"Kαλότυχα είναι τα βουνά", ΠΟΛΥΦΩΝΙΚΟ ΚΤΙΣΜΑΤΩΝ, "Chants Polyphoniques et musique d' Εpire", OCORA

Η πρώτη δισκογραφική έκδοση δίσκου 33 στροφών που βασίστηκε κυρίως στο ηπειρώτικο πολυφωνικό τραγούδι πραγματοποιήθηκε στο εξωτερικό το 1984. Η γαλλική εταιρία ΟCORA, στην σειρά Musiques tradionelles vivantes και στην ενότητα Musiques de tradition orale, σε συνεργασία με το Radio France, πραγματοποίησε την έκδοση "Chants polypgoniques et musique d' Εpire" τον Απρίλιο του 1984. Οι ηχογραφήσεις είχαν πραγματοποιηθεί ένα χρόνο πριν, τον Φεβρουάριο του 1983, ο δίσκος γρήγορα εξαντλήθηκε, ανατυπώθηκε το 1986 αλλά εξαντλήθηκε και πάλι και έκτοτε δεν εκδόθηκε, δυστυχώς, ξανά, ούτε κυκλοφόρησε σε ψηφιακή μορφή. Θεωρώντας εξαιρετη την εξανντλημένη εδώ και δεκαετίες έκδοση που αποτέλεσε την πρώτη διεθνή προβολή του ηπειρώτικου πολυφωνικού τραγουδιού αλλά και το ερέθισμα σε πολλούς να "ανακαλύψουν" το ηπειρώτικο πολυφωνικό τραγούδι και στην Ελλάδα, το Αρχείο Πολυφωνικού Τραγουδιού κοινωνεί ψηφιοποιημένες μεταγραφές από τον δίσκο, μνημονεύοντας μέσω του οπτικού υλικού την ίδια την έκδοση, τους συμμετέχοντες και τους συντελεστές της. Eπιμελητές της έκδοσης οι αξέχαστοι Δόμνα Σαμίου και Άρης Φακίνος. Η Δόμνα Σαμίου είχε ήδη επαφή χρόνων με τους συμμετέχοντες, το εξαίρετο Πολυφωνικό των Κτισμάτων, έχοντας πραγματοποιήσει καταγραφές μαζί τους στο Πωγώνι, στο πλαίσιο της τηλεοπτικής της εκπομπής "Μουσικό Οδοιπορικό" (1976-1977). Ο Άρης Φακίνος επιμελήθηκε τα κείμενα της έκδοσης. Ο δίσκος περιέχει επτά πολυφωνικά τραγούδια με το Πολυφωνικό των Κτισμάτων και τρεις οργανικούς σκοπούς με την κομπανία του Ναπολέοντα Σαδεδίν. Με το Πολυφωνικό των Κτισμάτων τραγούδησαν τότε οι Σωκράτης Τσάβος, Λάζαρος Τσιάβος, Σοφία Μάτσια (εδώ παρτής), Ανθουλα Κώτσου, Δημήτρης Μάτσιας, Πηνελόπη Μάτσια. Το κλαρίνο του Ναπολέοντα Σαδεδίν πλαίσωσαν ο Χάρης Αθανασιάδης στο βιολί, ο Δημήτρης Σαδεδίν στο λαούτο και ο Γιώργος Ιωάννου στο ντέφι. Εδώ ακούμε το εμβληματικό τραγούδι "Καλότυχα ΄ναι τα βουνά", ένα τραγούδι για τον τόπο και τον κύκλο του χρόνου, με έναν από τους χαρακτηριστικούς αχούς στο πολυφωνικο΄τραγούδι της περιοχής των Κτισμάτων, με τον οποιο τραγουδιούνται και άλλα, γνωστά πολυφωνικά τραγούδια, όπως το "Αλησμονώ και χαίρομαι". Παρότι κάποια τραγούδια απο την δισκογραφική έκδοση της OCORA δισκογραφήθηκαν ξανά, σε νεότερες ηχογραφήσεις, στην έκδοση "Πολυφωνικό της Ηπείρου' ("Πάπιγκο", "Λύρα" 1993), αυτό το τραγούδι το χαιρόμαστε δισκογραφημένο μόνο στην γαλλική έκδοση.. Nωρίτερα είχε ηχογραφηθεί και συμπεριελήφθηκε σε έκδοση της Αδελφότητας Κτισμάτων. Ας σημειωθεί ότι απαντούν παραλλαγές του τραγουδιού σε άλλες περιοχής, όπως εκείνη που δισκογραφήθηκε στην έκδοση "Πελοπόννησος Ρούμελη" του Συλλόγου προς διάδοσιν της εθνικής μουσικής" (Σίμωνας Καράς). Οι στίχοι που τραγουδιούνται εδώ: Καλότυχα ναι τα βουνά καλότυχοι είν’ οι κάμποι που θάνατο δεν καρτερούν και χάρο δεν παντέχουν Μόν’ καρτερούν την άνοιξη τον Μάη, το καλοκαίρι να λουλουδίσουν τα κλαριά να λιώσουνε τα χιόνια Να βγουν οι βλάχοι στα βουνά να βγουν κι οι βλαχοπούλες να βγουν και τα βλαχόπουλα λαλώντας τις φλογέρες Να βγουν τα λάγια πρόβατα με τα λαμπρά κουδούνια Το Πολυφωνικό των Κτισμάτων ήταν πρωτοπόρο στην προβολή του ηπειρώτικου πολυφωνικού τραγουδιού στην Ελλάδα και το εξωτερικό, και μέσα από δισκογραφικές εκδόσεις και μέσα από τις εμφανίσεις του αντίστοιχα. Mέλη του είχαν συμμετάσχει παλαιότερα σε δίσκους 45 στροφών, ως πολυφωνικό των Κτισμάτων δισκογραφήθηκαν τραγούδια στα "Τραγούδια της Ηπείρου" του Συλλόγου προς διάδοση της εθνικής μουσικής του δάσκαλου Σίμωνα Καρά ενώ η Αδελφότητα των Κτισμάτων κυκλοφόρησε χωριστή έκδοση με πολυφωνικά τραγούδια, με την ιδιαίτερη ενεργοποίηση του Κώστα Μάτσια, γιου του παπα Χρήστου Μάτσια, ο οποίος είχε συγγράψει το βιβλίο / συλλογή "Πωγώνι Δερόπολη, Ήθη κι έθιμα". "Άπειρος" Πολυφωνικό Καραβάνι Kαλή Πρακτική Διαφύλαξης Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς UNESCO 2020 www.polyphonic.gr, www.polyphoniccaravan.gr 20 χρόνια Αρχείο Πολυφωνικού Τραγουδιού 2003-2023 Δράση με την στήριξη του ΥΠΠΟΑ [email protected]