Jan Hartman o rodzinie, żydowsko-polskiej tożsamości, zbiorowej pamięci i antysemityzmie

Jan Hartman – filozof, bioetyk, publicysta, a kiedyś także polityk – opowiada o swojej podwójnej tożsamości żydowsko-polskiej, rodzinie naznaczonej wojną i represjami PRL oraz o tym, dlaczego otwarta krytyka antysemityzmu stała się dla niego obowiązkiem. Urodził się we Wrocławiu w 1967 roku. Jest filozofem i bioetykiem, profesorem na Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zajmuje się także publicystyką, niegdyś był politykiem. W wywiadzie opisuje swoją podwójną tożsamość żydowsko-polską, wychowanie w świeckim, inteligenckim domu oraz losy rodziny podczas II wojny światowej i w okresie PRL. Omawia biografię swojego ojca Stanisława Hartmana, profesora matematyki i losy matki Krystyny z d. Lorenc, która w czasie okupacji, jako malutkie dziecko, była ukrywana we Lwowie. Jan Hartman wspomina, że w domu nie kultywowano tradycji żydowskich, a jego żydowskość funkcjonowała głównie jako wrażliwość na antysemityzm, który w jego dorosłości najdotkliwiej ujawnił się w internecie i po 7 października 2023. Krytykuje polską pamięć zbiorową jako narcystyczną i zmitologizowaną, wskazując na obojętność wobec masowej śmierci (odwołując się do Zagłady, ale i pandemii). Opowiada o własnej drodze od „dobrego Żyda” symetryzującego spory do otwartego krytyka antysemityzmu, przez co ponosi koszty wizerunkowe i zawodowe, ale uznaje to za etyczny obowiązek wobec przodków i za przejaw uczciwości intelektualnej. Samego siebie określa jako tułacza po przestrzeni społecznej, co ocenia jako sposób funkcjonowania silnie związany z żydowskim losem. NAZWISKO ROZMÓWCY: Jan Hartman WYWIAD PRZEPROWADZIŁ: Józef Markiewicz NAGRANIE: Józef Markiewicz DATA NAGRANIA: 2025 PRAWA AUTORSKIE DO NAGRANIA: Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN Poznaj kolekcję historii mówionej Muzeum POLIN: https://sztetl.org.pl/pl/historia-mow... Subskrybuj nasz kanał:    / @historiamowionapolin   Oglądaj kanały Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN: POLIN (zapowiedzi i relacje z wydarzeń w Muzeum):    / mhzp2013   Wirtualny Sztetl (historia i kultura polskich Żydów):    / wirtualnysztetl   Polscy Sprawiedliwi (historie pomocy udzielanej Żydom podczas Zagłady):    / polscysprawiedliwi   Kontakt w sprawie udostępnienia wywiadu: [email protected] #MuzeumPolin #HistoriaMówiona #Żydzipolscy

Zygmunt Stępiński: When I discovered I was Jewish, I was overjoyed
▶︎

Zygmunt Stępiński: When I discovered I was Jewish, I was overjoyed

𝗥𝗼𝘁𝘁𝗲𝗻𝗯𝗲𝗿𝗴 szczerze o skandalu w Zachęcie, antysemityzmie i stracie syna
▶︎

𝗥𝗼𝘁𝘁𝗲𝗻𝗯𝗲𝗿𝗴 szczerze o skandalu w Zachęcie, antysemityzmie i stracie syna

Jesteśmy niewolnikami swojego dzieciństwa | Henryk Rubinstein
▶︎

Jesteśmy niewolnikami swojego dzieciństwa | Henryk Rubinstein

Does Man Need God? Rev. Wojciech Lemański, Prof. Jan Hartman, Katarzyna Jabłońska
▶︎

Does Man Need God? Rev. Wojciech Lemański, Prof. Jan Hartman, Katarzyna Jabłońska

DEBATA - ŻYDZI: CO MYŚLĄ O POLAKACH? - MAZUREK, HARTMAN, KRAWCZYK, PAPIS, KADLČIK
▶︎

DEBATA - ŻYDZI: CO MYŚLĄ O POLAKACH? - MAZUREK, HARTMAN, KRAWCZYK, PAPIS, KADLČIK

„Jestem najgorszym Żydem” | Tomasz Lis 1na1 Jan Hartman
▶︎

„Jestem najgorszym Żydem” | Tomasz Lis 1na1 Jan Hartman

Pożegnaliśmy go na Dworcu Głównym. Jakub Malski o wyjeździe ojca do Izraela i życiu we Wrocławiu
▶︎

Pożegnaliśmy go na Dworcu Głównym. Jakub Malski o wyjeździe ojca do Izraela i życiu we Wrocławiu

Professor Jan Hartman: Fascism begins with animals
▶︎

Professor Jan Hartman: Fascism begins with animals

Pozostałam Polką, mimo że mówię po duńsku | Ewa Gwóźdź
▶︎

Pozostałam Polką, mimo że mówię po duńsku | Ewa Gwóźdź

Barbara Volsky-Melman: od razu mówiłam, że jestem Żydówką
▶︎

Barbara Volsky-Melman: od razu mówiłam, że jestem Żydówką

Co świat ma do Żydow? | Tomasz  Lis 1na1 Jan Hartman
▶︎

Co świat ma do Żydow? | Tomasz Lis 1na1 Jan Hartman

Bożena Keff o dzieciństwie, rodzicach i żydowskiej tożsamości w rozmowie z Mikołajem Grynbergiem
▶︎

Bożena Keff o dzieciństwie, rodzicach i żydowskiej tożsamości w rozmowie z Mikołajem Grynbergiem

To była kompletna nieświadomość. Monika Krajewska o odkrywaniu dziedzictwa żydowskiego
▶︎

To była kompletna nieświadomość. Monika Krajewska o odkrywaniu dziedzictwa żydowskiego

W 1968 roku byłem religijnym Żydem | Jerry Bergman
▶︎

W 1968 roku byłem religijnym Żydem | Jerry Bergman

Dlaczego ich WYGNANO? Jak Żydzi trafili do Polski?
▶︎

Dlaczego ich WYGNANO? Jak Żydzi trafili do Polski?

Prowadziliśmy podwójne życie: polskie i żydowskie | Andrzej  Karpiński
▶︎

Prowadziliśmy podwójne życie: polskie i żydowskie | Andrzej Karpiński

Herstorie: Pani Stefa (Stefania Wilczyńska) I Tu Mikołaj Grynberg I Muzeum POLIN
▶︎

Herstorie: Pani Stefa (Stefania Wilczyńska) I Tu Mikołaj Grynberg I Muzeum POLIN

Dla mnie to był raj. Freda Widawski o dzieciństwie w rodzinie Ocalałych i emigracji do Australii
▶︎

Dla mnie to był raj. Freda Widawski o dzieciństwie w rodzinie Ocalałych i emigracji do Australii

Stefan Bekier: mój ojciec był w Brygadach Międzynarodowych w Hiszpanii
▶︎

Stefan Bekier: mój ojciec był w Brygadach Międzynarodowych w Hiszpanii

Byliśmy ostatnią religijną rodziną żydowską w Polsce | Rachela Halpern
▶︎

Byliśmy ostatnią religijną rodziną żydowską w Polsce | Rachela Halpern