මහනුවර වලියක් මංගල්‍යය ශාන්ති කර්මය ශ්‍රී විෂ්ණු දේවාලය||Valiyak Mangallya 2023 #kandy

වලියක් මංගල්‍යය විස්තර * දැන නටන්නේ අටවන පරපුර කිළි ගෙවල්වල යන්නේ නැහැ පිළිහුඩු කන්නේ නැහැ වලියක් නැටිය හැකි මෙරට දේවාල දෙකක පමණයි සිවිලි වළං දොළහට  පෙරහර පහළොවට  සත්දා වලියක් මංගල්‍යය  පෙරහර පවතිනා තේකට  පස්වාන් දහසකට  ආයුබෝ වේවා!!!!!!!! ලක්ෂ සංඛ්‍යාත දෙස් විදෙස් ජනකායකගේ නෙත් සිත් පහන් කරමින් ගෞරවාදර අභිමානයට පත් මහනුවර ශ්‍රි දළදා ඇසළ පෙරහර නිමාවත් සමග මේ හඬ ඇසෙන්නේ මහනුවර මහා ශ්‍රි විශ්ණු දේවාලයෙනි. වලියක් මංගල්‍යය හෙවත් වලියක් නැටුම නමින් පවත්වනු ලබන මෙම ශාන්ති කර්මය පෙරහරට කිසිම සහභාගිත්වයක් නැති ශිල්පීන් විසින් පෙරහරට සහභාගි වු ශිල්පීන් ඇතුළු සියලුම දෙනාගේ වස් දොස් දුරු කරනු පිණිස සත් දිනක් පුරාවට අලුයම පහන් වන තුරු පවත්වනු ලබන්නකි. වලියක් ශාන්ති කර්මය පැවත එන්නේ රජ දවස සන්නස් මගින් උරුමය ලද එක් පරම්පරාවක් මගිනි. මාවනැල්ලේ වාසිංහ පණික්කයලෑගේ දෙවනගල පරම්පරාව වලියක් මංගල්‍යය සඳහා හිමිකම උසුලයි. සිරිදරා, පුංචිකිරා, සිල්පා, වැනි පරම්පරා නියෝජනය කරමින් පැවති මෙම පරම්පරාවේ වර්තමානයේ නියෝජනය කරනුයේ අටවෙනි පරම්පරාවේ වාසිංහ සුමනතිස්ස නිශ්ශංක දෙවනගල මහතාය. ශ්‍රි බුද්ධ වර්ෂ දෙසිය සිවු සාලිස් වැන්නේ ශ්‍රි වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ රජු ඉදිරියේ පෑ නර්තන හා වාදන දස්කම් විස්කම් දැක රජු විසින් (වාසිංහ) නාමය ලබා දී ඇති බවටත් සන්නසක් හා පඨා බෙරයක්ද සමග වලියක් මංගල්‍යයේ හිමිකමද ලබා දී ඇති බවටත් වර්තමාන පරපුර අත සාක්ෂි තිබේ. පෙරහරට දායකත්වය ලබා දෙන රාජත්වය, දියවඩන නිලමේ, සතරමහා දේවාල නිලමේවරු, ඇතුල් කට්ටලේ පිට කට්ටලේ නිලධාරීන්, ශිල්පීන්, අලි ඇතුන් , පෙරහර නරඹන්නන් ඇතුලු මොනයම් ආකාරයෙන් හෝ පෙරහරට දායකත්වය ලබා දුන් සියලු දෙනාගේ වස් දොස් දුරු කිරීම සඳහාත් එළඹෙන වසරේ පෙරහරට ආශිර්වාද ප්‍රාර්ථනය ඇතිවත් වලියක් නැටුම පවත්වනු ලබයි. අවුරුද්දට එක වතාවක් පමණක් දැකිය හැකි මෙම වලියක් මංගල්‍යය පවත්වනු ලබන්නේ මහනුවර මහා ශ්‍රි විශ්ණු දේවාලයෙහි පමණි. අතීතයේ දේවාලයේ කාමරයක නැවති සිටි ශිල්පීන් මෙම කටයුත්ත අහවර වීමෙන් පසු තම ගම් බිම් බලා ගියෝය. මහනුවර ඇසළ පෙරහරට ශිල්පීන් සුදානම් වන සමයේ ඔවුන්ගේ වස් දොස් ඇරීමේ වලියක් මංගල්‍යය සඳහාද දෙවනගල පරම්පරාවේ ශිල්පීන් තමන්ගේ වත් පිළිවෙත් ඉටු කිරිමේ කාර්යයේ නියැළෙති. කිළි ගෙවල් වල නොයා, පිළිහුඩු කිසිවක් අනුභව නොකොට තමන්ට පැවරී ඇති කාර්යය නිසි ලෙස ඉටු කිරිමට වගබලා ගනිති. මේ පිළිබඳව අදහස් දක්වන සුමනතිස්ස නිශ්ශංක දෙවනගල මහතා "වලියක් මංගල්‍යයයේ කාර්යයන් සම්බන්ධිකරණය කරමින් නායකත්වය දරන්නේ මම. මම දෙවනගල පරම්පරාවේ අටවන පුරුක. මම මේ කාර්යය බාරගෙන අවුරුදු දෙකක් වෙනවා. ඊට පෙර මෙම කාර්යය කළේ මගේ තාත්තා සයිමන් දෙවනගල. තාත්තා අවුරුදු අනුවක් වෙනකම්ම මේ කටයුත්ත කළා. ඔහු මිය ගියේ වයස අවුරුදු අනුවේදි. . මම අවුරුදු එකොළහේ සිට තාත්තා සමඟ මෙම කටයුතු වලට සම්බන්ධ වුණා. ඒ සිදු කළ වත් පිළිවෙත් මගේ ඇස් දෙකෙන් දැක ගත්තා. මගේ තාත්තා සියල්ල අකුරටම සිදු කරමින් බොහෝ ආදරයෙන් යුතුව මෙම කටයුත්ත සිදු කළා. දැන් අපේ දරුවොත් මේ සඳහා අපි සමග සම්බන්ධ වෙනවා. අපිට පරම්පරාවෙන් ලැබුණ මේ දායාදය අපි දිවි හිමියෙන් රැකගෙන අපිට නියම වු කර්තව්‍යයන් ඉදිරියටත් ඒ ලෙසටම ඉටු කරනවා. මේ ශාන්ති කර්මය සිදු කිරිමට ඒ පිළිබඳව ලොකු දැනුමක් අවශ්‍යයයි. සෑම කෙනෙකුටම එය කරන්ට බෑ. අපේ පරම්පරාවට එම දැනුම තියෙනවා. තවද කොහොඹා කංකාරිය, මංගල බෙර වාදනය, ග්‍රහ බලි යාග, ශාන්ති කර්ම පැවැත්වීමද අප පරම්පරාවෙන් පැවතගෙන එන්නක්. මෙම මංගල්‍යය සඳහා දොළොස් දෙනෙක් පමණ සහභාගි වෙනවා. ආලත්ති අම්මලා සහභාගි වෙනවා. ශාන්ති කර්මය අතර තුර ආවඩන්න ආලත්ති අම්මලා සහභාගි වන් එකම වලියක් මංගල්‍යයට මෙය පමණයි. ඉස්සර තාත්තලා එක්ක අපි මේ කටයුත්තට ආවහම ගෙදර යන්නේ දවස් හතම මෙහේ ඉඳලා. දැන් ගමන් පහසුව නිසා අපි යනවා එනවා. මගේ වයස දැන් අවුරුදු හතළිහයි. මට පුළුවන් කල් මේ කාර්යය ඉටු කරලා ඉදිරි පරම්පරාවලට බාර දෙනවා. පරම්පරාවල් වලින් මම ලබා ගත් දැනුම නිසි ලෙස ඉදිරි පරම් පරාවල් වලට ලබා දෙන එක මගේ ලොකු ආශාවක්. මෙම කටයුතු සිදු කිරීමේදි වර්තමාන බස්නායක නිලමේ මහේන් රත්වත්ත මහතාගෙන් වෙන කිසිම නිලමේ කෙනෙක්ගෙන් නොලැබුණු සහායක් ලැබෙනවා. දින හත තුළ චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර අනුව යොදා ගත් එක් එක් අංගයන් පවත්වනු ලබයි. මෙය නැරඹීම සඳහා විශාල ජනකායක් විශ්ණු දේවාල භූමියට ඇදී එති. මෙමගින් තමන්ට සෙත් ශාන්තියක් සිදු වන බව ඔවුහු විශ්වාස කරති. පළවෙනි දවසෙහි රාත්‍රි 7.30 ට පමණ ශ්‍රි විශ්ණු දේවාල පූජාවෙන් පසු දේවාල මධ්‍යයයේ ඇති ස්ථානයක ගවර මල (පොල් මල) එල්ලනු ලැබේ. කැකුළු සහල් නැලි තිස් දෙකකින් සොලොස් මගලක් අඳිනු ලබයි. පළමු දවසේ වෙස් බැඳිම නොකරයි. මින් පසු ශාන්ති කර්ම කටයුතු සිදු කරනු ලබයි. ආලත්ති අම්මලා (ආයුබෝවා) යනුවෙන් ආලත්ති බෑම සිදුකරනු ලබයි. දෙවන දවසෙහි දේවාල පූජාවෙන් පසු වලියක් මංගල්‍යයය කටයුතු ආරම්භ කෙරේ. පළමු දවසේ එල්ලන ලද ගවර මල එදින පහතට හෙළනු ලබයි. මගුල් බෙර , අත්‍යා බෙර වාදනය කෙරේ. ශිල්පීන් දෙවන දවසේ වෙස් නැටුමෙන් සැරසෙති. යක් ඇනුම නටති. දෙවියන්ට ආරාධනා කරති. කවි ගායනා කරති. පහතට හෙළනු ලැබු ගවර මල නැවත එම ස්ථානයේ එල්ලනු ලබයි. එදිනට නියමිත නැටුම් ගැයුම් ආදිය සිදු කෙරේ. මේ අයුරින් සිදු කෙරෙන වලියක් මංගල්‍යයයේ පස් වන දවසේ සිවිලිය වැඩමවීම සිදු කෙරෙති. සිවිලිය යනු දේව ආභරණයකි. දැනට සිවිලිය දේව ආභරණය ඇත්තේ මහා ශ්‍රි විශ්ණු දේවාලයේ සහ වැල්ලහගොඩ විශ්ණු දේවාලයේ පමණි. වලියකුන් නැටීම සඳහා සිවිලිය ආභරණය තිබිම අත්‍යාවශ්‍ය වේ. කලස්(සිවිලි වළං) දොළහක් ගෙනවිත් මල් ආසනයක් උඩ තබා සිවිලිය දේවාලයෙන් එළියට වැඩමවා ඒ මත තැම්පත් කරනු ලබයි. සිවිලිය වැඩමවන්නේ පස්වන හයවන සහ හත් වන දවස් වල පමණි. මේ අයුරින් පවත් වනු ලබන වලි යකුන් මංගල්‍යය අවසාන දවසේ අළුයම වන තුරු පැවැත්වේ. පද වලට ඉතා අලංකාර වු නැටුම් නටනු ලබයි. කොහොඹා කංකාරියේ අංග කිහිපයක්ද වලියක් මංගල්‍යයට ඇතුළත් වේ.