Hasan Uçarsu - Viyola ve Piyano için İkili Konçerto - Double Concerto for Viola and Piano (2016) - 1

Bir Aşk Destanı/A Love Epope 1. BÖLÜM-PROLOG Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası Şef: Gürer Aykal Viyola: Naoko Shimizu Piyano: Özgür Aydın Konser Kayıdı / Live Recording Bu konçerto, Gürer Aykal’ın öngörüsü ve Borusan Sanat’ın desteğiyle solist olarak piyanist Özgür Aydın ve eşi viyola sanatçısı Naoko Shimizu için 2016 yılının sonbahar aylarında bestelendi. Konçerto türünün yapısından kaynaklanan solo-orkestra ilişkisinin 19. yüzyılın ortalarından bu yana insani bir çerçevede yorumlanıp ele alınışı eserin oluşumunda etkili oldu. Bu anlayış doğrultusunda, konçerto, anlam dünyasını, solist çalgıların temsil ettiği bireyselliğin orkestranın temsil ettiği toplum ile karşılıklı ilişkisinde bulur. Müzik edebiyatında ikili konçertolar görece olarak az sayıdadır ve genellikle iki keman, keman-viyola, keman-çello, flüt-obua, klarinet-viyola, flüt-arp gibi aynı cins ya da birbirine daha yakın çalgılar için, sanki solist çalgıların bir bütün oluşturması gözetilerek bestelenmişlerdir. Bestelediğim konçertodaki solist sazların karakter, güç ve yapı olarak birbirlerinden uzak düşmeleri bir yandan çeşitli teknik sorunlar üretirken öte yandan eserin iç dünyasına doğrudan katkıda bulunur. Viyola ve piyano, geç romantik konçerto anlayışı bağlamında bireyleri temsil ederler fakat bu kez kadını ve erkeği. İki solistin birlikteliği, iç içe girerek birlikte oluşturup taşıdıkları uyum, bazen solistlerden birinin uzaklara kanatlanmasına karşın diğerinin farklı tutumunun duyurduğu uyumsuzluk sanki iki insanın ilişkisini çağrıştıran biçimde inişleri, çıkışları, birliktelikleri ve farklılıklarıyla ele alınır. Orkestra ise toplumsal zemini temsil eder. Evet, ikili konçerto bir kadın ve bir erkeğin birlikte ördükleri destansı bir aşk serüvenidir. Bir öndeyiş olarak tasarlanan 1. Bölüm oldukça karamsar bir anlatımdadır. Bu karamsarlık bir yanıyla insanlık mirasının Ferhat ile Şirin, Romeo ve Jülyet gibi trajik aşk destanlarına gönderme yaparken, öte yandan günümüzün ağır, basık toplumsal atmosferini de duyurur. Eserin ana gövdesini oldukça uzun soluklu yapısıyla 2. Bölüm oluşturur. Bu bölümde iki solist çalgının kendilerine özel bir dünya yaratma çabaları destansı bir deyiş ve solukla ele alınır. İkili Konçerto’nun müzik dilinin önceki müziklerimden daha yalın, gereksiz aşırılıklardan özellikle kaçınan duru bir söylemde olmasını özellikle amaçladım. Müzik fikirleri üçlü aralığı içindeki motiflerden oluşur. Bu kurucu, arı müziksel öz bazen tonal, bazen modal-makamsal çerçeveye ve özellikle eserin sonuna doğru Anadolu halk müziği deyişine yerleşerek farklı bağlamlarda ele alınır, farklı duyarlılıklara açılıp geliştirilir. Ne bilecek korku yüzlü kadınlar Bir inancı ölümüne sevmeyi Ne bilecek yılan yüzlü adamlar Aşka düşüp yataklara düşmeyi Afşar Timuçin