ppor. Edward Ciupak ps. „Mały” – NZW, NSZ, WiN cz. 1/2

Edward Ciupak ps. „Mały” urodził się 14 grudnia 1928 roku w Wólce Ratajskiej koło Janowa Lubelskiego. Po wkroczeniu sowietów na Lubelszczyznę w 1944 roku Edward Ciupak aresztowany został przez NKWD. W czasie konwojowania do aresztu uciekł w brawurowy sposób. Dołączył do oddziału Narodowych Sił Zbrojnych dowodzonego przez rtm. Tadeusza Lachowskiego ps. „Nałęcz”, a później do oddziału Narodowego Zjednoczenia Wojskowego kpt. Józefa Zadzierskiego ps. „Wołyniak”. Brał udział w licznych walkach partyzanckich na Lubelszczyźnie przeciw UB, KBW, NKWD i MO. W czerwcu 1946 roku, podczas jednej z potyczek, w wyniku wybuchu granatu zaczepnego został ciężko ranny. Na skutek odniesionych obrażeń przez dwa miesiące dochodził do zdrowia. W listopadzie 1946 roku, po rozmowach dowództwa NZW z WiN, „Mały” przeszedł pod komendę mjr. cc. Hieronima Dekutowskiego ps. „Zapora”. Brał udział w starciach pod Zakąciem, Bełżycach i Hoszni Ordynackiej. Dosłużył się stopnia kaprala. Ujawnił się 11 kwietnia 1947 roku przed PUBP w Janowie Lubelskim. Aresztowany został przez funkcjonariuszy UB 21 kwietnia 1947 roku i przewieziony do siedziby UB w Krasnymstawie. Po ciężkim śledztwie osadzono go na Lubelskim Zamku. W lipcu 1947 roku odbyła się rozprawa przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Lublinie. Komunistyczny sąd skazał Edwarda Ciupaka na 15 lat więzienia i 5 lat pozbawienia praw obywatelskich. Wyrok odsiadywał w więzieniach w Sieradzu i Strzelcach Opolskich, a następnie w Bytomiu, gdzie służył w karnej kompanii górniczej w kopalni Dymitrow. Po 8 miesiącach ciężkiej pracy na mocy trzeciej amnestii wyszedł na wolność. Wkrótce ożenił się i w 1958 roku wyjechał na Ziemie Odzyskane. Niestety, resort bezpieczeństwa aresztował go ponownie w 1962 roku, w związku ze sprawą Andrzeja Kiszki ps. „Dąb”, „Leszczyna”. Za pomoc udzielaną „Dębowi” w latach 50. skazano „Małego” na 5 lat więzienia. Drugi wyrok odsiadywał w więzieniu w Wiśniczu. W 1966 roku wyszedł warunkowo po 3 latach i 8 miesiącach uwięzienia. W 2000 roku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej mianował Edwarda Ciupaka ps. „Mały” na stopień podporucznika. Został uhonorowany m.in.: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem „Pro Bono Poloniae”, Medalem Stulecia Niepodległości, Krzyżem Zasługi Związku Żołnierzy NSZ. Jest wieloletnim aktywnym członkiem Związku Żołnierzy NSZ Koło Pomorze Środkowe. Od 2021 roku jest członkiem Rady Naczelnej Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych. Produkcja: Fundacja im. Kazimierza Wielkiego http://www.fkw.edu.pl Reżyseria: Karol Wołek Operator kamery i montaż: Anna Bajun Dofinansowano przez Fundację im. Kazimierza Wielkiego ze zbiórki publicznej "Przywracamy pamięć o Żołnierzach Wyklętych". -------------------------- Korzystając z tej okazji, pragniemy poprosić Cię o wsparcie upamiętniania Żołnierzy Wyklętych poprzez przekazanie 1,5% Twojego podatku. W zeznaniu podatkowym PIT wystarczy podać numer KRS: 0000320750. Prosimy również o wsparcie prowadzonej przez nas działalności statutowej. Darowizny można przekazywać na nasze konto w BNP Paribas: PL 63 2030 0045 1110 0000 0257 1120 Dane do przelewów z zagranicy: (kod SWIFT): PPABPLPK. https://www.fkw.edu.pl/wspieram/ Nasze konto na Patronite: https://patronite.pl/fkw Nasze konto na FaniMani: https://fanimani.pl/fundacja-im-kazim... Twoje wsparcie będzie konkretnym wkładem w pielęgnowanie dziedzictwa Bohaterów walk o niepodległość Polski. Dzięki Twojej hojności możliwe będzie realizowanie kolejnych inicjatyw społecznych.