इराण आणि अमेरिकेचे हल्ले थांबले, युद्धविराम की नवीन डावपेच ? | Iran Usa War | Hemant Mahajan

इराण -अमेरिका दोन्ही बाजुने हल्ले थांबलेत? कारण काय ? वरील विषयाचे सामरिक तज्ञ आणि रिसर्च करता विश्लेषण इराण आणि अमेरिका यांच्यातील थेट संघर्ष पूर्णपणे संपलेला नाही. लष्करी विश्लेषकांच्या दृष्टीने, सध्या दिसणारी शांतता किंवा संथपणा म्हणजे "रणनैतिक विराम" (Strategic Pause) आहे. दोन्ही देशांनी थेट लष्करी हल्ले तात्पुरते थांबवणे किंवा त्यांची तीव्रता कमी करण्यामागे मुख्य लष्करी आणि राजकीय कारणे खालीलप्रमाणे आहेत: १. सामरिक आणि लष्करी कारणे (Strategic & Military Reasons) •इराणची 'अप्रत्यक्ष युद्धाची' (Proxy War) रणनीती: थेट अमेरिकेसारख्या महासत्तेशी लष्करी लढा देणे इराणला परवडणारे नाही. त्यामुळे इराण आपले प्रादेशिक गट (उदा. हिझबुल्लाह, हूती आणि इराकमधील गट) वापरून अमेरिकन तळांवर आणि इस्रायलवर दबाव राखतो, जेणेकरून थेट युद्धाचा धोका टळतो. •अमेरिकेचे 'डिटरन्स' (Deterrence) धोरण: अमेरिकेने केलेल्या अचूक हवाई हल्ल्यांमुळे (Precision Strikes) इराणच्या प्रमुख लष्करी पायाभूत सुविधांचे आणि सीरियन/इराकमधील नेटवर्कचे मोठे नुकसान झाले आहे. यामुळे इराणला तात्पुरते बॅकफूटवर जाणे भाग पडले आहे. •शस्त्रास्त्रांचा तुटवडा आणि तयारी: दोन्ही बाजूंना मोठ्या प्रमाणावर अत्याधुनिक क्षेपणास्त्रे आणि ड्रोन्सचा वापर करावा लागला आहे. अशा प्रकारच्या मोठ्या कारवाया प्रदीर्घ काळ चालवण्यासाठी दोन्ही देशांना शस्त्रास्त्रांची पुनर्रचना आणि पुनर्पुरवठा (Resupply) करणे आवश्यक आहे. २. राजकीय आणि राजनैतिक कारणे (Political & Diplomatic Reasons) •अमेरिकेचे अंतर्गत राजकारण: अमेरिकेत सध्या मध्य-पूर्वेत (Middle East) एका नव्या प्रदीर्घ युद्धात अडकण्याविरुद्ध मोठा राजकीय विरोध आहे. अमेरिकन प्रशासनाला देशांतर्गत अर्थव्यवस्था आणि सार्वत्रिक निवडणुकांचे राजकारण सांभाळावे लागत आहे. •मध्यस्थ देशांचा (Oman, Qatar, Pakistan) मुत्सद्दी दबाव: ओमान, कतार आणि पाकिस्तान यांसारखे मध्यस्थ देश दोन्ही बाजूंशी पडद्यामागून चर्चा (Backchannel Diplomacy) घडवून आणत आहेत. होर्मुझची सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz) सुरक्षित ठेवण्यासाठी शांतता राखणे या देशांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे. •प्रादेशिक युद्धाचा धोका (Regional Escalation Risk): हा संघर्ष अधिक वाढल्यास संपूर्ण आखाती देश (Gulf Countries) आणि तेल पुरवठा साखळी अडचणीत येईल, ज्यामुळे जागतिक इंधनाचे दर गगनाला भिडतील. हा आर्थिक फटका अमेरिका किंवा इराण कोणालाही परवडणारा नाही. ३. सामरिक तज्ञांचे निष्कर्ष (Experts' Conclusion) घटक सद्यस्थिती युद्ध प्रकार थेट हल्ल्यांऐवजी 'सायबर युद्ध' (Cyber Warfare) आणि छुप्या कारवायांचा वाढता वापर. अणू कार्यक्रम इराणच्या अणू कार्यक्रमावरील आंतरराष्ट्रीय देखरेख आणि निर्बंधांमुळे इराण सावध पावले टाकत आहे. भविष्यातील स्थिती ही कायमस्वरूपी शांतता नसून "शांततापूर्व वादळाचा काळ" असू शकतो. थोडक्यात सांगायचे तर दोन्ही देशांनी युद्ध रोखले नसून, संघर्षाचे स्वरूप बदलले आहे. थेट क्षेपणास्त्र हल्ल्यांऐवजी आता गुप्तचर कारवाया, मुत्सद्दी वाटाघाटी आणि अप्रत्यक्ष युद्धाच्या (Proxy Conflict) माध्यमातून हा तणाव नियंत्रित केला जात आहे. #Iran #USA #USIranWar #Ceasefire #WarAnalysis #internationalnews Subscribe to our YouTube channel here:    / @hindusthanpost   For trending news in Hindi log on to: https://www.hindusthanpost.com/ For trending news in Marathi log on to: https://marathi.hindusthanpost.com/ #HindusthanPost #HindiNews #MarathiNews Social Media Handles: Facebook (Hindi):   / hindusthanposthindi   Facebook (Marathi):   / hindusthanpostmarathi   Twitter (Hindi):   / hindusthanposth   Twitter (Marathi):   / hindusthanpostm