بحث رمانتیسیسم(۱)، بازگشت از عقلانیّت محض و عام نگری بسوی خاص نگری و عرفان - از زبان عبدالکریم سروش

فایل صوتی : https://drive.google.com/file/d/18o2J... ----------------------------- رُمانتیسم (به فرانسوی: Romantisme) یا رمانتیسیسم یا رمانتیسیزم (به انگلیسی: Romanticism) 00:10 از همان موقع که راسیونالیزم Rationalism، حکومت مطلق خرد و عقلانیت مطرح شد مخالفان خودش را پیدا کرد. 00:25 نهضت رومانتیسیسم پاتکی بود که به راسیونالیزم زد یعنی معتقد بود عقل تنها نمیتواند بر جهان حکومت کند و آدمی فقط عقل نیست و چیز دیگری هم در وجود آدمی هست. ما اگر سهم و حق او را ندهیم هم آدمی و هم جامعه ما ناقص خواهد شد. 01:40 بزرگان این مکتب: شاتوبریان (François-René de Chateaubriand)، ویکتورهوگو (Victor Marie Hugo)، استاندال (Stendhal) و ویلیام بلیک (William Blake) 3:02 گالیله ( Galilei ) کشف کرد که طبیعت به زبان ریاضی نوشته شده است. 4:00 روح هندسی ( Geometric Spirit ) کشفی بود که بشر پس از رنسانس بدست آورد. 4:12 هندسه همان کلمه اندازه به زبان فارسی است که اعراب آنرا به هنداسه و بعد به هندسه تبدیل کردند. 5:22 کمیت گرایی یکی از مشخصات عقلانیت محض است. رنه گنون (René Guénon) عارف فرانسوی کتابی دارد بنام سیطره کمیت ( Rain of quantity ) که در آن کتاب توضیح میدهد دنیای جدید تحت سیطره کمیت است به عبارت دیگر، مقدار بر کیفیت چیره شده است و بشر همه چیز را میخواهد شمارش پذیر کند و زیر سلطه عدد و هندسه ببرد و تا این حاصل نشود آنرا به علمی بودن و عقلانی بودن قبول نمیکند. 6:33 Enough of Science and of Art; Close up those barren leaves; Come forth, and bring with you a heart That watches and receives. BY WILLIAM WORDSWORTH 08:00 ما همه چون غوطه ور در علم و فلسفه هستیم همه چیز را بصورت عام میبینیم و عام فکر میکنیم. قوانین در علوم فیزیک و شیمی و دیگر علوم بصورت کلی بیان و تبیین میشود. اما رمانتیسیسم میگوید هر انسان یک موجود خاصی است و ما نمیتوانیم آنرا زیر سیطره قوانین کلی ببریم. این قوانین کلی وجهی و بعدی از وجود آدمی را نشان میدهند که تعمیم پذیر است اما ما خصوصیات غیر تعمیم پذیر هم داریم. 10:50 فلسفه ما وجود محور بود یعنی در باره وجود سخن میگفت. ما سه نحو وجود داریم، ممکن الوجود، واجب الوجود و ممتنع الوجود. تمام موجودات در عالم همه ممکن الوجود هستند. 11:44 عرفان ما انسان شناسی است نه وجود شناسی و عرفان با فیلسوفان به همین سبب هم مخالف بود. ----------------------------- منبع : مدرسه مولانا جلال الدین School of Rumi سلوک دیندارانه در جهان مدرن - جلسه بیست و هفتم عبدالکریم سروش