស់យើង ចែករំលែកចំណេះដឹងប្រវត្តិសាស្រ្ដឱ្យបានទូលំទូលាយ ស្វែកយល់ប្រវត្តិបុគ្គលល្បីៗក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ដ ស្រាវជ្រាវអំពីអាថ៌កំបាំងដែលអ្នកមិនធ្លាប់ដឹង។ ------------ #បុរាណកាល #សង្រ្គាមព្រំដែនចិនសូវៀត #ប្រវត្តិសាស្ត្រ #រឿងរ៉ាវប្រវត្តិសាស្ត្រ #KhmerHistory #BoranKal ------------ ***កំណត់សម្គាល់: រាល់ការបញ្ចេញមតិទៅលើខ្លឹមសារនៃវីដេអូនេះ គឺជាទំនួសខុសត្រូវរបស់អ្នកបញ្ចេញមតិផ្ទាល់។ ដូច្នេះ សូមមិត្តអ្នកគាំទ្រគ្រប់ផ្នែក ធ្វើការបញ្ចេញមតិប្រកបដោយសីលធម៌ ក្នុងន័យស្ថាបនា។ ការបញ្ចេញមតិបែបជេរប្រមាថ អុជអាល នាំដល់ការយល់ច្រឡំ ឬ ការរើសអើងជាតិសាសន៍ សាសនា ឬក៏បុគ្គលណាមួយ នាំឱ្យបាត់បង់ភាពថ្លៃថ្នូរជាមនុស្ស មិនមែនជាគោលបំណងរបស់ខ្ញុំបាទឡើយ។ ខ្លឹមសារអប់រំនៃវីដេអូនេះ ជាគោលបំណងរបស់យើងខ្ញុំ! សូមអរគុណ! ------------ សង្គ្រាមព្រំដែនចិន-សូវៀតឆ្នាំ១៩៦៩ គឺជាជម្លោះយោធាដែលមិនបានប្រកាសជាផ្លូវការ និងមានរយៈពេលប្រមាណ៧ខែ រវាងសហភាពសូវៀត និងសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។ ជម្លោះនេះគឺជាចំណុចកំពូលនៃភាពប្រេះឆារវាងចិន និងសូវៀត (Sino-Soviet Split) ដែលស្ទើរតែរុញច្រានមហាអំណាចកុម្មុយនិស្តទាំងពីរឲ្យឈានដល់ការប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ មូលហេតុចម្បងនៃជម្លោះនេះ គឺបណ្ដាលមកពី វិវាទព្រំដែនជាប្រវត្តិសាស្ត្រ និងភាពប្រេះឆាខាងមនោគមវិជ្ជារវាងមេដឹកនាំទាំងពីរ។ វិវាទព្រំដែនជាប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងចិន និងសូវៀត (រុស្ស៊ី) មានឫសគល់យ៉ាងជ្រៅតាំងពីសម័យចក្រភពរុស្ស៊ី និងរាជវង្សឈីង (Qing Dynasty) នាសតវត្សទី១៩។ ចំណុចស្នូលនៃវិវាទនេះផ្ដើមចេញពីអ្វីដែលភាគីចិនហៅថា "សន្ធិសញ្ញាមិនស្មើភាព" (Unequal Treaties)។ ------------ ឯកសារពិគ្រោះ ១. គម្រោងប្រវត្តិសាស្ត្រអន្តរជាតិសង្គ្រាមត្រជាក់ (Cold War International History Project - CWIHP) នៃមជ្ឈមណ្ឌល Woodrow Wilson ២. The Sino-Soviet Split: Cold War in the Communist World" ដោយលោក Lorenz M. Lüthi ៣. "On China" ដោយអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក លោក ហិនរី ឃីស៊ីនជ័រ (Henry Kissinger) ៤. "Mao's China and the Cold War" ដោយសាស្ត្រាចារ្យ Chen Jian ៥. "The Sino-Soviet Border War of 1969: State Responses and Public Contention" ដោយលោក Michael S. Gerson