SỰ HOẠI DIỆT CỦA PHÁP HỌC

SỰ HOẠI DIỆT CỦA PHÁP HỌC(Pariyatti-antaradhāna) "Pháp học (Pariyatti) chính là Tam Tạng Phật ngôn, bao gồm cả Chú giải (Aṭṭhakathā) và Chánh văn (Pāḷi). Hễ khi nào nó còn tồn tại, thì khi ấy Pháp học được gọi là trọn vẹn. I.1. Khi thời gian dần trôi qua, các vị Vua và Hoàng thái tử trở nên phi pháp (vô đạo). 2. Khi họ đã phi pháp, thì các quan đại thần và quần thần trở nên phi pháp. 3. Từ đó, cư dân trong vương quốc và thôn quê cũng trở nên phi pháp. II. 1. Do sự phi pháp của những người ấy, chư Thiên không cho mưa thuận gió hòa (Mưa không rơi đúng thời). 2. Từ đó, mùa màng không thành tựu. 3. Khi mùa màng thất bát, những người thí chủ dâng cúng vật dụng không thể dâng cúng tứ vật dụng đến chư Tăng. 4. Các vị Tỷ-kheo, vì mệt mỏi lo âu do thiếu thốn vật dụng, nên không thể nhiếp độ (dạy dỗ) các học trò. III. Khi thời gian dần trôi qua, Pháp học bị suy hoại. 1. Các vị ấy không thể ghi nhớ [Phật ngôn] theo mặt Ý nghĩa (Attha), mà chỉ ghi nhớ theo mặt Văn tự (Pāḷi). 2. Rồi khi thời gian tiếp tục trôi qua, họ thậm chí không thể ghi nhớ trọn vẹn cả phần Văn tự. IV. Đầu tiên, Tạng Vi Diệu Pháp (Abhidhamma Piṭaka) sẽ bị hoại diệt. Khi hoại diệt, nó hoại diệt bắt đầu từ "cái đỉnh" (bộ lớn nhất) trở xuống. Thật vậy, 1. trước tiên là Đại bộ Vị Trí (Paṭṭhāna) bị hoại diệt. 2. Khi bộ ấy đã mất, thì đến lượt bộ Song Đối (Yamaka), 3. bộ Ngữ Tông (Kathāvatthu), 4. bộ Nhân Chế Định (Puggalapaññatti), 5. bộ Chất Ngữ (Dhātukathā), 6. bộ Phân Tích (Vibhaṅga), 7. và [cuối cùng là] bộ Pháp Tụ (Dhammasaṅgaṇī) [cũng sẽ bị hoại diệt]." V. "Như vậy, khi Tạng Vi Diệu Pháp (Abhidhamma) đã bị hoại diệt, thì Tạng Kinh (Suttanta Piṭaka) cũng bắt đầu hoại diệt từ 'ngọn' (phần cuối) trở xuống. 1. Thật vậy, trước tiên là Tăng Chi Bộ (Aṅguttara Nikāya) bị hoại diệt. Trong bộ ấy, đầu tiên là Tập Mười Một (Ekādasaka Nipāta) bị mất, rồi đến Tập Mười... (lược bớt)... rồi đến Tập Một (Ekaka Nipāta). 2. Như vậy, khi Tăng Chi Bộ đã bị hoại diệt, thì Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya) bắt đầu hoại diệt từ 'ngọn' trở xuống. Thật vậy, trước tiên là Đại Phẩm (Mahāvagga) bị hoại diệt, kế đến là Phẩm Sáu Xứ (Saḷāyatanavagga), Phẩm Uẩn (Khandhavagga), Phẩm Nhân Duyên (Nidānavagga), và [cuối cùng là] Phẩm Có Kệ (Sagāthāvagga). 3. Như vậy, khi Tương Ưng Bộ đã bị hoại diệt, thì Trung Bộ (Majjhima Nikāya) bắt đầu hoại diệt từ 'ngọn' trở xuống. Thật vậy, trước tiên là Phần Năm Mươi Bài Kinh Sau Cùng (Uparipaṇṇāsaka) bị hoại diệt, kế đến là Phần Năm Mươi Bài Kinh Giữa (Majjhimapaṇṇāsaka), và [cuối cùng là] Phần Năm Mươi Bài Kinh Căn Bản (Mūlapaṇṇāsaka). 4. Như vậy, khi Trung Bộ đã bị hoại diệt, thì Trường Bộ (Dīgha Nikāya) bắt đầu hoại diệt từ 'ngọn' trở xuống. Thật vậy, trước tiên là Phẩm Pāthika (Pāthikavagga) bị hoại diệt, kế đến là Đại Phẩm (Mahāvagga), và [cuối cùng là] Phẩm Giới (Sīlakkhandhavagga). Như vậy, khi Trường Bộ đã bị hoại diệt, thì được gọi là Tạng Kinh đã bị hoại diệt. 5. [Lúc bấy giờ], người ta chỉ còn ghi nhớ được Truyện Tiền Thân (Jātaka) cùng với Tạng Luật (Vinaya Piṭaka) mà thôi. 6. Những vị có lòng tàm quý (người chân tu) thì gìn giữ Tạng Luật. Còn những kẻ ham muốn lợi dưỡng, vì nghĩ rằng: "Dù có thuyết giảng Kinh tạng thì cũng chẳng có ai chú ý (lãnh hội) cả", nên họ chỉ ghi nhớ và truyền bá Truyện Tiền Thân (để dễ kiếm lợi). Khi thời gian dần trôi qua, ngay cả Truyện Tiền Thân họ cũng không thể ghi nhớ nổi. Khi ấy, trước tiên là Túc Sanh Truyện (Vessantara Jātaka) bị hoại diệt đối với họ. Kế đến, theo trình tự ngược lại, truyện Puṇṇaka, truyện Mahānārada... và cuối cùng là truyện Apaṇṇaka (Truyện số 1) bị hoại diệt. Như vậy, khi Truyện Tiền Thân đã bị hoại diệt, họ chỉ còn gìn giữ Tạng Luật (Vinaya Piṭaka) mà thôi." Aṅguttara Nikāya,ekakanipāta-aṭṭhakathā,10. dutiyapamādādivaggavaṇṇanā