Эліза Ажэшка. Праўда і міфы 08 06 2021

Эліза Ажэшка: праўда і міфы. Лекцыя з цыкла “Санаторый пад клепсідрай” 6 чэрвеня спаўняецца 180 гадоў з дня нараджэння Элізы Ажэшкі (польск.: Eliza Orzeszkowa, 1841-1910) – найвыдатнейшай пісьменніцы ў гісторыі польскай прозы, жыццём і творчасцю шчыльна звязанай з Беларуссю. 8 чэрвеня ў межах цыклу сустрэч “Санаторый пад клепсідрай” мадэратар Андрэй Хадановіч пагаворыць пра знакамітую юбілярку з перакладчыцай яе творчасці, пісьменніцай Святланай Воцінавай. Асноўныя аспекты размовы: Якія загадкі і да сённня хвалююць даследчыкаў жыцця і творчасці літаратаркі? Чаму, напрыклад, Ажэшка “памяняла” свой год нараджэння? Што ў біяграфіі пісьменніцы дагэтуль міфалагізуецца? Наколькі справядліва ацэненая яе творчасць? Як мянялася і мяняецца стаўленне да яе з часам? Ці справядліва лічыць аўтарку толькі пераймальніцай вялікіх заходнееўрапейскіх раманістаў? Як літаратарку намінавалі на Нобелеўскую прэмію? Як адлюстравалася паўстанне 1863 года ў прозе пісьменніцы – яго непасрэднай сведкі і ўдзельніцы? Культурны супраціў і яго розныя стратэгіі: эзопава мова, пісанне “ў стол”, публікацыя “прамым тэкстам”. Якой паўставала Эліза Ажэшка ў сваіх беларускіх перакладах (Вацлава Ластоўскага, Ядзвігі Бяганскай, Янкі Брыля, Галіны Тычкі, Анатоля Бутэвіча)? З якімі перакладчыцкімі праблемамі яны сутыкаліся і як іх вырашалі? Якія творы пісьменніцы дагэтуль чакаюць сваіх беларускіх перастваральнікаў? Святлана Воцінава таксама прадставіць свой падрыхтаваны да друку пераклад рамана “Два полюсы”, які ў беларускай версіі з’явіцца пад назвай “Дзікунка”, і раскажа, што цікавага і нестандартнага чакае чытача ў гэтым выданні. Сустрэча ў прамым эфіры адбылася 8 чэрвеня на старонцы Польскага Інстытута ў Мінску ў Фэйсбуку. --- “Санаторый пад клепсідрай”: анлайн-чытанні польскай літаратуры па-беларуску. “Тут мы рэактывуем мінулы час з усімі яго магчымасцямі, а значыць, і з магчымасцю ачуняць” (с). Бруна Шульц “Санаторый пад клепсідрай” Пераклад літаратуры пераадольвае адлегласці ў прасторы і часе, здымае моўную і культурную (сама)ізаляцыю, робіць далёкіх класікаў “сучаснікамі”, а замежных сучаснікаў “землякамі”. Што і паказвае цыкл анлайн-сустрэч з беларускімі перакладчыкамі польскай паэзіі і прозы. Арганізаваны Польскім Інстытутам у Мінску пры падтрымцы выдавецтва “Логвінаў” цыкл “Санаторый пад клепсідрай” уключае літаратурныя чытанні і размовы пра культавых польскіх аўтараў ХХ-ХХІ стагоддзя, сярод якіх некалькі нобелеўскіх лаўрэатаў і лаўрэатак. Файная магчымасць, не пакідаючы кватэры, пачуць геніяльную паэзію, зацікавіцца актуальнай прозай, зарыентавацца ў найлепшых кніжных выданнях польскіх пісьменнікаў па-беларуску. https://instytutpolski.pl/minsk/   / instytutpolski.wminsku