Bir gonca-femin yâresi var ciğerimde, Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi

Makâm: Bayâti Beste: Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi Güfte: Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi Bir gonca-femin yâresi var ciğerimde Ateş dökülürse yeridir âh serimde Her lâhza hayâli duruyor dîdelerimde Takdire nedir çâre bu varmış kaderimde Şerh [Şerh, Sabiha Tak Hanım tarafından yapılmıştır.] Ağzı gonca gibi küçük ve güzel olan gonca dudaklı sevgilinin yarası olan bağrı yanık ciğerime âteş dökülse yeridir. Âhlı başımda, her göz ucuyla bir kere bakıncaya kadar geçen zamanda hep hayâli duruyor gözlerimin önünde. Takdire (değerimi anlamaya) ey sevgili nedir çare bilmem ki kader-i İlâhi'de takdirim, yani kaderim bu imiş. (Burada "takdir" kelimesiyle tevriye yapıyor; yani iki anlamda kullanıyor.) Eser Hakkında: İsmail Dede Hz. 1804’te Şeyhi Ali Nutkî Dede’ nin, 1805’te de oğlu Sâlih’in ölümü; 1810’da ikinci oğlu Mustafa'nın ve daha sonra 3 kızından birinin ölümü üzerine çok üzülmüştür. Bu acı olaylar üzerine ‘‘Bir gonca-femin yâresi var ciğerimde’’ adlı, Bayâti makamındaki eserini vücûda getirmiştir.