🔥 संपुर्ण इयत्ता सातवी 👉🏻इतिहास व नागरिकशास्त्र 👉🏻For maha tet 1 and 2 both papers 👉 parisar abhyas

👉Maha TET history lectures by Sadhana madam 👉 Maha TET parisar abhyas by Sadhana madam 👉 school book history lectures Marathi 👉 Maha tet parisar abhyas paper 1 👉 MHA TET samajik Shastra paper 2 शिवाजी महाराजांच्या जन्मापूर्वी महाराष्ट्राचा बराचसा भाग विजापूरची आदिलशाही आणि अहमदनगरची निजामशाही यांच्या ताब्यात होता. मुघलांनीही दक्षिणेत शिरकाव केला होता. वतनदार: देशपांडे आणि देशमुख हे स्थानिक वतनदार होते. ते रयतेकडून महसूल गोळा करत, परंतु रयतेच्या सुखापेक्षा स्वतःच्या वतनावर त्यांचे जास्त प्रेम होते. रयतेचे हाल: सततची युद्धे आणि सुलतानांच्या जुलुमामुळे शेतीचे नुकसान होत असे. लोक गाव सोडून जात आणि वारंवार पडणाऱ्या दुष्काळामुळे जनता हवालदिल झाली होती. ४. समाजजीवन आणि भक्ती चळवळ राजकीय अस्थिरतेच्या या काळात संतांनी समाजाला दिशा देण्याचे काम केले. संत परंपरा: श्रीचक्रधर स्वामी, संत नामदेव, संत ज्ञानेश्वर, संत एकनाथ आणि संत तुकाराम यांनी समाजात समता, बंधुता आणि माणुसकीची शिकवण दिली. प्रबोधन: संतांनी लोकांना 'धर्माचा' खरा अर्थ सांगितला आणि त्यांच्यात आत्मविश्वास जागा केला. हीच पार्श्वभूमी पुढे शिवरायांना स्वराज्य स्थापनेसाठी उपयुक्त ठरली. ____________________________ छत्रपती शिवाजी महाराज यांचा इतिहास हा केवळ एका राजाचा विजयोत्सव नसून, तो एका 'रयतेच्या राज्याच्या' स्थापनेचा प्रेरणादायी प्रवास आहे. त्यांनी शून्यातून विश्व निर्माण करून स्वराज्य उभे केले. त्यांच्या इतिहासातील महत्त्वाचे टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत: १. जन्म आणि बालपण जन्म: १९ फेब्रुवारी १६३० (शिवनेरी किल्ला, जुन्नर). माता-पिता: जिजाऊ साहेब आणि शहाजीराजे भोसले. शिक्षण: जिजाऊंच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी रामायण, महाभारतातील संस्कारांसोबतच युद्धकला आणि प्रशासनाचे शिक्षण घेतले. २. स्वराज्याची शपथ वयाच्या अवघ्या १६ व्या वर्षी शिवाजी महाराजांनी पुण्याच्या नैऋत्येला असलेल्या रायरेश्वराच्या मंदिरात आपल्या सवंगड्यांसह 'हिंदवी स्वराज्य' स्थापनेची शपथ घेतली. त्यांनी सर्वात आधी तोरणा किल्ला जिंकून स्वराज्याचे तोरण बांधले. ३. महत्त्वाच्या ऐतिहासिक घटना महाराजांनी आपल्या युद्धकौशल्याने (गनिमी कावा) आणि मुत्सद्देगिरीने बलाढ्य सत्तांना नमवले: अफजलखान वध (१६५९): विजापूरच्या आदिलशाहीने पाठवलेल्या धिप्पाड अफजलखानाचा प्रतापगडाच्या पायथ्याशी वध करून स्वराज्यावरील मोठे संकट परतवून लावले. पन्हाळगड वेढा (१६६०): सिद्धी जौहरच्या वेढ्यातून महाराज अत्यंत चातुर्याने निसटले. यात बाजीप्रभू देशपांडे यांनी घोडखिंडीत दिलेली झुंज अजरामर ठरली. शाहिस्तेखानाची फजिती (१६६३): पुण्याच्या लाल महालात घुसून महाराजांनी मुघल सरदार शाहिस्तेखानाची बोटे छाटली. आग्रा सुटका (१६६६): औरंगजेबाच्या कैदेतून मिठाईच्या पेटाऱ्यात बसून महाराज निसटले, ही इतिहासातील सर्वात धाडसी सुटका मानली जाते. ४. राज्याभिषेक (६ जून १६७४) महाराजांनी रायगडावर विधिवत राज्याभिषेक करून घेतला आणि ते 'छत्रपती' झाले. याद्वारे त्यांनी जगाला दाखवून दिले की स्वराज्य हे कायदेशीर आणि सार्वभौम राज्य आहे. त्यांनी 'शिवराई' हे चलन सुरू केले आणि 'राज्यव्यवहार कोश' तयार करून प्रशासनावर आपली पकड मजबूत केली. ५. शिवरायांचे अष्टप्रधान मंडळ राज्याचा कारभार सुरळीत चालण्यासाठी महाराजांनी आठ मंत्र्यांचे मंडळ नेमले होते: पेशवा: मुख्य प्रधान अमात्य: वित्त मंत्री सचिव: शासकीय आदेशांची अंमलबजावणी मंत्री: वैयक्तिक सुरक्षा आणि पत्रव्यवहार सेनापती: लष्कर प्रमुख सुमंत: परराष्ट्र मंत्री न्यायाधीश: न्यायदान पंडितराव: धार्मिक कार्ये प्रशासकीय आणि लष्करी वैशिष्ट्ये गनिमी कावा: डोंगराळ भागाचा फायदा घेऊन शत्रूवर अचानक हल्ला करण्याचे तंत्र. आरमार (Naval Force): शिवाजी महाराजांना 'भारतीय आरमाराचे जनक' मानले जाते. त्यांनी विजयदुर्ग, सिंधुदुर्ग यांसारखे जलदुर्ग उभारले. स्त्री सन्मान आणि शिस्त: त्यांच्या राज्यात स्त्रियांचा सन्मान केला जाई आणि शेतकऱ्यांच्या भाजीच्या देठालाही हात लावू नये, इतकी कडक शिस्त त्यांच्या सैन्यात होती. "प्रतिपच्चंद्रलेखेव वर्धिष्णुर्विश्ववंदिता । शाहसूनोः शिवस्यैषा मुद्रा भद्राय राजते ।।" (अर्थ: प्रतिपदेच्या चंद्रकलेप्रमाणे वाढत जाणारी आणि विश्वाने वंदन केलेली, अशी ही शहाजीपुत्र शिवाजीची मुद्रा कल्याणासाठी शोभत आहे.) महाराजांचे ३ एप्रिल १६८० रोजी रायगडावर निधन झाले, पण त्यांनी पेरलेले स्वराज्याचे विचार आजही प्रत्येक भारतीयाच्या मनात जिवंत आहेत.