POZNAŃ 1956: 3 miesiące po śmierci BIERUTA polskie czołgi STRZELAŁY do własnych robotników

Romek Strzałkowski, trzynaście lat, wyszedł z mieszkania przy ulicy Kościuszki w Poznaniu rano 28 czerwca 1956 roku po bułki. Miał na sobie szarą koszulę, w lewej kieszeni banknot, który dała mu mama, w szkolnej teczce harmonijkę. Wrócił osiem godzin później. Przynieśli go na noszach do szpitala imienia Raszei, już bez tętna, z raną postrzałową w klatce piersiowej. Kula weszła z prawej strony i od dołu. Ta sama szara koszula, którą miał na sobie, gdy wychodził po bułki, jest dziś wystawiona w Muzeum Powstania Poznańskiego. Banknot mamy nadal jest w kieszeni. W tym samym dniu, 28 czerwca 1956 roku, polskie czołgi Ludowego Wojska Polskiego strzelały do polskich robotników w polskim mieście. Cztery miesiące przed Powstaniem Węgierskim. Trzy miesiące po tym, jak Bolesław Bierut zmarł w Moskwie w okolicznościach, które opowiedzieliśmy już w tym kanale. Rozkaz otwarcia ognia wydał premier Józef Cyrankiewicz. Ten sam premier, który dwa dni później, w orędziu radiowym transmitowanym przez cały kraj, powiedział zdanie, które każdy Polak, który wtedy słuchał radia, do dziś potrafi powtórzyć z pamięci: "Każdy prowokator czy szaleniec, który odważy się podnieść rękę przeciw władzy ludowej, niech będzie pewien, że mu tę rękę władza ludowa odrąbie". W tym filmie pokazujemy ci, co naprawdę wydarzyło się w Poznaniu między 28 a 30 czerwca 1956 roku. Pokazujemy dokładny przebieg wydarzeń od świtu 28 czerwca do wieczora 30 czerwca. Pokazujemy Zakłady Cegielski, wtedy imienia Stalina — fabrykę, która zapaliła iskrę. Pokazujemy Iwana Sierowa, generała KGB przysłanego z Moskwy, i Siergieja Grochowa, którzy przybyli do Poznania koordynować represję. Pokazujemy dokumenty odtajnione przez Instytut Pamięci Narodowej i śledztwo IPN o sygnaturze S 23.2000.Zk, które ujawniły dokładną liczbę ofiar, listy nazwisk i rolę dowódców Ludowego Wojska Polskiego. I pokazujemy, jak Józef Cyrankiewicz, człowiek, który wydał rozkaz strzelania do Romka Strzałkowskiego, zmarł 20 stycznia 1989 roku — cztery miesiące przed wolnymi wyborami czerwcowymi, które miały zakończyć reżim, który pomagał utrzymywać przez cztery dekady. Zmarł wolny. W swoim domu. Nigdy nie będąc przesłuchanym za Poznań. Powstanie robotnicze w Poznaniu było pierwszym powstaniem przeciwko komunistycznemu reżimowi w bloku wschodnim. I nie miało powtórzyć się z taką skalą aż do sierpnia 1980 roku w Stoczni Gdańskiej — o czym opowiemy w kolejnym odcinku. CO ZNAJDZIESZ W TYM ODCINKU: — Ranek 28 czerwca 1956 — ostatnie osiem godzin Romka Strzałkowskiego — Zakłady imienia Stalina w Poznaniu — dlaczego iskra zapaliła się właśnie tam — Marsz na centrum Poznania — 100 tysięcy robotników na ulicach — Atak na budynek Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego (WUBP) — Decyzja z Warszawy — Cyrankiewicz i Biuro Polityczne KC PZPR — Mobilizacja 400 czołgów i 10 tysięcy żołnierzy Ludowego Wojska Polskiego — Rola Iwana Sierowa i Siergieja Grochowa — wysłanników KGB z Moskwy — Bitwa uliczna 28-30 czerwca — ulica Kościuszki, ulica Kochanowskiego, ulica Młyńskiej — Plac Adama Mickiewicza (wtedy plac Stalina) — serce powstania — Kim był Romek Strzałkowski — chłopiec, który stał się symbolem — 58 zabitych według badań IPN — pełna lista nazwisk — Orędzie Cyrankiewicza — "władza ludowa mu tę rękę odrąbie" — Represje po powstaniu — internowania w Rakowieckiej, procesy pokazowe — Cyrankiewicz w latach 1957-1989 — kariera, jaka nastąpiła po Poznaniu — 20 stycznia 1989 — jak zmarł Cyrankiewicz, cztery miesiące przed wolnymi wyborami — Śledztwo IPN o sygnaturze S 23.2000.Zk — dokumenty odtajnione po 2005 roku — Muzeum Powstania Poznańskiego i Poznańskie Krzyże — pamięć dziś — Miejsce Poznania 1956 w historii oporu robotniczego przeciw komunizmowi Ten odcinek powstał na podstawie udostępnionych dokumentów Instytutu Pamięci Narodowej, akt śledztwa IPN o sygnaturze S 23.2000.Zk, dokumentów Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Poznaniu odtajnionych po 2005 roku, publikacji polskich historyków zajmujących się okresem stalinowskim i post-stalinowskim, świadectw uczestników i rodzin ofiar oraz materiałów Muzeum Powstania Poznańskiego. Materiały filmowe i fotograficzne pochodzą z archiwum PAP, archiwum TVP, Polskiej Kroniki Filmowej, zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego oraz Muzeum Powstania Poznańskiego. Nasz kanał — Chwalebna Polska — opowiada historie ludzi i wydarzeń, które kształtowały Polskę Ludową. Bez sensacji. Bez stronniczości. Z nazwiskami, datami i dokumentami. Nowy odcinek co dwa dni o 19:00. Subskrybuj, jeśli chcesz, by pamięć o Romku Strzałkowskim, o pięćdziesięciu ośmiu poległych i o pierwszym powstaniu robotniczym przeciwko komunizmowi w bloku wschodnim była przekazywana dalej. #Poznań1956 #CzerwiecPoznański #RomekStrzałkowski #Cyrankiewicz #PowstanieRobotnicze #PRL #HistoriaPolski #Bierut #ZakładyCegielski #ChwalebnaPolska