UNESCO Werelderfgoed Koloniën van Weldadigheid in Nederland

De Koloniën van Weldadigheid ontstonden in 1818 als burgerinitiatief in het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (Nederland, België en Luxemburg). Destijds leefde één op de drie huishoudens in de steden in armoede. De landbouwkoloniën werden ingezet om armoede te bestrijden, door mensen te verheffen met werk op het land, vorming en opleiding. Verschillende koloniën zijn aangelegd voor verschillende doelgroepen. De zogenaamde ‘vrije’ voor gezinnen, de zogenaamde ‘onvrije’ voor groepen zoals wezen en landlopers. De Koloniën van Weldadigheid zijn de vroegste en grootste binnenlandse landbouwkoloniën voor armoedebestrijding ter wereld. In Nederland functioneerden ze tot de komst van sociale wetgeving in 1918. In België bleven ze in werking tot 1993, toen de wet op de landloperij en bedelarij werd afgeschaft. Het systeem had in de 19e eeuw veel invloed in Europa en daarbuiten. Het landschap van de Koloniën van Weldadigheid werd ingericht op een geordende en symmetrische manier die bewoners aan moest sporen tot rationeel en productief gedrag, zodat mensen zelfredzaam konden worden. In de Koloniën ervaar je deze structuur nog steeds als je kijkt naar de monumentale dreven en lanen, waterwegen, akkers en bebouwing. Eén miljoen Nederlanders en Belgen hebben hier voorouders. In totaal zijn zeven Koloniën van Weldadigheid aangelegd. De vier Koloniën die nu zijn aangewezen als UNESCO Werelderfgoed illustreren het beste het totale initiatief. In Nederland gaat het om Frederiksoord-Wilhelminaoord en Veenhuizen (Drenthe).