Allah barəsində etiqadımız & Tövhid

Allah barəsində etiqadımız: İslam inancına görə, Allah birdir, lakin bu birlik say fəlsəfəsinə söykənmir; çünki say sistemində "bir" varsa, ardınca "iki" və "üç" gəlir. Allahın birliyi Onun zatının təkliyi, yəni "Əhəd" olması deməkdir. O, zaman və məkanın fövqündədir; əgər bunların daxilində olsaydı, onlardan asılı və onlara möhtac qalardı ki, bu da az öncə qeyd etdiyimiz kimi İlahın mütləqliyinə zidd olan bir naqislikdir. Allah hər şeyi görən və eşidəndir, lakin bu sifətlər hər hansı bir maddi vasitəyə ehtiyac duymadan gerçəkləşir. Başqa sözlə, O, görmək üçün gözə, eşitmək üçün isə qulağa və ya başqa bir orqana ehtiyac duymur. Allahın hər şeyi əhatə etməsi Onun fiziki olaraq hər yerdə olması deyil, sonsuz elmi ilə hər bir detala vaqif olması və Ondan heç bir şeyin gizli qalmaması deməkdir. Biz Allahı hər hansı bir maddi istiqamətlə işarə edə bilmərik, çünki Ona işarə etmək Onu müəyyən sərhədlərə salmaq, məhdudlaşdırmaq və dolayısı ilə hissələrə bölərək Ona şərik qoşmaqdır. Kim Onu gözləri ilə gördüyünü iddia edərsə, yanılmış olar; çünki məhdud görmə qabiliyyətinə malik olan insan gözü ilə mütləq olanı qavradığını demək, Tanrını məhdudlaşdırmaqdır. Eyni zamanda, bizim təsəvvürümüzdə canlandırdığımız hər bir surət Ondan başqasıdır, çünki məhdud insan zehninin formalaşdırdığı heç bir fikir Onun ucalığını tam ifadə edə bilməz. O, bir varlıqdır (şeydir), lakin nə inkar (tətil), nə də oxşatma (təşbih) yolu ilə dərk olunmaz. Onun varlığının maahiyyətini bizlərə ən gözəl şəkildə Həzrəti Muhəmməd (Allahın salamı ona və pak itrətinə olsun) açıqlamışdır.