Ağzınızda gələn qoxunun səbəbi bu ola bilər - Qurdun müalicəsi

Həkim Parazitoloq Maya Rüstəmova Tel: 055 824 84 24 050 319 93 62 070 898 03 40 İnstaqram:   / dr.maya_rustamova   Facebook:   / parazitoloq   İndiyə qədər insanlarda parazit qurdların törətdiyi xəstəliklərin 250-ə qədər helmint növü aşkar edilib. Onlardan 65-i ölkəmizdə qeydə alınıb. Hər bir helmintin özünəməxsus həyat tərzi var. Tibbi əhəmiyyəti olan helmintlərin böyük əksəriyyətinin cinsi yetişmiş forması insan bədənində yaşayır. Mayalandıqdan sonra qurdlar öz yumurta və sürfələrini xarici mühitə tökür, bundan sonra onların inkişafı iki yolla gedir. Bundan asılı olaraq qurdlar iki qrupa bölünür: geohelmintlər və biohelmintlər. Bir sıra helmint növlərində onlar xaricə düşüb oradaca (əsasən torpaqda) bir müddət inkişaf edərək invazion, yəni yoluxdurucu formaya çevrilir. Həmin yetişmiş yumurta və sürfə alimentar və ya perkutan (dəridən) yolla insan bədəninə daxil olur. Belə helmintlərə geohelmintlər (geo – torpaq deməkdir) deyilir. İkinci qrup helmintlərdə isə xaricə tökülmüş yumurta orada inkişaf edə bilmir, çünki bir müddət qaldıqda məhv olur. Onun inkişaf edib invazion olması üçün o mütləq başqa bir canlının (inək, donuz, balıq və s.) bədəninə daxil olmalıdır. İnsan belə canlının ətini çiy və ya yaxşı bişməmiş halda yedikdə oradakı invazion sürfələri qəbul edib yoluxur. İki növ helmintin – enterobius və himenolepisin yumurtalarının xarici mühitdə inkişafına ehtiyac olmur. Enterobius, yəni uşaq bizquyruğu anusdan çıxdıqdan sonra perianal büküşlərə öz yumurtalarını ifraz edir. 4-5 saatdan sonra həmin yumurtalarda invazion sürfələr yetişir. Beləliklə, gecə yumurtalar ifraz edilərsə, səhər xəstənin ətrafında (aralıq nahiyəsində, əlində, yatağında və s.) tam invazion yumurtalar olur. Helmintlərin cinsi yetkin forması yaşayan canlıya son sahib, sürfə fazasını keçirən canlıya isə ara sahib deyilir. Helmintlərin və makroorqanizmin qarşılıqlı təsiri nəticəsində yaranan helmintozlar zamanı müəyyən simptomatika ilə xarakterizə olunan bir sıra ardıcıl mərhələlər ayırd edilir. Helmintozların kəskin və ya erkən invaziya mərhələsi insan orqanizmində (qan, qaraciyər, ağciyərlər, seroz qişalarda və s.) tez və gecikmiş tipli allergik reaksiyası ilə müəyyən olunur. Bu hal çox vaxt mürəkkəb və uzunmüddətli miqrasiya edən parazit sürfələrinin insan orqanizmində mövcud olması ilə əlaqədar olur. Helmintozlar qeyri-düzgün temperatur reaksiyası, neyrosirkulyator pozğunluqlar, allergik ekzantema, bronxospazm, ağciyərlərdə, qaraciyər və başqa orqanlarda eozinofil infiltratlarının formalaşması, qanda xeyli eozinofiliya və başqa simptomlar ilə təzahür edir. Latent mərhələ kəskin mərhələdən sonra inkişaf edir və troplu orqanda lokalizasiya etmiş cavan helmintin tədricən yetişməsi ilə müəyyən olunur.