Voedselbos expert Martijn Aalbrecht

Voedselbossen verhogen de biodiversiteit en leveren binnen een paar jaar decennia lang voedsel. Het zou volgens deskundigen een goede buffer kunnen zijn tussen landbouwgebied en natuur. Maar is het een reële manier van voedselwinning of is het meer iets voor de hobbyist? Brandnetels komen tot aan je oksels en alle onkruiden krijgen hier kans om te groeien. Maar er staan ook meer dan 350 soorten planten die je kunt eten of die fruit en noten leveren. Martijn Aalbrecht heeft tien jaar geleden zijn voedselbos illegaal aangelegd, in een bestaand bos in Hengelo. "Een voedselbos paste toen nog niet binnen het bestemmingsplan. In een bos mocht je geen voedsel verbouwen en op een agrarisch stuk land mocht je geen bomen planten." "Gelukkig is er tegenwoordig een gewascode, waardoor er meer mogelijkheden zijn voor boeren om een voedselbos te starten", vertelt Fransjan de Waard van de stichting Voedselbosbouw Nederland. "Helaas zijn de bestemmingsplannen nog steeds niet flexibel genoeg. Maar er ontstaan steeds meer mogelijkheden en als gemeentes en provincies mee willen gaan in deze vorm van voedselbosbouw, komt dat de biodiversiteit enorm ten goede." Hiervoor is de Green Deal Voedselbossen opgesteld. "Vanuit deze Green Deal willen we ook onderzoek doen naar de mogelijkheden die voedselbossen bieden. Met die informatie kunnen we boeren en burgers die dit willen nog beter informeren." Op dit moment bestaat Nederland voornamelijk uit monocultuur. Op heidevelden staat heide en op graslanden gras. Volgens biologen sterven veel insecten en dit heeft weer grote gevolgen voor vogels. Er is een grotere variatie nodig voor insecten om te kunnen overleven. Daarom heeft minister Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit het versterken van de biodiversiteit hoog op de agenda staan. Een voedselbos lijkt een uitkomst voor de insecten, bijen en vogels. "Er hebben een aantal biologen onderzoek gedaan in mijn voedselbos", vertelt Aalbrecht trots in onderstaand filmpje. "Ze hadden niet verwacht dat er zoveel verschillende soorten insecten zouden zitten. En dat terwijl de stukken bos hier omheen veel lager in biodiversiteit scoorden." Jocelyn de Waard is vanuit het westen naar Bathmen verhuisd om haar droom, een voedselbos aanleggen, te kunnen waarmaken. "We hebben echt een gedegen plan laten maken door een voedselbosontwerper en de voedseltuin is nu klaar. Deze herfst gaan we het voedselbos rondom de vijver afmaken." Hieronder ziet u hoe het voedselbos van Jocelyn groeit. Gedeputeerde Gert Harm ten Bolscher van de provincie Overijssel vindt het de moeite waard om er naar te kijken. "Wij zijn bezig met de bosstrategie en wij willen dat er 1,1 miljoen bomen in Overijssel geplant worden. Daar passen voedselbossen goed in. Bovendien denk ik dat het voor boeren een kans is om meer verbinding met burgers te krijgen, wanneer ze burgers door middel van crowdfunding laten meedoen aan het voedselbos." Toch heeft het ook veel nadelen voor een boer. Het duurt wel even voordat een voedselbos geld oplevert. Er kan pas na een paar jaar volop geoogst worden. Ook moet een boer die na een paar jaar een boom kapt, verplicht een nieuwe boom planten. "Er moet een goed verdienmodel worden ontwikkeld", vindt Ben Haarman. Als bestuurder heeft hij de portefeuille Natuur- en Landschapsontwikkeling bij LTO Nederland. "Bovendien zijn er veel andere manieren waarop de boer de biodiversiteit kan versterken, zonder dat het hem veel geld kost. Bijvoorbeeld door een kruidenrijk grasland of een bloemenstrook aan te leggen."