Anadangəlmə katarakta #RafadarXalilov

Əvvəlki videolarımda anadangəlmə katarakta haqqında məlumat versəm də, bu videomda daha ətraflı danışmaq qərarına gəldim. Çünki bu problem körpələrdə rast gəlinir və valideynləri narahat edir. Bu narahtlığı aradan qaldırmaq üçün videonu izləməyi unutmayın. Aşağıdakı linklərə daxil olaraq məni digər sosial şəbəkələrdən də izləyə bilərsiniz. Facebook:   / rafadarxalilov   İnstagram:  / rafadarxalilov   Bu gün danışacağımız mövzu anadangəlmə katarakta və erkən dövr uşaqlıq çağı, erkən dövr kataraktaları. Bu mövzu, bu problem niyə aktualdır? Geriyədönməz nəticələrə gətirib çıxardığına görə bu mövzu, əslində, aktualdır. Ona görə bu mövzu mütləq işlənməlidir və valideynlər məlumatlandırılmalıdır. Bəzi uşaqlar dünyaya gələndə, doğulanda artıq katarakta ilə doğula bilirlər və ya bəziləri də həyatının ilk dövrlərində, ilk aylarda və ya ilk illərdə, hər hansı bir səbəbdən katarakta ilə qarşılaşırlar, yəni katarakta olurlar. Şəffaf billurlar bulanır və mirvari suyu əmələ gəlir. Uşaqlıq dövrü kataraktaları yaşlılıq dövrü kataraktalarından çox fərqlənir. Həm müdaxiləetmə vaxtına görə, həm də əməliyyatın gedişinə görə, həm də əməliyyatdan sonrakı təqib, müşahidə etaplarına görə çox fərqlidir. Uşaqlıq dövrü kataraktalarının bir xüsusiyyəti həyatın ilk müayinə olunduğu vaxt, yəni ilk müşahidə olunduğu vaxt və ya diaqnoz ilk qoyulduğu vaxt artıq əməliyyatın vaxtıdır. Yəni valideynlər nədənsə şübhələndilər, uşağı həkimə apardılar. 40 günlükdür, 1 aylıqdır, 2 aylıqdır, fərq etməz. Həkim müayinə etdi və bu uşaqda katarakta var deyildisə, zaman itirmədən ən qısa vaxtda əməliyyat planlaşdırılmalıdır. Cəmiyyətimizdə belə bir anlayış çox təəssüf ki, hələ də hökm sürür: - “Ay həkim, 1 aylıq uşağa da əməliyyatmı olar? 1 aylıq uşağa da narkozmu vermək olar?”. Yəni valideynlər və ya ailənin böyükləri bəzən yanlış qərarlar verib,: - “Uşaq bir az böyüsün, daha balacadır deyib”, - əslində, uşağa yaxşılıq deyil, çox böyük pislik etmiş olurlar, zərər vermiş olurlar. Çünki gözün inkişafı işıqdan asılıdır. Gözə işıq nə qədər erkən və çox düşərsə, o qədər daha tez göz formalaşmağa, görmə duyğusu formalaşmağa başlayır. Bəzən xəstə gəlir, artıq xəstənin yaş yarımı var, 1,5 yaşda katarakta ilə. İlk dəfə diaqnoz nə zaman qoyulub? Xəstəxanadan çıxanda, doğum evindən çıxanda. Yaş yarım, bir il yarımdır hələ də gəzdirirlər: - “Hə, dedik ki, bir az uşaq böyüsün. Ondan sonra əməliyyat etdirərik. İndi uşaq ətə-qana gəlib, əməliyyat edək”. Əməliyyat yenə olunmalıdır. Amma artıq ilk günlərdə olunacaq qədər yüksək nəticə əldə olunmayacaq. Əgər gələcəkdə yüksək keyfiyyətli bir görmə istəyiriksə, yüksək nəticələr əldə etmək istəyiriksə, ən erkən vaxtda, mümkün olan ən erkən vaxtda əməliyyat olunmalıdır, anadangəlmə kataraktalarda. Valideynlərin bir də bunu bilmələrini istəyərəm ki, anadangəlmə katarakta onsuz da bir problem nəticəsində ortaya çıxan xəstəlikdir. Əgər bir uşaqda katarakta varsa, bunlarda ömür boyu yanaşı 2 dənə də problem biz gözləyirik. Gözdaxili təzyiq - 50 faiz halda 2 uşaqdan birində gözdaxili təzyiq nə zamansa ortaya çıxacaq və ya torlu qişayla bağlı nə zamansa problem ortaya çıxacaq. “Bizim kataraktamız var idi, əməliyyatımızı olunduq, bizim iş bitdi”, - elə fikirləşməsinlər. “Həkimlə artıq işimiz bitdi”, - elə fikirləşməsinlər. Yəni hər şey əla olunmuş olsa belə, mütləq vaxtaşırı kontrollar olunmalıdır. Həm əməliyyatın nəticəsi və effektivliyinin qiymətləndirilməsi baxımından, həm də ola biləcək hər hansı əlavə bir fəsaddan qorunmaq üçün müayinə mütləq şərtdir. Əməliyyatın gedişatında dedik, fərqlilik var. Əməliyyatın gedişatındakı fərq uşaq gözünün toxumaları böyük toxumalarından fərqlidir. Daha elastikdir və orada bizim işləmə mexanizmimiz, işlədiyimiz alətlər və istifadə etdiyimiz materiallar, dərman maddələri tamamilə fərqli dozalarda və fərqli tərkibdə istifadə olunur. Onların kapsulları həddindən artıq çox elastik olduğuna görə əməliyyat vaxtı onun çox diqqət edəcəyimiz xüsusi yönləri olur. Yəni böyük kataraktasını yaxşı edən bir həkim mütləq uşaq kataraktasını da yaxşı edir anlamına gəlmir. Uşaq katarakatasının çox fərqli bir yanaşma metodu var, xüsusi bir təcrübə tələb edir. Böyük kataraktalarında əməliyyatdan sonra, adətən, biz tikiş qoymuruq, amma uşaq kataraktasında mütləq tikiş qoyulmalıdır. Çünki böyük adama: - “Sən əlini gözünə bir həftə, bir ay vurma”, - deyə bilirsən, o da səni qəbul edir. Amma uşağa o sözü deyə bilmirsən. 2 aylıq, 3 aylıq uşaq əlini gözünə də sürtəcək, infeksiya da sala bilər. Ona görə gözə müdaxilə zamanı girilən dəliklər, həmin o dəliklər mütləq saplarla tikilməlidir. Orada cərrahi əməliyyat vaxtı işlətdiyimiz saplar böyüklərin sapından daha fərqlidir. Böyüklərə nisbətən uşaqlarda tamamilə fərqlidir, uzunmüddətdə, gec müddətdə əriyən saplar istifadə etməliyik. Təkrar sapı çıxartmaq üçün, tikişi sökməkdən ötrü bir də uşağa təkrar narkoz verilməsin, öz-özünə əriyib getsin, incidilməsin deyə. Daha ətraflı məlumat üçün videonu izləyin.