ვრცელი ისტორია - EP 4 | რუსეთის გზა შავი ზღვისკენ: საქართველო, სრუტეები და ყირიმის ომი

„ვრცელი ისტორიის“ მეოთხე ეპიზოდში ვაგრძელებთ საუბარს ვენის კონგრესის შემდეგ ჩამოყალიბებულ ევროპულ ბალანსზე და გადავდივართ რუსეთის იმპერიის მთავარ გეოპოლიტიკურ მიზანზე - შავი ზღვისა და სრუტეების კონტროლზე. ეპიზოდში ვსაუბრობთ, რატომ იყო რუსეთისთვის შავი ზღვა ყველაზე მტკივნეული სტრატეგიული წერტილი, რატომ ცდილობდა იმპერია ბოსფორისა და დარდანელის ჩაკეტვას, რა როლი ჰქონდა ამ პროცესში საქართველოს, გეორგიევსკის ტრაქტატს, კავკასიის ფრონტს და ოსმალეთთან ბრძოლას. საუბარი ეხება რუსეთის ექსპანსიას კავკასიაში, თურქეთისა და ირანის წინააღმდეგ ომებს, ყირიმის ომის წინაპირობებს, სტალინის მოთხოვნებს თურქეთის მიმართ, ტრუმენის დოქტრინას, თურქეთის ნატოში შესვლას და იმას, როგორ იქცა სრუტეების საკითხი რუსეთის უსაფრთხოების პოლიტიკის ერთ-ერთ ცენტრალურ თემად. ეს ეპიზოდი აჩვენებს, რომ შავი ზღვის, კავკასიისა და სრუტეების გეოპოლიტიკა მხოლოდ წარსულის ისტორია არ არის. ეს არის კონტექსტი, რომლის გარეშეც დღევანდელი რეგიონული პოლიტიკის გაგება შეუძლებელია. 00:00 შესავალი 00:40 წინა ეპიზოდის შეჯამება: ვენის კონგრესი და მონროს დოქტრინა 01:07 რუსეთის მთავარი ამოცანა: უსაფრთხოება და გავლენის ზონა 01:48 შავი ზღვა როგორც რუსეთის ყველაზე მტკივნეული წერტილი 02:07 პეტრე პირველი და რუსეთის გასვლა ზღვებზე 02:51 ეკატერინე მეორე, ყირიმი და ოსმალეთთან ომები 03:14 ბოსფორი, დარდანელი და შავი ზღვის ჩაკეტვის იდეა 03:37 სტამბული, „ცარიგრადი“ და რუსეთის რეალური მოტივი 04:03 რატომ იყო ზღვა რუსეთის სისუსტე 04:42 გიორგიევსკის ტრაქტატი და რუსეთის გამოხედვა საქართველოსკენ 05:37 საქართველოს გეოპოლიტიკური მნიშვნელობა რუსეთისთვის 05:54 კავკასიის ფრონტი თურქეთისა და ირანის წინააღმდეგ 06:16 ერევანი, აზერბაიჯანი და რუსეთის კავკასიური ექსპანსია 07:05 გიორგიევსკის ტრაქტატი და საქართველოს რეალური მდგომარეობა 07:20 რუსეთის მოდერნიზაცია და უპირატესობა თურქეთთან/ირანთან 08:03 გზა სტამბულისკენ და ბალკანეთის სირთულე 08:26 ალექსანდრე I და თურქეთის საკითხი ვენის კონგრესზე 28:14 სრუტეების კონტროლი და რუსეთის გეოპოლიტიკური უსაფრთხოება 28:19 გერმანიის ნედლეულის პრობლემა და ბაქოს ნავთობი 29:04 სტალინის მოთხოვნები, ბულგარეთი და რუმინეთის ნავთობი 29:36 როგორ შეაშინა სტალინის მოთხოვნებმა ჰიტლერი 30:23 მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ: სტალინი, თურქეთი და სრუტეები 30:55 ამერიკის ბირთვული მონოპოლია და სტალინის შეჩერება 31:35 ტრუმენის დოქტრინა და თურქეთის მხარდაჭერა 32:06 კორეის ომი, თურქეთის მონაწილეობა და ნატოში შესვლა 32:48 ნატო როგორც რუსეთის შეკავების სისტემა 33:06 თურქეთი და დასავლეთ გერმანია ნატოში 34:02 სრუტეები უკვე ნატოს ხელში 34:28 რუსეთის ჩრდილოეთის სრუტეები და ალიასკის გაყიდვა 35:51 რუსეთის უსაფრთხოების ლოგიკა 36:07 ყირიმის ომი როგორც რუსეთის გაძლიერების შეჩერების მცდელობა 36:15 შემდეგი ეპიზოდი: ყირიმის ომი და ახალი დიპლომატიური ეპოქა