Սարգիս Կասյանն իր ձեռքով հիմնեց Խորհրդային Հայաստանը, որը 17 տարի անց գնդակահարեց իր իսկ հիմնադրին

Սարգիս Կասյանն իր ձեռքով հիմնեց Խորհրդային Հայաստանը, որը 17 տարի անց գնդակահարեց իր իսկ հիմնադրին Ըստ պատմաբանների, այն մարդը, ով 1920 թվականի նոյեմբերի 29-ին սեփական ստորագրությամբ հռչակեց Խորհրդային Հայաստանի ստեղծումը, 1937 թվականին գնդակահարվեց հենց այդ իսկ պետության կողմից՝ որպես «ժողովրդի թշնամի»։ Այս վավերագրական ֆիլմը ներկայացնում է Սարգիս Կասյանին՝ Հայաստանի հեղկոմի նախագահին, ում ստորագրությամբ հիմնվեց խորհրդային իշխանությունը երկրում։ Վերակառուցում ենք նրա ուղին՝ հեղափոխական երիտասարդությունից և հեղկոմի գլխավորումից մինչև 1937 թվականի Մեծ բռնաճնշումների ամիսները, երբ նրան ձերբակալեցին հակահեղափոխական գործունեության անապացուցելի մեղադրանքով։ Ամբողջ մեղադրանքը, ինչպես այդ տարիների բազմաթիվ այլ գործեր, ներկայացնում ենք վերագրումով՝ որպես պատմաբանների վարկած, ոչ որպես ապացուցված փաստ, մինչդեռ իրական պատճառը, ամենայն հավանականությամբ, եղել է Ստալինի կասկածամտությունը։ Վերջում մնում է հարցը՝ քանի՞ հիմնադիր վերջում զոհ դարձավ սեփական ստեղծագործության։ Սարգիս Կասյանի պատմությունը դառնում է հեղափոխությունն իր իսկ զավակներին ուտող դարաշրջանի հայելին։ Այս թողարկումը անդրադառնում է մի քաղաքական թեմայի, որը երկար ժամանակ մնացել է պաշտոնական պատմության լուսանցքում։ Փաստեր, վկայություններ և դրվագներ, որոնք հազվադեպ են հայտնվել դասագրքերում, սակայն մինչ օրս քննարկումների տեղիք են տալիս։ Տեսանյութը չի առաջարկում վերջնական եզրակացություններ։ Սա փորձ է վերանայել անցյալը ոչ սովորական դիտանկյունից՝ հաստատված վարկածներից և ընդունված բացատրություններից դուրս։ Եթե քեզ հետաքրքրում են քաղաքական պատմություններ, որոնք չեն հնչեցվել, շրջանցվել կամ ժամանակի ընթացքում մոռացվել են — 👉 միացիր ալիքին։ Ներկայացված նյութը ունի վավերագրական-գեղարվեստական ձևաչափ։ Պատմվող իրադարձությունները և մեկնաբանությունները հիմնված են հեղինակային ուսումնասիրությունների, վերակազմավորումների և վերլուծությունների վրա և չեն հավակնում ներկայացնել բացարձակ կամ վերջնական ճշմարտություն։