ÖĞRENME- KLASİK KOŞULLANMA- EDİMSEL KOŞULLANMA- BELLEK -UNUTMA- BELLEK GÜÇLENDİRME

#evokul #uzaktaneğitim #psikoloji #felsefe #sosyoloji ÖĞRENME VE BELLEK Öğrenme, tekrarlar, yaşantılar, eğitim ve öğretim sonucu davranışlarda meydana gelen değişmelerdir. Öğrenilmiş davranışlar, doğduktan sonra yaşantılarla elde edilen davranışlardır. Belli bir dili konuşmak, yemek yeme alışkanlıkları kazanmak, düşünceler karşısında farklı tutum ve tavırlar göstermek, matematik problemi çözmek gibi davranışlar öğrenilmiş davranışlardır. Öğrenme çeşitli biçimlerde açıklanmaktadır. Öğrenme; Karmaşık bir süreçtir. Nörofizyolojik bir olgudur. Öğrenme ile beyinde kimyasal ve elektriksel birtakım değişiklikler olur. Sinir sisteminde de yeni bağlar kurulur. Psikolojik bir olgudur. İnsan bir şeyi öğrendiğinde, o konu ile ilgili tüm gerçekleri anlamaya daha önceki algıları ile birleştirip yorumlamaya çalışır. Her öğrenme sonucu az ya da çok davranış değişikliği meydana gelir. Ama her davranış değişikliği bir öğrenme değildir. Buna göre içgüdü, refleks veya şans eseri gerçekleştirilen davranışlar öğrenme değildir. Öğrenmede olgunlaşma ve motivasyon önemli bir faktördür. Bir şeyi öğrenebilmek için belli bir olgunlaşma düzeyine gelinmesi ve belli bir motivasyonun olması gerekir. Öğrenme, psikolojinin önemli bir konusudur. İnsan davranışlarının oldukça büyük kısmı öğrenilmiş davranışlardır. Öğrenilmemiş davranışlar refleksler, dürtüler, içgüdülerdir. Refleksler, dıştan veya içten alınan bir uyarmaya karşı vücudun yaptığı uyum hareketidir. Genzimize bir şey kaçtığında hapşırmamız, elimizi gözümüze yaklaştırdığımızda gözümüzü kapatmamız refleks davranışına örnek gösterilir. Açlık, susuzluk, cinsellik,annelik gibi dürtüler de organizmayı harekete geçirir. Bu davranışların bazıları, öğrenme ile ilgili olsa da çoğu doğuştan kazanılmıştır. 1. Öğrenme Türleri ve Süreçleri Her öğrenme durumunun, öğrenmeyi meydana getiriş tarzı, tarihçesi ve teorileri değişiktir. Bu öğrenme türleri, klasik koşullanma, edimsel koşullanma, model alarak öğrenme ve bilişsel öğrenmedir. 1. Klasik Koşullanma Yoluyla Öğrenme (Birleştirerek, Bağ Kurarak Öğrenme) Klasik koşullanma, organizmanın doğal uyarıcıya karşı gösterdiği tepkiyi, tekrarlar sonucu yapay uyarıcıya karşı da göstermesidir. Klasik koşullanma deneyini yaparak bir kuram (teori) geliştiren bilim adamı, Rus Fizyologu İvan P. Pavlov’dur. Pavlov'un köpek üzerinde yaptığı deney, salya koşullanması ile ilgilidir. Pavlov, zile salya tepkisi vermeyen köpeğe, zil karşısında salya tepkisi vermeyi öğretmiştir. Normal koşullarda bir köpeğin yanında zil çalınması durumunda köpek salya salgılamaz. Zil sesi nötr uyarıcıdır. Bir köpeğe et verildiğinde ise köpek otomatik olarak salya salgılar. Salya tepkisi doğuştan gelen refleks türü tepkidir, öğrenilmemiştir. Burada et, koşulsuz uyarıcı yani doğal uyarıcıdır. Pavlov, önce zil çalıp sonra et verme işlemini defalarca tekrarlamıştır. Bir süre sonra yalnızca zili çaldığında köpek et gelecek beklentisi içinde olduğundan zile karşı da salya tepkisi göstermiştir. Bu durumda zil sesi koşullu yani öğrenilmiş ya da diğer bir deyişle yapay bir uyarıcı olmuştur. Köpeğin zil sesine göstermiş olduğu salya salgılama davranışı da koşullu yani öğrenilmiş yapay bir tepkidir. Klasik koşullanma, koşulsuz ve koşullu etkilerin birleşimlerini içerir. Koşulsuz uyarıcılar: Her zaman aynı tepkisel davranımı uyandıran uyarıcılardır. Pavlov'un deneyinde, daha koşullanmadan önce bile köpeğin ağzına konan yiyecek salya salgılama davranımına neden olmuştur. Bu davranıma neden olan uyarıcı, koşulsuz uyarıcı olur. Yani köpeklerin yiyeceklere karşı gösterdikleri doğal tepkileri, koşullanmamış tepkilerdir. Koşullu uyarıcı: Öğrenilmiş olan uyarıcıdır. Başlangıçta etkisiz olan fakat koşulsuz bir uyarıcıyla eşleştirilmesi sonucu koşullu davranımı gerçekleştirir hâle gelen uyarıcıdır. Pavlov'un deneyinde, zil daha önce öğrenilmiş koşullu uyarıcıdır. Köpeklerin salgılama yapmak için zil sesine tepki göstermeleri doğuştan değildir. Bunu uyarıcı-tepki olayı sonucu öğrenir. Köpeklerin zil sesine karşı gösterdikleri tepkileri koşullu tepkiler olarak tanımlar.