E DHMBSHME! Ja çfarë i ndodhi Iranit dhe arabëve. Tronditen edhe amerikanët!!

Përpara se të dalin analizat e ekspertëve të njohur në botë, në këtë video Mustafë Bajrami analizon thellësisht marrëveshjen historike midis Iranit dhe SHBA-ve. Memorandumi amerikano-iranian shtë trajtuar në mënyrë analitike, si një dokument që mund të hyjë në histori si një nga momentet më të rëndësishme gjeopolitike të dekadës sonë. Historia tregon se pas më shumë se një shekulli konfliktesh, luftërash, revolucionesh, sanksionesh, kërcënimesh dhe përplasjesh në Lindjen e Mesme, dy armiq të betuar po ulen përsëri në tavolinën e negociatave. Kush fitoi dhe kush humbi? Mustafë Bajrami e konsideron këtë si një pyetje të gabuer, të cekët dhe refren i bajatshëm. Sepse, sipas tij, kur fuqitë e mëdha ndalojnë luftën dhe fillojnë negociatat, zakonisht nuk kemi të bëjmë me fitore absolute apo humbje absolute. Përkundrazi, kemi të bëjmë me pranimin e një realiteti të ri. Amerika nuk arriti ta rrëzojë Iranin. Irani nuk arriti ta largojë Amerikën nga Lindja e Mesme. Të dyja palët u detyruan të pranojnë se kostoja e vazhdimit të përplasjes ishte bërë më e madhe sesa përfitimi i saj. Marrëveshja që po diskutohet sot nuk flet vetëm për Iranin. Ajo flet për Hormuzin, për naftën, për ekonominë globale, për Kinën, për Rusinë, për Evropën, për Gjirin Persik dhe për të ardhmen e rendit ndërkombëtar. Kur në një dokument përmenden qindra miliarda dollarë investime, heqje sanksionesh, lundrimi në Hormuz dhe programi bërthamor iranian, atëherë nuk kemi të bëjmë me një çështje rajonale. Kemi të bëjmë me një çështje globale. Ajo që bën përshtypje më së shumti është fakti se kjo marrëveshje po vjen në një kohë kur bota po largohet gradualisht nga sistemi unipolar i pas Luftës së Ftohtë. Amerika mbetet superfuqia më e madhe e globit, por nuk është më e vetmja qendër e pushtetit. Kina po ngrihet, Rusia vazhdon të sfidojë Perëndimin, India po fuqizohet dhe aktorë rajonalë si Turqia, Arabia Saudite dhe vetë Irani po kërkojnë rol më të madh. Në këtë kuptim, kjo marrëveshje nuk është vetëm marrëveshje paqeje; ajo është pasqyrë e transformimit të sistemit ndërkombëtar. Në video përmenden momente edhe nga përvoja të rënda të shekullit 20. Amerika hyri në Vietnam me bindjen se superioriteti i saj ushtarak do të mjaftonte për të imponuar rezultatin politik që dëshironte. Hyri në Afganistan me bindjen se mund ta rindërtonte rajonin sipas vizionit të saj. Hyri në Irak me bindjen se rrëzimi i një regjimi do të sillte automatikisht stabilitet. Historia tregoi diçka tjetër: fuqia ushtarake mund të rrëzojë qeveri, mund të fitojë beteja, por nuk mund të garantojë gjithmonë arritjen e objektivave strategjike afatgjata. Prandaj, duke u lexuar pikë për pikë këtë marrëveshje mes SHBA-së dhe Iranit, aty nuk shihet vetëm fundin e një përplasjeje. Shihet edhe një mësim të vjetër të historisë që po përsëritet: edhe shtetet më të fuqishme të botës kanë kufij. Kur kostoja ekonomike, ushtarake dhe politike e vazhdimit të konfliktit bëhet më e madhe se përfitimi i tij, atëherë edhe kundërshtarët më të ashpër detyrohen të ulen në tavolinë. Pikërisht aty fillon diplomacia, aty ku forca nuk arrin më të prodhojë rezultatet e dëshiruara. Në Vietnam Amerika mësoi se jo çdo luftë fitohet me avionë. Në Afganistan mësoi se jo çdo vend transformohet me tanke. Në Iran po mëson se jo çdo kundërshtar dorëzohet me sanksione. Dhe Irani, nga ana tjetër, po mëson se asnjë fuqi rajonale nuk mund ta dëbojë Amerikën nga Lindja e Mesme vetëm me rezistencë. Prandaj të dyja palët përfunduan aty ku përfundon shumica e konflikteve të mëdha: në tryezën e negociatave. Abonohuni dhe shpërdajini videot...!