Wieś przedwojenna w Polsce pod Garwolinem - poziom życia mieszkańców, spędzanie czasu wolnego,

Wieś która ma 1.000 lat, zdjęcia na szkle., dwudziestolecie międzywojenne To były elity... intelektualne - mieli po 4 - 8 h ziemi - ale mieli ambicje i nie pili. Na żadnym z 300 zdjęć nie ma alkoholu a nawet papierosów poza jednym przypadkiem. Byli zaradni, ciekawi świata, nawet filmy były wyświetlane - pierwszy to "Golgota" - czyli 1938 rok. Jak to możliwe aby na wsi gdzie nie było wtedy prądu wyświetlano filmy? To proste - projektor był napędzany korbką a żarówka była zasilana napięciem około 6-10 V. Dawało to obraz wielkości arkusza A2 a żarówka była zasilana z dynama roweru - dynamo było na tylnym kole roweru, koło było podniesione i siedzący na tak unieruchomionym rowerze napędzał dynamo. Radia były najpierw kryształkowe - czyli bez zasilania prądem, później lampowe - działali w straży, w zespołach muzycznych i teatralnych oraz w "Kole Młodzieży Wiejskiej" - organizowali wycieczki. Rowery, motocykle, konie, elektrownia wiatrowa, prąd z młyna był już przed 1928 rokiem. To jest prawdziwy obraz tej wsi za inne wsie się nie wypowiadam. Po wojnie przez ponad 20 lat żyli gorzej niż przed wojną Przez 16 lat zbierałem dane o tej wsi - korzystałem z informacji od około 80 osób /większość już nie żyje/ i została wydana książka - ponad 300 stron w formacie A4 - setki zdjęć i dokumentów. Ta wieś jest starsza od Moskwy i Warszawy - istniała w XI wieku. Jest to podane w książce o Czersku wydanej przez Instytut Historii PAN. Groby znajdowane na terenie wsi pochodzą z czasów kultury amfor kulistych czyli jeszcze przed wybudowaniem piramidy Cheopsa czyli z przed ponad 4,5 tys. lat. 0:10 lampa naftowa 0:16 na ścianie jest izolator a jest rok ok 1934 - po co ten izolator? 0:36 przy drodze stoją słupy - przed 1928 rokiem, to młynarz postawił prądnicę w młynie i sprzedawał wsi prąd, napięcie tej sieci to było 110 V, skąd to wiem? u Zielińskich zachowały się żarówki z tamtego okresu, 0:57 pierwsza elektrownia wiatrowa w okolicach Garwolina "Rotor" - ładował akumulatory 1:20 szkoła w Rębkowie przed wojną i podczas wojny była siedmioklasowa /sześcio?/ - po wojnie za Pludrakowskiej aż do 1958 roku była już tylko czteroklasowa, 1:40 dzieci w wieku szkolnym w 1915 roku były lepiej ubrane niż w 1956 roku, 2:02 zima, rozlewisko przy drodze do rzeki, w tle budynek dworu, tylko tych dwóch panów pracowało na posadach w mieście, dziś w tym miejscu stoją budynku które co roku na wiosnę mają problemy z nadmiarem wód powierzchniowych, 2:18 pierwszy motocykl na wsi, nie ma reflektora, gaźnik bez filtru powietrza, bak lutowany a nie tłoczony, 2:33 tłumik w dziwnym miejscu, 2:36 ta wieś po wojnie już nie odtworzyła tego poziomu kultury jaki miała przed wojną, 3:18 broń na ścianie, dziś nie do pomyślenia - policja by zarekwirowała za sposób przechowywania, co się przez te 90 lat zmieniło? ludzie czy władza zgłupiała? 3:50 więzień KL Auschwitz i Buchenwaldu - przed wojną nikt tak nie grał na skrzypcach jak Adolf - po wojnie nie wziął skrzypiec do rąk - sprawdzałem - nie ma go w spisie orkiestry obozowej a KL Auschwitz, 3:55 wszyscy ci panowie byli represjonowani albo przez Niemców albo przez Sowiety albo przez jednych i drugich, 7:35 przed wojną w okolicach Garwolina było około 180 młynów z tego połowa to były wiatraki, zaraz po wojnie było ich tyle samo ale nowe władze widziały w nich zagrożenie, dość szybko większość z nich wiec zniknęła, 8:00 teatr - ale nie tylko bo z przedstawieniami jeździli po okolicy - za zarobione pieniądze pokryto blachą dach remizy strażackiej, 9:25 rodzina Siudalskich, pies Boy, 9:30 sierpień 1939 roku, za miesiąc panią z dzieckiem Sowieci postawią na Kresach do rozstrzelania aby przykładnie ukarać "polskich panów" - przeżyła bo wstawiła się za nią ludność miejscowa, po wojnie wyemigrowała do Londynu, ten chłopiec w Anglii gdy dorósł stworzył podstawy ultrasonografii czyli USG, pana w okularach 11 listopada 1940 roku zastrzelił Niemiec Szmid - wyprowadził przed kawiarnię i zastrzelił... Minęło od 1939 roku 84 lata - wielu z tych którzy oglądają ten film dziś twierdzą, że pokazuję na nich szlachtę a to byli przecież chłopi. A jak tam jest dziś? W tej wsi dziś mieszka 1.000 osób - ile z nich interesuje się historią tej wsi? Może trzy osoby. Oferowałem za darmo strażakom na 100 lecie straży unikalne zdjęcia doskonałej jakości z lat 1922- 39 - nie byli zainteresowani. Pytałem czy na 100-leciu straży zabrakło alkoholu? Nie, nie zabrakło - zabrakło natomiast zdjęć, unikalnych zdjęć tej straży z przed 80 i 90 laty. Przykre... A szkoła? A przegapiła - mimo, że sygnalizowałem - 150 lecie i dopiero w 151 rocznicę obchodzili 150 lecie. W swojej książce opisałem 80 lat historii szkoły, o nowszych czasach nie miałem informacji. Sądziłem, że wzorem szkoły na Wilkowyj dopiszą brakujące 70 lat historii szkoły ale nie ma tam nikogo kto by się tym zajął. Ja swoje zrobiłem - oddałem hołd dawnym mieszkańcom tej wsi jacy tam mieszkali przed wojną...