kiulegedara mohottala |කිවුලෙ ගෙදර මොහොට්ටාල |1818 ඌව වෙල්ලස්ස කැරැල්ල | 1818 uva wellassa kerella

කිවුලේගෙදර මොහොට්ටාලගේ උපන් ගම තමයි බදුල්ලේ කිවුලේගෙදර. බදුල්ල – මහියංගණය මාර්ගයේ කන්දකැටිය 21 හන්දියෙන් හැරී වියළුවට නුදුරින් පිහිටි කිවුලේගෙදර ගම්මානයට ළඟා විය හැකියි. එය අදත් සුන්දර කඳුකර පළාතක්. වියළුව ප්‍රදේශය එකල රජ වාසලට මිරිස්‌ සපයන රාජකාරිය පැවරුණු ගමක්‌ බවයි පැවසෙන්නේ. කිවුලේගෙදර මොහොට්ටාලගේ නම පුංචි බණ්ඩා බවත්, ඔහු නිලය නිසා කිවුලේගෙදර මොහොට්ටාල වූ බවත් පැවසෙනවා. ප‍්‍රභූ පවුලකට අයත්ව සිටි බණ්ඩාර වැද්දාගේ පරපුරේ අයෙක් වූ කිවුලේගෙදර මොහොට්ටාල උගත්, බුද්ධිමත් කෙනෙක් බවයි සැලකෙන්නේ. ඔහුගේ ප‍්‍රඥාවන්ත සටන්කාමී අවංකත්වය ඉංග‍්‍රීසීන් පවා පිළිගෙන තිබෙනවා. සිංහල, පාලි, සංස්කෘත භාෂා පිළිබඳව අවබෝධයකින් යුතු වූ ඔහු ලේඛන කලාවට හා කවියට ද සූරයෙක් වූණා. උඩරට රාජකීය කවි මඬුවලට නැතිවම බැරි අයෙක් ලෙස සැලකුණා. එසේ ම ඔහු සටනට දක්ෂයෙක් ද වුණා. ගමේ මොහොට්ටාල නතතුර දැරූ ඔහුට රටේ ස්වාධීනත්වය ගැන පැවතියේ විශාල හැඟීමක්. ඉංග්‍රීසි හමුදාවේ සේවය කළ මේජර් ෆෝබස්‌ විසින් රචිත ලංකාවේ එකොළොස්‌ වසරක්‌ නම් වූ ග්‍රන්ථයේ දක්‌වා ඇත්තේ කැරළි නායකයන් අතර උපරිම කැපවීම කළේ කිවුලේගෙදර මොහොට්‌ටාල බවයි. ෆෝබස් සඳහන් කරන්නේ කිවුලේගෙදර බකළ කකුලක්‌ හා බිහිසුණු පෙනුමක්‌ ඇති පහළ මට්‌ටමේ ප්‍රධානියෙකු බවයි............................ දෙවියකු වුණු කිවුලේගෙදර මරණයට පත් කළත් මේ අභීත දේශප්‍රේමී ගැමියා ඌවේ ජනතාවගේ සිත්වලින් ඈත් වුණේ නැහැ. අවංක ගැමි නායකයෙක් වුණු කිවුලේගෙදර මොහොට්ටාලට ඌව වෙල්ලස්ස ගැමියන් තුළ විශාල භක්තියක් තිබුණා. ඔහු මරණයට පත්ව ටික කලකට පසු පුංචි අලූත්බණ්ඩාර දෙවියන්, ලෙසින් දේවත්වයෙහිලා සලකා පුද පූජා පවත්වනු ලබනවා. වියලුව කිවුලේගෙදර කිරිවෙහෙර විහාරයේ කිවුලේගෙදර පුද ලබන දේවාලයක් තිබෙනවා. එම විහාර බිමේ කිරි වෙහෙර දාගැබ ඉදිරියේන්ම පිහිටි කිවුලේගෙදර ගම්බාර දේවාලය පිහිටි අතර එහි කිවුලේගෙදර මොහොට්ටාල විරුවාගේ රූපයක් ද තිබෙනවා. එහි කිවුලේගෙදර දේවත්වයෙන් අදහනවා.තවත් කිවුගේගෙදර දේවාලයක් කන්දෙකැටිය- ගලඋඩ මාර්ගයේ වෙල මැද පිහිටා තිබෙනවා. කිවුලේ ගෙදර කන්දට සහ අලිඇ‍ටගොඩ කන්දට මැදිව තමයි මේ දෙවොල දකින්න ලැබෙන්නේ. ගැමියන් පවසන්නේ‍ කිවුලේගෙදර මොහොට්ටාල මරණින් පසු දේවත්වයට පත්ව මේ ස්ථානයේ සිටිමින් ප්‍රදේශය ආරක්ෂා කරන බවයි. තවත් සමහර පිරිසකට අනුව කි‍වුලේගෙදර මොහොට්ටාලගේ පරම්පරාවට අයත් අයකු දෙවියකු වී මේ දේවාලයට අරක්ගෙන කටයුතු කරන බවටත් විශ්වාසයක් පවතිනවා. #sipdahara #කිවුලේගෙදර මොහොට්ටාල #kiulegedaramohottala #ඌවේ පුංචිඅලුත්බණ්ඩාරදෙවියෝ