කුලාවක ජාතකය

මෙහි ඇතුළත් වන්නේ බෞද්ධ සාහිත්‍යයට අයත් කුලාවක ජාතකය මගින් ඉදිරිපත් කෙරෙන උදාර ආදර්ශවත් කතාවකි. අතීතයේ මඝ මානවකයා ලෙස උපන් බෝධිසත්වයන් වහන්සේ තම සගයන් තිස් දෙදෙනෙකු සමඟ එක්ව මංමාවත් තැනීම සහ පොදු ශාලා ඉදිකිරීම වැනි සමාජ සේවා කටයුතුවල නිරත වූ ආකාරය මෙහි විස්තර කෙරේ. වැරදි තොරතුරු මත රජු ඔවුන්ව ඇතුන් ලවා පෑගවීමට තැත් කළ ද, ඔවුන්ගේ මෙත් සිත සහ සිල්වත් බව නිසා මරණයෙන් බේරී අවසානයේ දෙව්ලොව ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා ලෙස උප්පත්තිය ලබන ආකාරය මෙහි දැක්වේ. යුද බිමේදී පවා කුඩා පක්ෂීන්ගේ ජීවිත ආරක්ෂා කිරීම සඳහා තම දිවිය පරදුවට තබමින් පෙන්වූ අහිංසාවාදී ගුණය මෙම මූලාශ්‍රය හරහා මැනවින් අවධාරණය කෙරේ. තවද, සිල් රැකීමේ අනුභාවයෙන් සුජාතා දේවිය ඇතුළු පිරිස උසස් උපත් ලැබූ අයුරු දක්වමින් ධාර්මික ජීවිතයක වටිනාකම මෙහි මැනවින් පැහැදිලි කරයි. කුලාවක ජාතක කතාවේ මඝ මානවකයා සිදුකළ පින්කම් මොනවාද? සත්ව කරුණාව නිසා ශක්‍රයා අසුර යුද්ධයේදී ගත් තීරණය කුමක්ද? සුජාතා දේවියට අනෙක් බිරින්දෑවරුන් මෙන් දිව්‍ය සැප නොලැබුණේ ඇයි? කුලාවක ජාතක කතාවේ මඝ මානවකයා සිදුකළ පින්කම් මොනවාද? කුලාවක ජාතක කතාවට අනුව මඝ මානවකයා (බෝධිසත්වයන් වහන්සේ) තමන් ජීවත් වූ මචල ග්‍රාමයේදී සිදුකළ ප්‍රධාන පින්කම් රාශියක් මූලාශ්‍රවල සඳහන් වේ. මඝ මානවකයා සිදුකළ එම පින්කම් මෙසේ සැකෙවින් දැක්විය හැකිය: පොදු ස්ථාන පිරිසිදු කිරීම: මිනිසුන් ගැවසෙන ස්ථානවල තිබූ කුණු කසළ ඉවත් කර, වැලි පීරා එම ප්‍රදේශ සිත්කලු ලෙස සකස් කිරීම ඔහු විසින් ආරම්භ කරන ලදී. මංමාවත් හා පොදු පහසුකම් සැකසීම: තවත් තිස් දෙනෙකුගෙන් යුත් පිරිසක් සමඟ එක්ව මංසන්ධිවල තිබූ විශාල ගල් හා ගස් ඉවත් කර මංමාවත් සමතලා කිරීම, ඒදඬු (දඬු ලැති) ඉදි කිරීම, පොකුණු කැණීම සහ විවේකය සඳහා ශාලා ඉදි කිරීම වැනි කටයුතු සිදු කළහ. මහා ශාලාවක් ඉදි කිරීම: සතර මංසන්ධියක විශාල පොදු ශාලාවක් ඉදි කළ අතර, එහි මගීන්ට විවේක ගැනීමට පෝරු අතුරා පින් පැන් තැබීමද සිදු කරන ලදී. දානමාන හා ආගමික වත්පිළිවෙත්: නිරන්තරයෙන් පංචශීලය ආරක්ෂා කිරීම, දන් දීම සහ මෛත්‍රී භාවනාවෙහි යෙදීම මොහුගේ සිරිත විය. එසේම ශාලාව අසලට පැමිණෙන දිළිඳු මගීන්ට හා යාචකයන්ට කැඳ බත් ආදියෙන් සංග්‍රහ කිරීමද සිදු කරන ලදී. පරිසරය අලංකාර කිරීම: ශාලාව වටා ප්‍රාකාරයක් බැඳ, ඇතුළත වැලි අතුරා, පිටතින් තල් පැළ පන්තියක් රෝපණය කිරීම වැනි පරිසර හිතකාමී කටයුතුද සිදු කරන ලදී. සප්ත ව්‍රත පද ආරක්ෂා කිරීම: මඝ මානවකයා සිය ජීවිත කාලය පුරාම පහත සඳහන් සප්ත ව්‍රත පද සමාදන් වී කටයුතු කළේය: මව්පියන්ට උපස්ථාන කිරීම. කුල දෙටුවන්ට (වැඩිහිටියන්ට) ගරු කිරීම හා උපස්ථාන කිරීම. මුසාවාදයෙන් (බොරුවෙන්) වැළකීම. පරුෂ වචනයෙන් වැළකීම. කේලාම් කීමෙන් වැළකීම. මසුරු මල දුරු කිරීම (ත්‍යාගශීලී වීම). ක්‍රෝධය පාලනය කිරීම. මඝ මානවකයා ප්‍රමුඛ මේ පිරිස කිසිදු ප්‍රාණඝාතයක්, සොරකමක් හෝ මත්පැන් පානයක් සිදු නොකරමින් සමාජයට යහපතක් වන ලෙස ජීවත් වූ බව මූලාශ්‍රවල අවධාරණය කර ඇත. මඝ මානවකයා රජු හමුවේ ප්‍රකාශ කළ ඒ සුවිශේෂී මන්ත්‍රය කුමක්ද? මඝ මානවකයාගේ බිරිඳ වූ සුජාතා කුසල් සිදු නොකිරීමෙන් සිදු වූයේ කුමක්ද? ශක්‍ර දෙවියන් ලෙස ඉපදුණු පසු ඔහු අසුරයන්ගෙන් බේරුණේ කෙසේද?