Drone görüntüleri eşliğinde Kaçkar Dağları

Ülkemizin kuzeydoğusunda bulunan Kaçkar Dağları ülkemizin en etkileyici dağlık alanlarından bir tanesidir. Doğu Karadeniz Dağları’nın en yüksek ve en görkemli kesimini oluşturan bu dağlar, yalnızca yükseltileriyle değil; iklimi, bitki örtüsü, yer şekilleri ve insanla kurduğu kadim ilişkiyle de dikkat çeker. Kaçkar Dağları, Rize ve Artvin illeri başta olmak üzere Erzurum’un kuzeyine kadar uzanan geniş bir alanı kapsar. Dağ silsilesinin en yüksek noktası olan Kaçkar Zirvesi, 3.937 metre yüksekliğiyle Karadeniz Bölgesi’nin en yüksek, ülkemizin ise en yüksek dördüncü dağıdır. Karadeniz kıyısından başlayarak çok kısa bir mesafede 4 bin metreye yaklaşan Kaçkar Dağlarının bu özelliği bölgenin iklim ve doğal ortamının son derece çeşitlenmesine neden olmuştur. Deniz kıyısından itibaren bir duvar gibi yükselen Kaçkar dağları nemli havanın ve dolayısıyla yağışın iç kesimlere ilerlemesini engellemektedir. Bu durum dağın kuzey ve güney kesimleri arasında çok önemli coğrafi farklılıkların oluşmasına neden olur. Dağın kuzey kesimleri ülkemizin en yağışlı alanlarını oluştururken, güney kesimde yarı kurak koşulların dahi görüldüğü iklim koşulları oluşmuştur. İklim aynı zamanda yükseklik ile birlikte de değişmektedir ve orman üst sınırı üzerinde, yaklaşık olarak 2500 metrenin üstünde tundra iklimini andıran soğuk iklim koşulları etkilidir. Yağışlı ve soğuk iklim koşulları dağların yüksek kesimlerinin yılın büyük bölümünde karla kaplı olmasını sağlar ve bu kar örtüsü bahar ve yaz aylarında eriyerek akarsuların yıl boyunca gür bir şekilde akmasını sağlar. Dağın sahip olduğu topografik ve iklimsel özelliklerin farklı kayaçlar ile birleşmesi ülkemizin en zengin ekosistemlerinden bir tanesinin oluşmasını sağlamıştır. Bitki örtüsü bakımından Kaçkar Dağları adeta botanik müzesi gibidir. Deniz seviyesinden itibaren geniş yapraklı ormanlar başlar; kayın, kestane, gürgen ve kızılağaç yaygındır. Daha yükseklerde ladin ve köknar ormanları görülür. Orman sınırının üzerinde ise zengin alpin çayırlar yer alır. İlkbahar ve yaz aylarında bu çayırlar, endemik bitkilerle ve rengârenk çiçeklerle kaplanır. Bu biyolojik çeşitlilik, Kaçkarları Türkiye’nin en önemli doğal yaşam alanlarından biri hâline getirir. Dağın en yüksek kesimleri çok sivri sırtlardan ve bunların arasından uzanan vadilerden oluşmaktadır. Bu sırtlar ve “u” şekilli vadiler, son olarak 20 bin yıl önce yaşanmış olan buzul dönemlerinin eserleridir. Buzul dönemlerinde dağın zirve kesimlerini kaplayan buzullar vadilerden aşağıya doğru, 2000 metre yüksekliğe kadar ilerleyerek akarsu vadilerini aşındırmış ve uzunluğu 10 kilometreyi aşan “u” şekilli buzul vadilerinin oluşmasını sağlamıştır. Çok az miktarda olmakla birlikte, buzullar zirve kesimlerinin gölge alanlarında kalıntı şeklinde varlığını sürdürmektedir. Ancak buzullar her geçen gün hızla erimektedir. 20 bin yıl önce etkili olan bu buzulların dağlık alan üzerinde oluşturduğu en önemli özelliklerden bir tanesi de buzul gölleridir. Doğu Karadeniz dağlarının zirve kesimlerinde 500’den fazla buzul gölü bulunmaktadır. Bu göller buzulların oluşturduğu çukur alanların, buzullar eridikten sonra yağmur ya da kar suları ile dolması sonucunda oluşan göllerdir. Dağın ve yörenin sahip olduğu tüm bu doğal özellikler bölgede yaylacılığın oldukça yaygın olmasını sağlamıştır. Dağların eteklerinde ve vadilerinde gelişen yaylacılık kültürü, Kaçkarların insanla kurduğu ilişkinin en canlı örneklerinden biridir. Yüzyıllardır süregelen mevsimlik göçlerle insanlar yaz aylarında yüksek yaylalara çıkar, hayvancılıkla uğraşır ve bu sert coğrafyaya uyum sağlamanın yollarını geliştirir. Bugün Ayder, Pokut, Elevit ve Kavrun gibi yaylalar, bu kültürün hem yaşayan hem de ziyaret edilen mekânlarıdır. Kısacası Kaçkar Dağları, yalnızca yüksek zirvelerden ibaret değildir. Burada doğa ve insan; binlerce yıldır süregelen bir uyum içinde varlığını sürdürmektedir. Dağın sahip olduğu tüm bu doğal ve beşeri özelliklerden dolayı 1994 yılında 53 bin hektarlık alan milli park ilan edilmiştir. Günümüzde Kaçkar Dağları, doğa, tarih ve kültürel turizm açısından Türkiye’nin en önemli alanlarından birisidir. Ancak bu eşsiz doğa, aynı zamanda korunması gereken hassas bir sistemdir.