Հայաստանի կուսակցական ղեկավարին անսպասելիորեն դեսպան նշանակեցին ու ուղարկեցին պատերազմող Վիետնամ

Հայաստանի կուսակցական ղեկավարին անսպասելիորեն դեսպան նշանակեցին ու ուղարկեցին պատերազմող Վիետնամ, որտեղից նա այլևս չվերադարձավ իշխանության։ Ըստ վկայությունների՝ 1960 թվականին Խորհրդային Հայաստանի կուսակցական ղեկավարը հանկարծակի ազատվեց ամենաբարձր պաշտոնից ու ընդամենը մի քանի ամիս անց հայտնվեց աշխարհի բոլորովին մյուս ծայրում՝ պատերազմող Հյուսիսային Վիետնամում, հեռու Կովկասից ու Մոսկվայի միջանցքներից։ Այս վավերագրական ֆիլմը պատմում է Սուրեն Թովմասյանի՝ Երևանից Հանոյ տանող անսովոր ու քիչ ուսումնասիրված ուղու մասին։ Հետևում ենք 1953-1960 թվականների «հալոցքի» տարիներին, երբ նա ղեկավարում էր հանրապետության արագացված արդյունաբերականացումն ու քաղաքաշինությունը, ապա՝ 1960-ականների նրա երկարատև դիվանագիտական առաքելությանը Հանոյում՝ ամերիկյան ռմբակոծությունների ու ջունգլիների պատերազմի ստվերի տակ։ Դրվագները ներկայացված են վերագրումով, որպես վարկած, ոչ որպես ապացուցված փաստ, առանց մեղադրանքի որևէ ողջ անձի հասցեին։ Վերջում մնում է հարցը՝ արդյոք Հանոյի դեսպանությունը իր համար եղել է պատվավոր դիվանագիտական առաքելություն, թե՞ քաղաքականապես հարմար ու հեռատես կազմակերպված հեռացում Երևանից՝ հեռու հետաքրքրասեր աչքերից ու իշխանության միջանցքներից։ Սուրեն Թովմասյանի պատմությունը դառնում է սառը պատերազմի դիվանագիտության դարաշրջանի հայելին։ Այս թողարկումը անդրադառնում է մի քաղաքական թեմայի, որը երկար ժամանակ մնացել է պաշտոնական պատմության լուսանցքում։ Փաստեր, վկայություններ և դրվագներ, որոնք հազվադեպ են հայտնվել դասագրքերում, սակայն մինչ օրս քննարկումների տեղիք են տալիս։ Տեսանյութը չի առաջարկում վերջնական եզրակացություններ։ Սա փորձ է վերանայել անցյալը ոչ սովորական դիտանկյունից՝ հաստատված վարկածներից և ընդունված բացատրություններից դուրս։ Եթե քեզ հետաքրքրում են քաղաքական պատմություններ, որոնք չեն հնչեցվել, շրջանցվել կամ ժամանակի ընթացքում մոռացվել են — 👉 միացիր ալիքին։ Ներկայացված նյութը ունի վավերագրական-գեղարվեստական ձևաչափ։ Պատմվող իրադարձությունները և մեկնաբանությունները հիմնված են հեղինակային ուսումնասիրությունների, վերակազմավորումների և վերլուծությունների վրա և չեն հավակնում ներկայացնել բացարձակ կամ վերջնական ճշմարտություն։