Self care talk ตอน Self forgiveness โดย รศ.ดร.นพ.ชัชวาลย์ ศิลปกิจ

suffering = pain x resistance What you resist, persist. อาจารย์ชัชบอกว่าสิ่งที่เราจะต้องมีใหม่ให้กับตัวเองคือ Mindset เรื่อง Self forgiveness ที่ไม่ใช่การถามว่าเมื่อไหร่ ฉันจะให้อภัยตัวเองได้ แต่มันคือการรับรู้ทั้งความคิด อารมณ์และความรู้สึกที่กําลังเกิดขึ้นอยู่และเราจมมันไหมมันเป็นอะไร เราเห็นมันไหมว่ามันมาอีกแล้ว อาจารย์บอกให้เราเรียนรู้ที่จะอยู่กับการ Practiceและอยู่กับProcessตรงนี้ก่อนว่า เราอยู่ตรงนี้แล้วไม่ไปคาดการณ์คาดหวังแล้วก็ไม่เอาเป็นตัวตัดสินในสิ่งที่เกิดขึ้นในอนาคตด้วย นี่คือสิ่งที่เราต้องฝึก อาจารย์บอกว่านี่เป็นคีย์สําคัญ . มันจะหายเมื่อไหร่ก็เมื่อนั้น แต่เมื่อไหร่ที่เรารู้มันก็ไม่ทําให้เราจมแล้วก็ไม่ทุกข์ ์ให้กลับมาเห็นสิ่งสําคัญที่หลายๆครั้งของการโทษตัวเองหรือว่าเรารู้สึกผิดกับการไม่ให้อภัยมันเป็นเรื่องเกี่ยวกับการที่เราเห็นคุณค่าที่แท้จริงของตัวเอง อาจารย์บอกว่าจริงๆแล้วคุณค่าที่แท้จริงของเรามันสมบูรณ์อยู่แล้วในความเป็นมนุษย์ที่เป็นจิตเดิมแท้ของเราที่เราได้เกิดมา มันมีแต่ความคิดจรและอารมณ์ที่ทำให้ไม่ใสสะอาด . แต่เราเอาสิ่งนี้ไปผูกกับคุณค่าข้างนอก ไม่ว่าจะเป็นงานที่เราทําหรือเป็นความสำเร็จที่เรายึดถือ ภาพลักษณ์ ชื่อเสียงเงินทอง ที่มันเกิดขึ้นที่จะคอยมีผู้คน ไม่ว่าพ่อแม่หรือว่าโลกภายนอกก็จะคอยบอกเรา แล้วก็ตัดสินเราผ่านสิ่งที่เราทํา เราถูกตัดสินคุณค่าและลดทอนคุณค่าจากผลลัพธ์ที่เราทำ สังคมเราไม่ได้ให้คุณค่าของความตั้งใจและความพากเพียร . แต่อาจารย์บอกว่าให้เรามามองเห็นว่านั่นเป็นเพียงแค่การกระทําหรือเป็นสิ่งที่เราทํามันไม่ได้กระทบตัวตนที่มันเป็นตัวเรา แต่มันเป็นว่าถ้างานผิดเราก็ไปแก้ที่งาน ถ้าเราทําอะไรที่ผิดพลาดเราก็ไปแก้ที่ตรงนั้น เช่น คำพูดหรือการกระทำ . เมื่อเราทำได้ แยกสิ่งนี้ออกจากความเป็นตัวเราได้ ทําให้เราเห็นว่ามันไม่ได้มากระทบเราเลย แล้ววันนี้ได้เรียนรู้อย่างหนึ่งมากๆเลยว่าจริงๆแล้วเรามีได้ทุกอารมณ์ที่เกิดขึ้น เหมือนวันนี้มาย้ำเตือนจริงๆหลายๆ ครั้งเราจะรู้สึกว่ามันต้องดีทุกอย่าง ต้องไม่รู้สึก ต้องไม่ผิดพลาดหรือว่าเราเสียใจไม่ได้หรือเราจะจมอยู่กับความเสียใจนานไม่ได้ แล้วเราพยายามบอกตัวเอง แต่อาจารย์บอกว่าตอนเกิดขึ้นตอนแรกไม่เป็นอะไร แต่ความที่ไม่อยากให้มันเกิดขึ้นนี่แหละมันจะเริ่มเป็นปัญหา ไอ้การขจัดออกว่าเราต้องดีอยู่ตลอดเวลานี่แหละที่สิ่งที่มารบกวนจิตใจของเรา อาจจะเกิดอะไรก็เกิดแล้วเราก็รับรู้ แล้วเมื่อไหร่ที่เรายิ่งฝึกที่Practiceกันไปเรื่อยๆ เราก็จะเริ่มเห็นช่องว่างของความคิดกับความรู้สึกที่มากขึ้น จากตอนแรกที่เห็นว่าเป็นตัวเรามันจะเริ่มเห็นว่ามันมาแล้ว เราก็จะเริ่มมีช่องว่างในการเห็นว่าเราไม่จําเป็นที่จะต้องเป็นให้ได้ . อาจารย์ขยายความของการรับรู้อารมณ์และการจมกับความรู้สึก เมื่อเราฝึกการสังเกตจิตใจตัวเองเราจะเริ่มแยกได้ เราเห็นแต่เราไม่เป็นได้ แต่ในขณะเดียวกันการรับรู้ความรู้สึกที่เกิดขึ้นจริงก็สามารถทำได้ ถ้าหากเราเสียใจเราก็ยอมรับให้ตัวเองเสียใจ อาจารย์ยกตัวอย่าง เคสคนไข้ที่สูญเสียพ่อที่เขามีสิทธิ์ที่จะร้องไห้ได้และเสียใจ คนไข้บอกว่าขอเขาร้องไห้ เพราะเขาก็มีพ่อเพียงแค่คนเดียว และพ่อของเขาก็ตายแค่ครั้งเดียว และก็ไม่เคยซ้อมตายมาก่อน การสูญเสียและพลัดพรากเราย่อมเสียใจได้ . แต่การรับรู้ความเสียใจ รู้สึกโกรธนั้นให้รับรู้ด้วยว่าทุกสิ่งนั้นเป็นอดีตที่จบลงไปแล้ว ถ้าหากเรายังยึดถือความรู้สึกผิดถือโกรธในตัวเองเพียงเพราะเป็นเครื่องเตือนว่าเราจะไม่ผิดพลาดอีกในอนาคต นี่เรียกว่าความกลัว และสิ่งนี้ก็ไม่ได้ทำให้ตัวเราดีขึ้นมานานแค่ไหนแล้ว ก็ขอให้เท่าทันความกลัวและรู้ว่าเราสามารถเรียนรู้ที่จะผิดพลาดได้ ไม่ว่าโลกภายนอกจะเป็นอย่างไรมีพื้นที่ให้เราหรือไม่ สิ่งสำคัญคือเราต้องมีพื้นที่ในการยอมรับตัวเองอย่างไม่มีเงื่อนไข ซึ่งสิ่งเหล่านี้อาศัยการฝึกฝน และอาจจะต้องผ่านกระบวนการในแต่ละบุคคล . อาจารย์ตั้งคำถามว่าเราเหนื่อยมามากแค่ไหนแล้วกับการวิ่งหนีความรู้สึกตัวเองที่จะไม่รู้สึกแย่หรือเจ็บปวด จนเราต้องวิ่งหาสารพัดวิธี ในเมื่อทางออกนั้นอยู่ตรงประตูทางเข้า . Purpose of Life ไม่ใช่จุดหมุดหมายที่เราจะต้องไป แต่มันคือทิศทางที่ทําให้เราเห็นว่าคุณค่าในชีวิตเราจะไปทางไหน ใช้ชีวิตเราให้ดีที่สุดในจุดที่เราเป็น . และทุกคำถามให้เริ่มต้นจากที่เรา ไม่เกี่ยวกับคนอื่น เราไม่แก้เรื่องคนอื่น เราก็ควรเรียนรู้และเท่าทันด้วยว่าเราก็คาดหวังผู้คนเช่นกัน . "อย่าไปให้คุณค่ากับมัน หมายความเมื่อไหร่ที่ตามที่หลงไปให้คุณค่ากับมันรู้ตัวนะ มันห้ามไม่ได้หรอกที่จะเผลอ เมื่อไหร่ที่เผลอไปก็รู้ได้ อันนั้นจะได้ไม่เฆี่ยนตีตัวเองอีกไง" . อาจารย์ทิ้งท้ายอวยพรปีใหม่ 2568 ว่า "คริสต์มาสปีใหม่ก็อยากให้ทุกคนกลับมา กลับมาตั้งหลักว่า เราเกิดมาเพื่ออะไรเราเกิดมา ไม่ต้องไปถามเยอะว่าเพื่ออะไร เราเกิดมาเพื่อใช้ชีวิตเพื่อ... จริงๆเพื่อเอ็นจอยเพื่อมีชีวิตชีวา มีชีวิตมันมีคุณค่า ร่างกายจะมีชีวิตชีวากับแต่ละวัน แต่ละวันมันมีความทุกข์ ความยากมันก็เป็นปรากฏการณ์แต่เราอยู่ เราอยู่เหนือมันเรามองเห็นเราเหมือนเป็นท้องฟ้าที่โอบอุ้มทุกอย่าง ทั้งจะพายุทอร์นาโด ทั้งจะความผ่องใส ความสวยงาม ธรรมชาติ เราหมั่นฝึกฝนที่จะวางตัว วางจิตใจเราอยู่เป็นท้องฟ้าที่สังเกตความเป็นไป ทั้งเมฆดําในอารมณ์และความคิดทั้งของติดลบทั้งหลาย แค่รับรู้ไปอย่างที่มันเป็น ทําบ่อยๆ จนกระทั่งท่าทีที่เป็นกลางมันขยายครอบคลุมจนกระทั่งโซนของความอยากได้ พอใจอยากให้เป็นแบบนี้นานๆมันจางลงนะครับ มันไม่โอเคก็ได้ ไม่ดั่งใจก็ได้มันเป็นเรื่องธรรมชาติแบบนี้ครับ ความบีบคั้นในใจเราจะน้อยลง แล้วเราจะมีเพราะความบีบคั้นในใจน้อยลงความสุขเพิ่มขึ้น ความตั้งมั่นสติ สมาธิก็จะดีขึ้น มันก็จะเป็นวงจรที่ทําให้เราพัฒนาสูงขึ้นเรื่อย ๆ . ถ้าปีใหม่แค่จะตั้งจิตอธิษฐานอะไรก็อย่าไปอธิษฐานขออะไร อธิษฐานตั้งใจว่า 'ถ้าจะเจอปัญหาอะไรขอให้มีความมุ่งมั่นตั้งใจที่จะศึกษาเรียนรู้เพื่อจะดูแลจิตใจตัวเองอย่างไม่ย่อท้อ' "