De gijzeling 11 mei 1940 op het Borretplein te Gemert

September 2019 stond in Brabant in het teken van de bevrijding, nu vijfenzeventig jaar geleden. Daarom stonden we op zondag 4 augustus jongstleden nog eens stil bij de gijzeling, nu bijna tachtig jaar geleden, op het Ridderplein, dat destijds het Borretplein heette. Die 4e augustus was het op de dag af vijfenzeventig jaar geleden dat de Duitsers de trappen van het Achterhuis opstormden en het gezin Frank meenamen. Het verhaal van Anne Frank zit – meer dan terecht – in het collectief geheugen van de Nederlanders. De gijzeling op het Borretplein zou in het collectieve geheugen van de Gemertenaren moeten zitten… Zes van hen zaten – bijna tachtig jaar later – op 4 augustus op dezelfde plek als toen en haalden gezamenlijk herinneringen op. Annie Swaving-van Melis, de gebroeders Wim en Lauw van Heugten, Tonny Bekkers, Leny Janssen en Hendrik van Berlo vertelden over wat ze destijds hebben meegemaakt en hebben gezien. Martien Heesakkers was ook aanwezig, om uit te leggen hoe je hetgeen dat die zaterdag in het dorp plaatsvond, ervoer als je aan de rand van Gemert woonde. En Ruud Wildekamp gaf als kenner van de Tweede Wereldoorloggeschiedenis in de regio uitleg over hoe die eerste oorlogsdagen militair verliepen. Rondom dit eminente gezelschap stonden drie camera’s opgesteld. Hun verhalen zijn in woord en beeld vastgelegd door Omroep Centraal en worden in de eerste week van september uitgezonden. Ook worden de beelden gebruikt als onderdeel van de tentoonstelling in het Boerenbondsmuseum, die ter gelegenheid van september-bevrijdingsmaand wordt ingericht. De toevoeging van originele foto’s en van de beelden die zeven jaar geleden zijn vastgelegd – toen was er een praatsessie over de gijzeling in het gemeentearchief – maken dat het geheel een waardevol document is geworden, een tijdsbeeld én een brok geschiedenis dat wij niet mogen vergeten. En uiteraard vertellen onze getuigen ook over de bevrijding, over hun herinneringen aan hoe, na een Engelse beschieting, de geallieerden Gemert binnenreden, over het bedelen om chocola en sigaretten, de ingekwartierde soldaten, de keukenwagens, het tot reparatieplaats van legervoertuigen omgebouwde Borretplein, generaal Montgomery en nog veel meer.