Χανιώτης ή Συρτός - Χανιώτικος χορός - "ΚΡΗΤΕΣ"

Συρτός της Κρήτης ή Χανιώτικος Συρτός ή απλά Χανιώτης αποτέλεί τον βασικό χορό στα γλέντια των κρητικών σε όλες τις περιστάσεις. Ιστορικά στοιχεία αναφέρουν ότι οι πρώτες μελωδίες του Συρτού δημιουργήθηκαν από κρήτες που πολεμούσαν υπερ του Βυζαντίου την περίοδο της Άλωσης της Κωσταντινούπολης. Πολύ αργότερα , στη Κίσσαμο του νομού Χανίων, πραγματοποιείται ένα κρητικό γλέντι με βιολάτορα το κισσαμίτη Στέφανο Τραινταφυλλάκη ή Κιώρο. Μετά από παραγγελιά , ο Κιώρος με το βιολί του έπαιξε τις μελωδίες του Συρτού και κάποιοι συμμετέχοντες στο γλέντι πιάνοντας το χορό, φαίνεται πως χόρεψαν (αυτοσχεδιαστικά) τον κυκλικό χορό της Κρήτης. Ο τελετουργικός χορός συρτός ή χανιώτικος άρχισε να κάνει την εμφάνιση του στην υπόλοιπη Κρήτη κατά την δεκαετία του ’20 με κάποιες παραλλαγές στα βήματα, στο ύφος και στο στυλ. Αλλιώς χορεύουν το συρτό στη Κίσσαμο, στο Ρέθυμνο, στο Ηράκλειο, στη Σητεία. Ονομάζεται Συρτός γιατί τα βήματα είναι σεμνά, συρτά στο έδαφος και Χανιώτικος γιατί πρωτοχορεύτηκε στα Χανιά.