Tarif Formu (Güfte: Yazıcıoğlu Mehmed Efendi / Beste: Hâfız Fatih Koca)

TÂRİF FORMU Klasik Türk Mûsikîsi iki ana başlığa ayrılmaktadır: Dînî Mûsikî ve Lâ Dînî Mûsikî. Dînî Mûsikîmiz de kendi içerisinde icrâ edildiği mekâna yine ikiye ayrılmaktadır: Câmi Mûsikîsi ve Tekke Mûsikîsi. Câmi Mûsikîsi Ezan, Kamet, Salâ, Tesbih, Temcid, Mevlid gibi formları ihtiva eder. Tekke Mûsikîsi ise İlahi, Nefes, Şuğul, Tarif, Âyin gibi formları ihtiva eder. Hadis kitaplarında Hz. Ali (k.v) Efendimizden rivayet edilen, Peygamber Efendimiz (s.a.v)in şemâil-i şerifinin anlatıldığı bir metin bulunmaktadır. Mensur haldeki bu metin, Yazıcıoğlu Mehmed Efendi tarafından manzum hale getirilmiştir. İşte bu haliyle Tekke Mûsikîmizin formlarından biri olan Tarif, Hz. Peygamber (s.a.v)in şemâil-i şerîfini anlatan bir eserdir. Tarif, bir Âşirhân tarafından Eûzü Besmele çekilip bir aşır okunmasıyla başlar. Kıraati bir Duâhân’ın okuyacağı Gülbânk takip eder. Gülbânk’tan sonra Târifhânlardan biri Eûzü Besmele çekip Enbiyâ Sûresi 107. âyeti okur. Âyetin ardından aynı kişi ya da bir başka kişi Hz. Ali (k.v)’den rivayet olunan Tarif metninin Arapçasını okur. Bundan sonra yine aynı kişi ya da bir başka kişi bu metnin Türkçesini okur. Dört bahirden (bölümden) oluşan bu eserin Bahr-i Evveli (Birinci Bölüm) Sabâ, Bahr-i Sânîsi (İkinci Bölüm) Uşşak, Bahr-i Sâlisi (Üçüncü Bölüm) Rast ve Bahr-i Râbi’si (Dördüncü Bölüm) Hicaz makamlarındadır. Her bahirden sonra o makamla bestelenmiş olan Salât-ı Ümmiye okunur. Dördüncü bahirden sonra son olarak bir de Duâ bölümü vardır. Hicaz makamında irticâlî okunan Duâ bölümünden sonra Fâtiha çekilir ve Târif kıraati tamam olmuş olur. Târif okuyan kişiye Târifhân denir. Mûsikî tarihimizde bazı mühim besteler nota sisteminin Türk Müziğinda geç kabul görmesi, meşk sisteminin semâî usul devam etmesi ya da bazı bestelerin çok zor olması, nadiren icra edilmesi gibi sebeplerle günümüze ulaşamamıştır. Bu duruma verilebilecek en önemli örnek Kutbu’n Nâyî Osman Dede’nin Miraciyye’sinin Nevâ bahridir. Bu bahir maalesef günümüze ulaşamamıştır. Târif formunun asıl bestesi de bu gibi sebeplerden günümüze ulaşamamıştır. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nden Prof. Dr. Fatih KOCA tarafından tekrar aslına uygun olarak bestelenen Târif, bizlerin zevkine sunulmuştur. Bugün (14 Eylül 2024) Mevlid Kandili münasebetiyle Ahmed Şevki Ergin Kültür ve Hizmet Vakfı’nda icra edilen Tarif, Yozgat'ta ilk defa icra edilmiştir. * * * * * * * * * Şefâat-ı Nebî'ye vesîle olması niyâziyle. Görselde sağ baştan: Târifhân: Ahmet Nazlı Târifhân: Kâmil Büyüker Târifhân: Muhammed Doğan Târifhân: Halil İbrahim Güneşer Târifhân: Ali Akkan Târifhân: Mehmet Çelik Târifhân ve Âşirhân: Fatih Cankurtaran * * * * * * * * * #Tarif #tarifformu #camimusikisi #cami #mevlidkandili #mevlidinebi #aşkvakfı #şehzadeahmedefendi #yozgat #tasawuf #hzmuhammed #sufi #sufimusic #sufism #sufisong #dervish #hzmevlana #yunusemre #yazıcıoğlu #tazıcıoğlumehnedefendi #fatihkoca #bismillah #mosque #islamicmusic #islamicvideo #islamic #ottoman #islam #türkiye #mevlidkandili #kandil #mevlid #Mevlit