Prof Dr Ahmet Serdar KARACA Cumhuriyetin 100. yılı konuşması HD 1080p

Anadolu coğrafyasına gelen Türkler son 720 yıl boyunca bu coğrafyada devletler kurdu, oturdu; Balkanlar'a yayıldı, Istanbul'u fethetti; 3 kitada söz sahibi oldu; sonrasında tekrar Anadolu'ya doğru küçülse de varlığını korudu. Kendilerini tanimladıkları isimler değisse de; kültürel devamlılık konusundaki bütün sınavlardan ikmale hatta sonrasında sınifta kalsalar da; mevcudiyetleriní sürdürmeyi başardılar. Hayatta kalma mücadelesinde hem anaları- ataları hem de çocukları-torunları pek dikkate al(a)mayan biz Türkler, hep "şimdiki zaman" denilen zamanda varolduk; yaşadığımız cografyayı, dolayisıyla kendimizi de pek tanıyamadık. Muhafaza etmeden muhafazakar, geçmişi reddederek "gerici", geleceği tasarlamadan "ilerici", devrimi planlamadan "devrimci" olduk. Tüm bu uzun "oluşma" süresince; "dış" dediğimiz, "yabanci" dediğimiz, "kökü dişarda" dediğimiz insanlardan-unsurlardan ziyade birbirimizle uğraştık; yani kendimizi yiyip bitirdik. Kira kırıla, döküle saçıla ulaştığımız 19. yüzyıl ortalarında artik mevcudiyetimizin sonlarına doğru geldiğimizi, başka bir rotaya girmemiz lazım geldiğini biraz idrak etmeye başlamiştık ki; 1878 den itibaren tüm dünyayı etkileyecek farklı savaşlar ve paylaşımlar dönemine girdik. Aslında bu "uzatmalar" daki kondisyonumuz o kadar da kötü değildi ama, 1911-12 den itibaren kaçınılmaz sonu daha fazla öteleyemeyeceğimiz anlaşılmiştı. Durum artık çok fenaydı. Insan olarak, asker olarak, ekonomi olarak, kısacası teknik olarak yok oluşa doğru Gidiyorduk. 20. yüzyıl masasında Türklere yer yoktu ve sahip oldukları yerler de birer birer ellerinden alınmaya başlamiştı. Mülteci durumuna düşen Türkler, Ege' den, Balkanlar' dan, Kafkasya'dan ve Ortadoğu'dan Anadolu'ya doğru akmaya başlamış; felaket günleri gelip çatmiştı. Osmanlı yönetimi de çatırdamiş; padişahlar dönemi sadece kağit úzerinde ve sembolik kalmış; ancak askerlerin ve sivillerin çabaları da bu büyük enkazı sırtlayacak ve büyük devletlere kafa tutacak kalite ve vizyona ulaşamamıştı. Kisacası, kaçınılmaz sona doğru gidiyorduk. Sonradan 1. Dünya Savaşı adıni alacak Büyük Savaş'ın hemen ilk aylarındaydık. ingiltere ve Fransa, Avrupa cephesinde sıkışan muharebeleri çözmek; Kafkasya- Ortadoğu bölgelerine hakim olmak; Almanya'yı ezmek yolunda Osmanlı Devleti'ni devreden çıkarmak için Ístanbul'u hedefe koymuştu. Başkente giden en kisa, en zahmetsiz, en ucuz, kara harekatına gerek duymayan yol, deniz yoluydu. Ingiliz donanması 20 km. uzaktan bile her şeyi parçalayıp geçiyordu. Çanakkale' den de geçeriz sandılar. Sonrası malum. o sırada bu sıraya uymayan, sıradışı bir insan çiktı ortaya: Mustafa Kemal! Çanakkale cephesinin direnisi, sonraki yenilgiler ne olursa olsun istiklal Harbi için benzersiz bir umut, benzersiz bir lider ortaya çıkarmiştı. Cumhuriyet de bu inançla, bu özgüvenle, "yaptik, yine yaparız" diyen, "bu coğrafyanın sahibi biziz" diyen Mustafa Kemal ve Türk milleti tarafından kuruldu.