Hipofiz vəzi xəstələrinə diaqnoz necə qoyulur?

Hipofiz vəzi xəstəlikləri çox çeşidli olduğu üçün diaqnozu da xəstəliklərə uyğun olaraq müxtəlif cür qoyulur. İlk öncə həmin xəstəlikdən şübhələnmək lazımdır. Şübhələndiyimiz xəstələrə uyğun testlər edirik. Bu testlər araşdırma məqsədi ilə aparılır. Tibbdə belə bir qayda var ki, əgər hansısa hormonda çatışmazlıq varsa biz stimulasiyaedici testlər edirik. Hansısa hormon artıqlığı varsa subressiya edici, yəni basqılayıcı testlər edirik. Bu testlər nəticəsində hormonun artıqllığını və əksikliyini təsdiq edə bilirik. Çeşidli testlərimiz vardır. Əgər məsələn, xəstədə bir Kuşinq xəstəliyi varsa deksametazon subressiya testi edirik. Əgər bir böyümə hormonu yetərsizliyi varsa insulin hipoqlisemiya testi edirik. Yəni hormon yetərsizliyində stimuləedici, hormon artıqlığında subressiyaedici testlər apararaq laborator müayinələrlə diaqnozu təsdiq etmiş oluruq. Hipofiz vəzi üçün maqnit rezonans tomoqrafiyası ən gözəl müayinə sayılır. Maqnit rezonans tomoqrafiya ilə hipofiz vəzin vəziyyətini, orda olan düyünlərin ölçüsünü, ətraf toxumaların xüsusən görmə çarpazı ilə olan münasibətini, bəzən düyün içərisində olan qanaxmaları belə araşdırmaq mümkün olur. Bəzən sinus katetirizasiyası kimi invaziv müayinələrə qədər də gedib çıxa bilirik. Müxtəlif həkimlərin konsultasiyalarını istəyə bilirik. Xüsusən, göz dibi müayinəsi, görmə sahəsinin müayinəsi, oftamoloqun konsultasiyasi hipofiz xəstəliklərində adətən istifadə etdiyimiz müayinələrdən biridir. Yəni yetərsizlik varsa bizim çeşidli testlərimiz olur. Məsələn, şəkərsiz diabetdən şübhələndiyimiz bir xəstədə diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün mütləq susuzluq testi edirik. Yəni diaqnoz düşündüyümüz xəstəliyə uyğun olaraq dəqiqləşdirilməlidir, çeşidli testlər aparılmalıdır, invaziv müayinələr aparıla bilər, tomoqrafiya görüntüləmə metodları aparıla bilər. Yəni diaqnozun dəqiqləşdirilməsi, düzgün qoyulması üçün hipofiz vəzi xəstəliklərinin çeşidli müayinə üsulları vardır. Ama bütün müayinə üsulları həkim endokrinoloqun nəzarəti altında aparılmalıdır.