Jak działają organy?

Jak działają organy? Opowiadają: organista Tomasz Głuchowski oraz organmistrz Andrzej Kriese. W Sali Głównej Narodowego Forum Muzyki zakończono budowę organów piszczałkowych. Za ich sprawą muzyka minionych wieków zabrzmi pełniej, a możliwość zagrania współczesnych utworów otworzy drogę do poznania wielu nowych kompozycji. CZY WIECIE, ŻE ORGANY: • Są największym instrumentem, jaki został wymyślony. • W wielu aspektach (głośność, brzmienie, barwa) przewyższają orkiestrę symfoniczną. • Ich dźwięk powstaje w wyniku drgań powietrza przepływającego przez piszczałki pogrupowane w głosy. • Mają trakturę, czyli system przenoszenia ruchu pomiędzy klawiszem a zaworami sterującymi poszczególnymi piszczałkami. • Posiadają miech. • Ich pierwowzorem były starożytne małe instrumenty dęte, takie jak np. fletnia Pana. • Pierwszym instrumentem typu organowego, datowanym na III wiek p.n.e., były organy wodne skonstruowane przez aleksandryjskiego mechanika i matematyka Ktesibiosa. • Początkowo były bardzo duże, więc do obsługi wymagały dwóch organistów, a gra na nich możliwa była jedynie za pomocą pięści lub łokci. • Brzmienie tego instrumentu w baroku było jasne i lekkie. • W okresie romantyzmu stworzono organy symfoniczne – brzmienie instrumentu stało się ciemniejsze i cięższe, powstały głosy imitujące orkiestrowe instrumenty dęte oraz smyczkowe, a sposób intonacji stał się bardziej miękki i delikatny. • W pierwszej połowie XX w. we wrocławskiej Hali Stulecia zbudowano największe ówcześnie organy na świecie.